Sosialurinarkiv
Sosialurin 1935-01-19, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 19. januar 1935síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

AAA AKTIESELSKABET FØROYA BANKI Hovedkontor: THORSHAVN Stifle Afdeling : TRANGISVAAG 1906 AKTIEKAPITAL OG RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid 11—3. Hovedkontoret i Thorshavn tillige aabent 6—7 for Ind- og Udbetalinger. draga so sterkt fram sjålvstyrisins uppskot vidvikjandi at fåa ræði yvir 2 milliónum frá >Fiskeri- banken«. Sannleikin var tann, at tað bert vóru tveir menn, talarin sjálvur og uppskotstillarin nevndarlimurin Kallsoy, ið talaðu fyri hesum uppskoti, meðan sjálvstýrismaðurin Niclas Nicla- sen vildi ríva skinnið av Kallsoy fyri hansara uppskot. Eingin sjålvstyrismadur vardi Kallsoy, heldur ikki Jóanes Patursson. Táið sjálvstýrismenn vístu Kalls- oyur uppskoti tílíkan kulda og var lað al andstødu á lingi, undrast yvir, at J. P. harmast yvir lagnuna hjá hesum upp skoti: Talarin hevði verið og var av teirri áskoðan, at tingið sjálvandi = mátti Iryggja móti tapi, ífall tað skuldi kunna vænta at fáa tær tvær milliónirnar al ráða yvir. Fyri at avverja fall í virðinum av obligasjónunum kundi so staturin tryggja í síðstu syftu. Talarin hevði ti styðjað Kallsoyar uppskot so væl, hann kundi, á tingi. Tað hoyra 3. P. undraði eisini talarin at harmast yvir, al einki uppskot lá fyri statsminist- flagg, so aranum um føroyskt statsministarin hevdi noyðst at biðja bóndan um at ynskja flagg- lógina lagda fyri tingið. J. P. visli, at hann við oðrum sjålv- slýrismonnum hevði verið ímóti at sett uppskotið fram fyri ríkis- stjórnina um eitt foroyskt flagg. maður, ið hevði sett fáa flaggið góðkent av ríkisstjórnini, Helia lalarin at Einasti studentar- uppskot um at var talarin sjálvur. upp- skot hovdu Kallsoy og byrja við verið samdir um. Men sum góður partamaður mátti Kallsoy boyggja seg fyri meir- lutanum í sjålvstyrinum, ið bara vildi úttala eina tóma »resolu- sjón“. Viðvíkjandi helt talarin, at allir menn kendu rættarmálinum, stødu hansara, at foroyskt mál skuldi fáa fullan rætt. Tey tíðindi, ið J. P. bar Tvor oyra monnum viðvíkjandi kom- mununnar umsókn tað var kommunan í fullari semju mill um allar sóknarstýrislimirnar og ikki beinleiðis Fylking, ið søkti — um hjálp: arbeiði ella annan studning, undraði vist áhoyrar- arnar ikki minni enn talaran sjálvan. At vera fátækur var eingin skomm, so mikið mei sum tað hægsla, ið urbeiðararnir á Tveroyri ynskja, var at fáa lað arbeiði. At hugsa sær, al kundi henda, at okkara heiðraðu ríkisdagsmenn sita og hugna sær saman, vitandi um hin ringa standin og at so ein fremm andur maður, frå »radio«, sigur sp, kvøkk f teirra »idyl«. kundi koma og loypa >Neyð á Tvøroyri,« segði hesin fremmandi. >Menn vinna ikki meir enn 4 kr. um vikuna ella månadin« (lað er tessverri ikki verður brent, og so nakrar kassar | meir enn 2 krónur), »teir mållu senda upp kjól av lí, sum nú av margarin. Ríksdagsmenninir máttu handla við tað sama! Men ríkisdagsmenn okkara, | ið vóru leir, ið skuldu lop- ið kvøkk í teir har niðri, teir vildu ikki handla við tað sama. Teir kravdu at hugsa um spurningin til næsta dagin. Og næsti dagurin kom. Men tá Føroy- vóru teir beteinkiligir. ingar vóru ikki vanir at biðja. Tað var ein skomm, um tad I. | d. frættist í radio, hildu teir, al | ålmussa var send til teir gævu Førovingar. Tað málti ikki henda. Og so góvu leir neyðina í hina Ikki eilt orð matur drepandi tøgnina. til Tvøroyri, at híligut kundi fåast. Tað var veri at hugsa um al sýla innførslu av —- hesum Esbjergar kjøti, helt J. P. Menn her heima sluppu, sum | nå var, ikki av vid ein kålv. | Herði tað verið al sent út | »radio«, at Føroyingar keyptu | kjøt til 2 kr. kg við fyrsta klassa | »stempuli«, so kundi tað verið nakað at verið stoltur av, tyktist | J. P. at halda. | Ein falskur stoltleiki. Vóru | okkara ríkisdagsmenn fólksins | menn, sendu teir boð við tað | sama, at hitt neyðlíðandi fólkið á Tvøroyri kundi fáa bíligt kjøt til keyps. Til keyps! Tað var ikki talan um álmussuhjálp! Hví skuldu tey fátæku ikki kunna sleppa at keypa bíligt? Talarin hugsaði, at J. P. ikki hevði vunnið rikisdagsmonn- unum heiður við hesari frá- greiðing, so mikið minni, sum roynt var at gera gjøldur burtur úr áheilanini. Tey, ið svøltadu, fatndu ikki tílíkan atburð. Og á Tvøroyri var neyð, tað kundi ikki dyljast, og tað var ein ófor- skylt neyð, tí arbeiðararnir og vildu sagt fiskimenninir sum einki heldur enn fáa arbeiði. Av Il, øreitt frå teim einstøku punkt- at syslumadurin hevdi unum í jarðaumskipanini, vildi talarin bert siga nøkur orð um hesa lóg sum heild tikid ímóti at lætlari at Lógin miðaði gera ræsurnar víðari og fán jørd til dyrkingar hjå tí ognarleysu og al leggja ræðið yvir jørdini heim til Føroyar. J. P. hevdi talað sum ikki tvey | procenls sjálvstýrisinaður. Hon- um dámdi betur, sum nú var. Hann vildi hitt skilið, hvareflir góðsstjórnin, fåtin verju gamla og amlmaðurin hava alt at sign. Hann bardist ímóti, at 2 Før- oyingar skuldu vera móti einum Land- við 2 Dana um hægsta ræðið. hróksráðið av løgtinginum valdum monnum, bert koma at velja ein mann í ráðið. bleiv jú sell meðan ministarin vildi Innstillingar til ráðið vildu vera gjørdar av berum Foroyingum, Men nú var sjålvstyrisførarin vorðin ið kendu til viðurskiftini. so ræddur fyri, at Feroyingar skuldu fáa avgerðina, at hann ræddist teir sum pestilens. Ju, J. P. ræddist Foroyingar! Hann alla ímóti at koma undir teirra ræði tyktist at: seta orku sína og vildi verða verandi undir teirri donsku góðsstjórnini. Ein góður sjålvstyrismadur vildi har aflur ímóti barst fyri, at: Føroyingat fingu avgerdarordid, fyrst og fremst í jarðarspurninginum. Tad var eilt tíðarlekin, at J. P. nú møtti fram háls um háls við >Heojfinansens, representeraður í N. Niclasen, bøndurnar í Eysturoynni. sambands- Tal- arin greiddi frå, hval ið »Bågvin« og skrivaði í »Krossi« um sam- bundsbóndanna mólmæli móli jarðaumskipanini. Talarin skilti skiltu, hverjar teir, allir interessur J. P. saman við »Høj- og finansen« og stórbóndunum vardi. Men at vóna hjá hesum monnum at fáa traðarmannin og hin fátæka flokkin í síni heild við sær til at kollvelfa jarðaum skipanina, ið við sludningi og láni vildi styðja og hjálpu teim ognarleysu til jørd, og hjálpa jarðadyrkarunum at koma yvir vansarnar — fað var rad teir verstu vónleysl. varð rópt upp Forovingar. Men um, at vera góðir góðir sjálvstýris menn hvussu kundu menn fagnu og gleðast yvir landinum, lå 10 teir kendu seg heimleysar í landinum? Landið málti fagna sínum fólki. Fólkið málli mv sønnum kenna, at »helta landið er mítt, hettu landið er ffli«. Teir styrandi máltu lí geva lí fólin tastan, nakað at dyrka, lívga og elska geva lí so fingu vil góðar fosturlandskærar For- ovingar. Hann, ið strembi Ói ímóli hesum, var ringur Før- ovingur og ikki sjálvstýrismaður. Tá ið bóndin rædd Ó, al eingin vildi eftir leiri nýggju skipan kenna seg tryggan, var tað skeivt. Talarin var ikki eina hetta. so úr Krossi, hvar ið sagt verður, um at halda Hann læs at J. P.s frágreiðing var einans í hansara egna heila, hon hevði einki at gera við tey verunligu Alli vildu síta tryggir. Tað vildi aldri vidurskiftini. dugnamenn verða talan um al laka jørd frå einum tradarmanni ella gyllins- manni, ífall teir røktu sina jorð vanliga væl. Men at utlanbyggja jørð, ið lá í haga og ónýtt, kundi takast ímóli fullum vidurgjaldi og gevast til brúks til dugna- menn, tað kundi eingin við rælli siga nakað ímóti. Var hetta ikki rímiligt? Var tað ikki rími sum aldri settu ligt al menn, XXIXXXXXXXXXH Telefoner: SKYXYYYNYXYX JS AD. hr Á 4. 