Sosialurinarkiv
Sosialurin 1936-06-13, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 13. juni 1936síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

lr bréta og avlaga, ja so mugu vit leggja ambodini burtur, og lata veltuna råda sær sjålv ella eisini hugna um hana bert vid hondlúking. Royndir við eplum og rótum vísa, at ov sein hypping minkar um årløkuna; ivaleyst rætt av hesum, at planturnar fáa so nógv sær, at tær skulu nýta bæði tíð og megi til at beta seg aftur. Tann beinleiðis bardagurin móti lokplantunum eigur ikki einans at vera framdur í sjálvari veltuni, men eisini aðrastaðni har hesar plantur liva. Hvussu mangan síggja vit ikki víða um boin kastar, dungastødir og so- vorðið liggja avtakið við arva. Har búnast hvort ár ein rúgva av fræ, sum vindur og kríatúr so bera útum, og hetta er ivaleysa nokk til Sovorðnar at smilta allan bein. »arvaalistødir« eiga forste til at tage til Orde for andre Metoder. Nye Tider - nye Strejkeformer. I sin Tale paa den socialistiske Kongres kom Leon Blum ogsaa ind paa Strejkesitualionen og udtalte herom: Der er her ikke tale om Pressionsmiddel fra Kommunislernes eller marxisti- ske Fagforeningers Side. Naar Arbejderne har lukket sig ind i Virksomhederne og nægter at forlade dem, er delte simpelthen sket, fordi en Strejke af den sædvanlige Art under de nu raadende Arbejdsløshedsforhold næppe vilde føre til noget, da det vilde være let for Arbejds- giverne blandt de Arbejdsløse at finde mye Kræfter, Den nye Regering vil øve større Indflydelse udadtil end nogen Er nøkur bjarging? Høvudsvinnuvegur landsins í vanda. Arbeiðsfólk á landi og sjógvi líða neyð. Føroyingar: Tá vóru Einaferð søgdu »Ull er Føroya gull.c ikki fleiri fólk í Føroyum enn so, at oll kundu liva av land- inum. Ein gamal maður segði nú ein dagin, at hann mintist, tå tað einans vóru fimm hús á Tvøroyri og eini 20 ella 30 í Vági. Einki hús var uttanfyri húsini í Toftum; og vestanfyri Toftir var einki hús fyrrenn við Hvanndalså, og so var eitt á Skála; nøkur fá vóru við Miså og eitt við Kráir — lað var all. Men síggj nú Våg og Tvøroyri! dråttur og kanska óvilji vilja drepa allan framburð. Ég vóni ti, at Vágbingar kenna sína viljunarstund; lí nú er neyðin — og deyðin — í durunum. Tann, sum nú leggur seg í aftur- haldsdúri, hann leggur seg með alla. Og lann bygd í Foroyum, sum nú verður rurað í aflur- haldssvovn, hon vaknar aldri aftur. * . * Umframt Våg og Tvøroyri eru nógvar bygdir, hvar fólka- talið okist ár undan ári, meðan landbrúkið ikki gevur meira av sær enn áður. Føroyingar yvir- høvur hava hjallin á sjónum. Flest einum dugir ikki longur. orðum siga, at hjallur á sjónum er komin í allir fiskimenn eru á máli um, at húkurin Tað vil við ødrum okkara baklås og læsist ikki upp aftur — Nógvar aðrar vinnuvegir kundi eg nevnt. Vit hava I. d. frætt, at Norðmenn í fjør seldu fyri 70 milliónir krónur í reva- skinnum o. s. fr. Hví liggja vit eins og áraleysur bátur? Man lað íkki tí, at armóðs- og armóðslyndið ræður her á landi, og tvídráttur, óvilji vera andin afturhald og kanska ovund hevur valdið og leggur sín kalda, ófýsis- liga og kovundi ham, har ið áræði og samanhald av sonnum skuldu ált ræðið. »Saman at halda varð ei okkum givið, tí er so lítið burtur úr her blivið.