leygardagur 14. desember 1935síða 2

||| mg me ur = 3 3 Få i rå + 4 . På - BL Telegram Føroya Social-Demokrat. København, den 12. December 1935. Den færøske Delagation har forhandlet her med Ministrene Stauning, Kjærbøl, Bording og flere om færøske Spørgsmaal. Idag rejser Delegationen hjem med ,,Tjaldur". Man har opnaaet Tilsagn om 400.000 Kroners Laan af Statens Fiskerifond, saa Fiskerne trods Afsætningsvanskelighederne kan faa Afregning allerede i Vinter. Hvad Afsætningen til Spanien angaar, hen- stillede Regeringen til at vise Taalmod, idet intet kan gøres, før de diplomatiske Forhandlinger indledes i Madrid i næste Maaned med Deltagere fra Færøerne. Man henstillede til Stauning, at de færøske Rederes og Fiskeres Organisationer fik Ret til at holde Justits ved Grønlandsfiskeriet, saa Ulovligheder ikke sker. Ministeren lovede velvillig Overvejselse heraf. - Muligvis startes allerede i Vinter et nyt Selskab med en Kapital paa 300.000 Kroner til Brydning af Kullene. Selskabet stiftes af Sagfører Mitens, Thorshavn, Købmand Mortensen, Tveraa, og Ingeniør Gernow, København. luktar, tí ein renna, ið krókar allar vegir, er grom at typpast, og typpist hon, er hon ikki greið at finna aftur, tað skal nógv meira grevstur fyri at finna hana, enn um hon gongur bein og liggur inni í einum væl skipaðum rennulag (drænings- system). Vit sláa tí fast beinan vegin sum avgjort neyðugt, at umællaðar, veilurnar = verða áðrenn nakað annað verður gjørt, soleiðis, at stykkið, ið velt verður hvert árið, antin tað er størri ella minni, ikki verður veilað upp fyri seg, men verður skoytt uppí sum ein partur i eitt størri rennulag, í eina storri nýdyrkingarheild. Vanligt hevur verið her hjå okkum, at allar veitur hava verið opnar; men nú í seinastuni gera menn meir og meir av at leggja veiturnar luktar, at leggja rennur. Hetta er ein framgongd, og tað er eyðsæð nógv betri á mangan ymissan hátt, t. d. jørd, tað ger tað læltførari at arbeiða, tað ger tað betri at ferðast eftir slykkinum, tað ger tað arbeiðandi við belri amboð- sparir tað Hetta er tí fram- leggja rennur alt tað, ið leggjast kann. Vit slåa ti fast sum rætt og satt, um, 0. s. fr. tíðarlagið, al aftur til at ein veit, ið kann leggjast til rennu, skal ikki standa opin. Veiturnar hava til endamáls at turka jørdina, og tað má vera hevuðsætlanin at seta veiturnar so, al tær turka sum best. Fyri at vita, hvussu vit skulu seta veiturnar, mugu vit tí kanna eitt sindur eflir, hvussu vatnið hevur (Framh.) H. ]. J. seg í jørdini. »Overklassens Forpost mod Nord.“ Ofta og tíðint hevur ein ógvast yvir tey álop, ið >Dimmalætting- hevur gjert á rikisstyrid. Vit vistu ikki annað, enn at »Dim.« var >Danskhedens Forpost mod Nord«; men hetta galt bert so- leingi, sum yvirklassin ráddi fyri borgum í Danmerk. Tað skuldi itið: post mod Nord«. »Overklassens For- So skjótt sum arbeiðsklassin í Danmerk kom til ráðið, fekk pípan eitt annað ljóð. »Dimma.« varð lodd við øllum óreinum, sum varð skotið út eflir ríkis- stýrinum. Ein Dani segði við meg ein dagin, tá hann hevði lisið »Dimmalætting« : »Ved De, hvad vi i Danmark siger om »den Slags«? Vi siger Vrøvl — færdig!« Tá hevdi »Dimmal.« skrivað: »Sambandspartiet er ikke í Stand til at vælle Rege- ringen.« Hvor skal siga, hevði »Dimma.« og hennara menn havt megi, sum teir høvdu vilja, so skuldi hon rudda Stauning og hansara menn av pøllunum. Alt tað illa, sum »Dimma.« finnur sær upp at siga um ríkis- slýrið skrivar hon á donskum máli, og lessvegna fáa stórmans- bloðini í Danmerk hesar greinar | at prenta upp aftur og tveila út um heila ríkið, okkum — Foroyingum — til stóra skomm og óbetundi skaða. Fyri stuttum fór harra Samu- elsen niður til Danmarkar at arbeiða til frama fyri Føroyar. Ja, tað hvussu var, og hann segði enntá Stauning og hann segði hann sjálvur ið meira, at vóru bestu vinir av verðini. Eftir hvat »Dimma.