4. Á haka í jørd, men høvdu annað fult gjald fyri jørdinu, enn at hon starv, heldur fingu viður- skuldi liggja og fyrnast burtur. Sjálvandi høvdu hansara egnu, synir og slektningar, fyrsta rætlin at fáa jørdina. Arvafestireglurnar vóru júst so fast settar í teirri nýggju jarðaumskipanini, og tað var ræti. Jardaumskipanin var ikki full- komin — tað var einki — men AIS BALSLEV & (0. THORSHAVN FIEJEJEJEJEJEJCD EIEIEJEJ EJ EJEJ EJEDES ED ESEJE3EJEIEJEJE3 Altid stort Lager af: Trælast i alle gangbare Dimensioner samt alle Slays Bygningsmaterialer. Særlig fremhæves: Fint savet Fyrretømmer, Baadetræ, saavel Fyr som Eg, Rund Fyr til Master, Bomme 0. 1., Krydsfiner i alle Tykkelser og Kvaliteter. Nr. 20 & 237. Trælastforretningen: fólkið erfaringar, kundi hon broytast. so hvort sum vann Men hon var eitt ógvuliga stórt framstig, og allir rætlsinnaðir Førovingur, ið høvdu ynski um, at land okkara skuldi gronskast, måtiu tí styðja og gleðast við »jardareformin« og berjast ímóti leim, ið vildu fella hann. Orðaskifti var enn eina lølu ímillum J. P. og P.M. D. Tå ið fundur var lokin, val farið væl vvir midnåtlt Rita Stangsæbe kun bruges til alt ile bør bruges af Tidindi. | K. F. U. M. Søndag: Hjemligt Samvær. Mandag: Læsestue. Onsdag: Ungdomsafdelingen. Møde for Mænd. Yngsleafdelingen Kl. Torsdag: Fredag | 6. Læsestue KI. 8. Omandottin. dalt gamal drongur, Oli Poulsen, Mánadagin ein 19 ára sonur Jóan Paula á Brúgv í Mikladali, oman og doyði. Hann var jarðaður hósdagin. Tilburðurin var hesin: Oli var sjálvur annar farin eftir hav- hesti. Ísur lá í erva, og leir mállu hæla sær spor. So einaferð glapp fólur Ola eftir, og hann 5 Hann fall fyrst 16 hellu og sidan fór út fyri. favnav niður á enn longur, falt einar 50 favnar, Læknin,ið heimtaður varð straks, heldur, at hann doyði, all fyri eitt. hann bar við helluna. p4 ; på Nr. 194. þO0C- Ab 4. hr Å. 40 A —.——— ———&——80—”>»7—=———8—8 Spritt. Månamorgunin fann ein drong- ur eina spritttunnu á Havnarvág og fekk baksuð hana upp á turt. Menn mintust aftur á farnar líðir og vóru farnir at droyma fagrar dreymir um eina herliga líð men teir dreymirnir gingu ikki við hópi av »lekaspritti«; út: tunnan var av apotekinum í Havn. Hon hevði ligið framman- fyri húsinum, og einhver hevur, saklans >í spølni«, koyrt hana á sjógv. Adressufundur Í annaðkveld verður fundur í Avhaldshúsinum um jarða- reformin. Tað eru J. Patursson og — Nyholm Debess, ið hjúkla skulu fyri traðarmonnu- unum í Havnini. Al leir í inn- bjóðingini neyna seg ling- meun, sýnir ein 6hovrdan frekleika, tá hesin fundur eins og teir fundir, id J. P. hevur hildið fyrr í vetur um »gråu bóka, saktans er ætlaður til al gera eina logtingssamtykt til einkis ein herlig uppgáva fyri sjålvstyristingmenn. Vónandi tað ikki num« at villleiða truðarmannin. eydnast »ptingmonnu- „Skálaberg“ 15. í h. óhappi at renna á land í Tromsø. var mánaði fyri lí Hann varð tó leysur aftur ultan at hava fingið stórvegis skaða — hevði bert buglað tvær plátur. Nú er hann á veg til Grimsby við 900 kessum av fiski. Telving. Í morgin verður kapptelving millum Havnina og Lorvik. Telvað verður »pr. telefon<. Tvey talv verða telvað, og triggir menn skulu á hverjum plássinum telva tey. Bestu og bíligastu Sukurverur Sukurvøruhusid. -—