< Samhald og áræði er einasta bjarging landsins. Tíðindi. at vera hildnar niðri. Latið ikki fræ sleppa at búnast á sovorðnum stoðum. Tað er eisini vert al minna á, at flest oll fræ av lokplant- doyggja verða etin av kríatúrunum. Tød unum ikki, um tey ger paa dette frá neytum, ið hava etið búgvið arvafræ, smitta tí velturnar við hojere arva. Hovuðsráðini eru tí tey: Latið ongastadni lokplanturnar sleppa at standa, til tær seta fræ. H. J. J. deres Meninger Blum bebuder nye Metoder. Grad, end tidligere fransk Regering. |; .; Med Hensyn til Udenrigspoli- tiken erklærede Leon Blum, at den kommende Regering sikkert vilde kunne øve større Indfly- delse end de hidtidige Regerin- Omraade. vilde lytte til dens Meninger i man gjort, da andre Regeringer var ved Roret. Anden Internationales Socialister havde Evne til at faa om respekteret og faa realiseret en Retfærdighedens, Lighedens og Afrustningens Fred. Hesar bygdir eru vaksnar upp mannaminni — mest av fólki, sum ikki áttu sýru í vegg aðrastaðni og harfyri flutti til stórbygdirnur at vinna sær ar- | at beiði við handlarnar skapin. Men hvat nú? Handlarnir Man | eru smokkaðir niður at verða skuggamyndir av sær sjálvum, havde | og fiskiskapurin minkar í staðin fyri at vaksa. Livast skal hvønn gjørdar, dag, og einki oyrn er at vinna. Á Tvøroyri hava arbeiðisfólk Freden gjort tað roysnisbragd al fáa sær ein lrolura, og vit ynskja | al honum og teimum eydnu vit vóna, at teir brátt fáa fleiri aftrat. | bar væl Tað sama samanhaldid, sum | lað bar tað úrslit, at ein trolari við leim lyklum, vil nú hava. Vit mega lí kanna eflir, hvørji amboð, id aðrar 1j6dir nýta fyri veiða havsins og fiski- | um slík amboð eru fyri okkum. Trolarar hava fyrr verið her í Føroyum, og skulu vit fara eftir teim royndum, ið lá vórðu missa vit Men eru vit vísir í, at lå varð rælt farið fram? eisini hugsa um. nógvar sluppir keksirnar; men Á sama hált kann óivað ganga við trolarum og ellum ødrum Frelsens Hær. Søndagens Møder: KI. 10'/,: Hellighedsmede. KI. 2: KI. 8: Alle er velkomne. ' ; Sondagsskole. rikidømi, og ag í ; Frelsesmode. hóskandi £ K. F. U. M. Sommerlejr for Drenge fra 7. til 13. Juli. Sommerlejr for unge Mænd fra 4. til 10. August. Begge Lejre i Næs Præstegaard. mólið. Tað mega vil Vil vila i. d., fóru fyri ig Børnehaven er aaben hver hjá summum Søgnedag fra 9 til 12 og I til 4. * * forum. Tað Gudstænastan I en Tale paa den socialistiske . kom til Tvøroyri, kann eisini | ræður um at leggja driftina á Kongres afgav Léon Blum høj- Ferdaætlan fyri fora longri fram. »St6du vit | tað rætta grundarlagið frá ti í Havnar kirkju verður í morgin tideligt Løfte om, at den kom- ANNAHO" saman, Føroya synir slerkir, | fyrsta degi av. kl. 10'/, í staðin fyri sum vant mende Regering vilde følge S.5 ” . kundu vit úlinl mangt eitt Føroyingar hava roynt silda- | Kl. 11. J. Dahl, próstur, prædikar. Folkefrontens Program. Socia- | Ur Foroyum 15. juni. 13. juli. roysnisverkid.« Hetta eru sann- | veiðu við ringum úrsliti, meðan * ; * listerne vilde komme il at! | Leith 17. — leiksord, og Tvøroyrarmenn og | Islendingar og Nordmenn, Het- udøve Magten i et kapitalistisk | Ur Leith 18. — kvinnur hava sýnt okkum, at | lendingar og aðrir vinna væl av Kongavitjanin. Samfund, og det drejede sig nu | Í Hamburg 21. — hesi orð eru sonn, og trolarin, | peningi fyri sild. Vit megu læra Amtið sigur so frå kongavitj- om at skabe den højeste Grad Ur Hamburg 23. — »Leivur Øssursson«, er eilt sjón- | av teim og byrja afturav nýggjum. | anini í Havn: »Dannebrog« af Velvære og Retfærdighed for | Í Hull 25. — 16. — |ligt dømi um, hvat ið kann út- | Sjálvandi løgtingid styðja | leggur at trækaiuni. KI. 11,30 Arbejderne, men Regeringen op- Ur Hull 2 Bor rættast, har sum áræði og saman- | slíkar fyritekur. kemur kongaparið í land og kl. gav ikke sit socialistiske Ideal, Í Leith 23. Te 20. — | hald er í hásæli. Uiflytan av ferskum fiski má | 12 verður farið við bil út á og i Fald dens Bestræbelser Dr Leith li júlí sk Men hvussu er vorðið í Vági? | fåast aftur í lag. Vit mega byggja | amtsbókasavnið, haðani verður strandede paa uovervindelig Mod- Í Feroyem $- 2 Ja, tað vil tíðin vísa. Men tað | smá frystihús víða um í land- | farið kl. 12,45 á