« skrivaði, so skuldi harra Samuelsen hava | sagt á valfundinum í Tórshavn, at Stauning heldur vildi hava Andrass niður enn P. M. Dam. Av slíkum orðum máttu fólk fáa ta falan, at Andrass nú vildi arbeiða saman við arbeidsklass- anum í Danmerk. Ein må ti ógvast yvir at síggja, at Andrass ikki er meira enn sessaður í Keypmannahavn, fyrrenn sonur hansara, L. S., er farin at hvolva eina óhumskuna fyrr og aðra eftir yvir kroppin á Stauningi. At svara uppá alt tað, ið hr. L. S. førir fram, er ov drúgfert. Eg skal bert nerta eitt sindur við ind, sum hr. L. sígur um Grøn- landsmálið. Tað er bæði sagt og skrivað, eisini av sambandsmonnum, at allir Feroyingar standa samdir í Grenlandsmálinum. Vit javn- aðarmenn hava altíð hildið, at tað er skeivt, ífall Feroyingar klandrast sínámillum í Grøn- landssmálinum. Hetta hava sam- bandsmenn eisini sagt og skrivað inntil nú. Hví skal nu klandur koma um Grønlandsmålid. Hava sambandsmenn einki annað valg- agn ? [fall teir einki annað kunna finna, so máttu teir roynt at tagt. Grønland måtti havl meira lýdning fyri Føroyar, enn at leir fara at klandrast um tað og harvið volda, at har verður læst fyri okkum; men nú kann L. 8. ikki tiga longur. Nei, sannleikin er tann, at ríkisslýrið fullvæl veit, at teir føroysku javnaðar- menninir krevja, at føroyskir fiskimenn skulu hava loyvi at fiska allustaðni í Gronlandi, hvar fiskur er al fáa. Vit krevja meira, enn harra Samuelsen hevur kravt; men eg vil íkki klandrast um hetta mál, og harfyri skal eg einki ilt siga um harra Samuelsens Grøn- landspolitikk. Teir Føroyingar, sum stemma hava førda Grønlandspolitikk, soleidis sum L. S. roynir at billa fólki inn. Neil sloðan ein við javnadarflokkinum, ikki góðkent tann nú Tessverri er Grønlands- donsk støda, eins fyri allar flokkar í Danmørk. Men hon hevur viðvíkjandi Foroyum eisini verið ein føroysk staða, eins fyri allar flokkar í Feroyum. Men fålækum Føroyingum liggur á hjarta ikki bert at fremja Grønlandsmålid, men oll mål, ið eru lívsmál. Og tað veit ríkis- styrid, og tad vil fremja tey. Ég kann soleiðis nevna tey socialu málini t. d. ellisrentu, invalidu- rentu, arbeiðsloysisstudning o. $. fr. Hetta krevja javnaðarmenn ; men sambandið og ikki minst sjálvstýrið setur føtur í spenn. Vitjavnaðarmenn royna atsleppa Stauningi frá at hava Samuelsen niðri í Danmerk. Hella eydnaðist okkum ikki — tíverri; men nú stendur leglingsval fyri durum. Nú ræður um at fáa so mangar javnaðarmenn inn á ting, at ein javnaðarmaður kann koma niður í landstingið. Klandurspolitikkur afturhalds- ins hevur verið okkum til stóran skaða. mann Latum okkum fáa ein niður, sum vil arbeiða saman við ríkisstýrinum, og leggja alla orkuna á fyri at fáa ellisrentuna hækkaða, invalidu- rentu og eina fyri Føroyar hósk- andi arbeiðsloysisstudningsskip- an og kostskúla, so fátæk børn algongd til hægri lærdóm, og harvið fúa vit eisini nogv líkindi til at fáa friari ræsur í Grønlandi. J. H. Danbjørg. kunnu fåa betur Viðmerkingar. „Dimmalætting“ ger upp. Val stendur fyri durum. Tað er ikki undarligt, um tey ymisku parlíini, flokkarnir — særliga um nervøsiteturin fær hendur at skeiva — royna al lelja sum maðurin aktivirnar og passivirnar fyri at fáa eina mynd av, hvussu landið kemur al liggja, tá ið verður uppgjert. »Dimmalættingar« blaðstjórin sýnist í síni ætlan og manereran við passivunum og aktivunum segði, vit — og Tá ið mentu (il í at hava mist bæði minni ikki at tala um. leggja aktivunum hjå t. d. hann skal javnaður- monnum, gloymir hann hana, meðan hann sýnir eini særliga væl útviklað evni til at fáa bæði tøl og mentu til sambandið har, ið lad so eyðsýnliga hevur lapt »gevinslin« — umber okkum, men lad kastadi einatidina yvir háls og herðar í lollarínum, og tá fekk tað alt til »gevinst«, vanin gongur aftur! At »gevinsturin« var ein »fata morgana«, ein luftspegling, nakað snm aldri kom longur enn til »mundi, skuldi, hevdi verid«, um ikki lað var »roykur og eingin grind«. Men tann æraði blaðstjóri, hann ikki bert gloymur mentuna hjá javnaðarmonnum. Hann beinleiðis rongir tølini, rongir aklivurnar, ja, ger tær til passivur. Soleiðis loyvir hann sær bein- leiðis at ljúgva, (læt okkum nýta orðið vakrari, sámiligari. Blaðið hevur ósannheit, tað er jú viljan til at vera . ....tað prógvar Guðs orðið hvønn leygar- dag — at tað kortini 1. sum ravnurin, er vist av berum vana). Tað, ið hesin — vil siga ikki knekturin skuldi sigast, var, al — loyvir sær al >varla upp« við ósannindum um ministeriið, at tað skal hava avvíst javnaðar- manna inntøkuuppskot, einkar- sølumålini. Nógv kann fyrigevast einum fepurpatienti — at blað- stjórin á »Dimmalætting« hevur fepur, er jú eyðsýnligt og for- ståiligt, men vit halda kortini, at her er nakað nógv avgjørt, ella má patienturin vera so ringur, at hann má leggjast við varma- dunki og hosuni um hálsin — dunkin skal hann sjálvandi ikki hava um hálsin — varmin er eisini góður fyri líktorn. Tað má forrestin vera eitthvort illavorðið líktorn, ið blað- Okkur! ræðuliga ring! hevur pint stjóran. må lað vera, tå ið hann gongur so frå »konseptunum«, at hann ennlá við råmastu lygnum ger lað av við javnaðarmenn í eini »ærverdigari« oddagrein, ven Spidsartikkel«. Vit eru fólkaligir. Lat okkum spæla lækni og ikki dómari ella flongjari. Lat okkum strúka »Dimmu.« yvir hennara fepur- sjúka enni, spakuliga og varliga, allrabest við einum ísumslag — ísur kann kanska líva hana upp, tá ið hann kemur frá okkum — og so skulu vit teska, tutla henni í oyra sum ein ævigan sannleika, at ministeriid als ikki hevur avvíst javnaðarmanna innløku- uppskot men tverturímóli líkið væl ímóti teim, so væl, at tað bað legtingið koma við einum poselivum uppskoti, sum ein meirluti var samdur um. »Sandheden í Ærele Tíðindi. K. F. U. M. Søndag: Hjemligt Samvær. Mandag: Læseslue. Onsdag: Mindsteafdelingen Kl. 6. Ungdomsafdelingen Kl. 8. Torsdag: Bibeltime. Fredag: Yngsteafdelingen. Bornehaven er aaben hver Søgnedag. 4 + * Konsert. Í morgin verður (sum lad fram- gongur av lýsing aðrastaðni í bladnum) konsert, og harri J. Waagstein stílar fyri henni. Hansara hugur lil sang og musikk hevur altíð verið stórur, og hann er væl eisini tann av okkara monnum, ið hevur ofrað mest fyri at fremja sanginleressu í Føroyum. Tí vilja vit halda, at bert hansara navn sum slýrari av konsertini er tryggjan fyri, at har er nakað virkiliga gott at hoyra. Programmið er ógviliga fjølbroytt. Vénandi verður nógv fólk at lýða á, lí vit vita frá fyrr, at hetta sangkórið syngur ófora væl. * Bøkur. Eitt golt dømi um, at hin foroyska ljóðin mennist er, at bókmenturnar vaksa á hvørjum ári. Nú undan jólum eru komnar 4 nýggjar bøkur: Sverre Paturs- son: »Fuglar og fólk“, Hans A. Djurhuus: >Traðarbóndure; — hesar bekur gevur Varðin út. Her umframt >Jól í Føroyum« og »Færøerne« av J. F. Jacobsen. Hesar bøkur verða ummældar seinni. * * * Vøkur jólakort. Jacob Olsen hevur leknað jólakort, sum fáast í Hjalmar Jacobsens Bókahuandli. Hetta eru sera vokur kort, og so eru ley litað. Myndirnar eru av føroysk- um landslagi, útsýni yvir oyggjar og firðir við rættum jóladámi yvir sær. Her eru bygdaløg við hugnaligum gomlum húsum, har gæs og dunnur ganga og tvagga í túninum. Hetta eru av vakrastu jólakortum. * * Jólablaðið. Vit ætla jólablaðið at koma út mánadagin 23. (so kemur einki blað leygardagin). Lýsingar til jólablaðið megu vera okkum í hendi seinast friggjakvøldid 20. Postgangen í Jule- perioden. »Smiril« sejler: 21. Thorshavn—Sand—Skuø — Trangisvang— Vaag. 22. Vaag—Trangisvaag—Kval- bø—Skaalevig— Thorshavn. 23. Thorshavn—Fuglefjord— Lervig — Klaksvig — Thorshavn. Ruten Fuglefjord—Andefjord— Eldevig—Funding—Gjov beser- ges udført ved Motorbaad fra Fuglefjord. 24. Thorshuvn—Skaalevig— Trangisvaag— Vaag. LE