ellisheimið. stand, vilde Taleren være den P.f Skipafelagið Føroyar. vita vit, at afturhald og tví- | inum. Kl. 12 umborð aftur. Kl. 14,30 11) Hedin Brå: Småsøgur. bátur fer umborð. Tá taki eg meg eitt sindur niðan frá, betri at vera fyrivarin. Báturin kemur aftur at landi, og eg siggi, at tað situr ein ókunnugmaður aftri í rong. Jú, tað er eyðsæð, hatta er kongur: Síðklæddur, glaroygdur og undir hatti. Og skamm fái, fer hann ikki beint til faðir, og teir báðir niðan. Nei, eg legðist út, illanstíð skuldi tað verða farið aftur at húsum at lata kong seta seg á hásætið at ráða yvir mær, tað átti at vera reiðiliga keðiligt at verða ráddur soleiðis. So helt eg inn í haga, heilt inn undir Djúpnhyl, vit kalla, ein foss inni í Dal. Har læt eg meg berbeinaðan, vóð ánna, sigldi við fjaðrum og træpettum, spældi mær soleiðis, meðan dagurin leið. Tá eg var leiddur av hesum, fór eg heim við ánni, heim til ein djúpan hyl, ið er á einari slættari fletu. Har setti eg meg á áarbakkan og fór at spæla kongur, mær lysti at ráða øllum sílaflot- anum, eg sá í hylinum. Eg fór soleiðis fram, at eg gjørdi meg kverkrasíðan og segði so grovmæltur, eg kundi, ráða, ráða, ráða ... og so helt eg, at øll sílini skuldu trunka seg saman framman fyri mær, stinga høvdini upp úr vatninum og binda frið. Men skamm fái tey, tey lótust ikki um vén; at endanum rópti eg við gråtsrødd, bønadi tey, men tað segði tað sama, og tå kom ilt i meg: »Fy vorðið tykkum !< rópti eg eftir teimum og misti mótið, kendi hetta vera so minnkandi fyri mítt kongslæti, at eg fór at stunda heim. Nú var eisini farið at gorra undir troygg- uni, og hálvkaldur var eg við. Men at húsum tordi eg ikki, og í tí skili setti eg meg at gráta. Ája, so sat eg har og rein eina letu og hugdi rundan um meg í einseminum. Hugsi eg við mær: Her er so frítt fyri, einki mannskykt í nánd, tað hevði verið ein stuttleiki at roynt, hvussu sterkt eg kundi gráta, og so setti eg í av ollum alvi. Ein gamal avbygdarmaður kemur heim eftir manna- gøtuni, hann hoyrir hesa ræðuligu redd, kemur stórleypandi yvir til mín og spyr, hvat ið er áfatt. >Jú, tað er hetta, at eg tori ikki aftur at húsum.< »Hvi, stakkalur ?« »Ti ein kongur er inni hjå okkum sum ætlar at ráða mær.< „Ein kongur ?« »Ja, hann kom við Smirli.« >Ho, ho,< lær avbygdarmaðurin, »tann kongin lysti meg at sætt. Kom við, so skal tú fáa at siggja, at tað verði eg, ið skal ráða honum.« »Tygum ráða einum kongi ?< »Ja, lít á tað, eg skal vera við yvirlutan.« So fara vit heim báðir. Eg var vorðin illur á kongin, helt hann ongan granna vera at hava fingið til bygdar, so eg var fegin við, at hin gamli skuldi leggja á hann nú, vit komu heim. Tá eg komi at húsum, er frein stór, tí tey høvdu saknað meg burtur og leitað alla bygdina á gos. Eg komi innar í stovuna, og sjálvur kongurin tekur meg upp á fangið, setir seg at práta uppi yvir mær, biður meg ikki vera byttan at halda seg vera ein kong, hann var bert ein ókunnugmaður, ið var so frágera góður við smádreingir. So gav hann mær bomm, og vit vóru vinmenn. Meðan eg siti og glei upp á ókunnugmannin og undrist á hansara búna og hansara tosingarlag, nú kemur tann gamli avbygdarmaðurin innar í stovuna. >Góðan dagin,< sigur hann við tann fremmanda, >nú, eingi tíðindi úr Noregi ?< Aftursvarið og samreðuna, ið aftaná kom, havi eg gloymt, bert hesin eini spurningurin beit seg fastan í mínari sál og elvdi tað, at eg langa, langa tíð aftaná gekk og droymdi um Noreg, gekk og spurdi og leitaði eftir Noregi, ti eg helt, at hetta átti at vera eitthvert ovursjáldsamt stað, síðan ein, ið visti so nógv sum tann gamli avbygdarmaðurin, mátti koma til fremmandafólk at spyrja um tað. Hann, ið er barnvaksin í einum lítlum dali, har hvassar fjallasýnir byrgja tríggjar síðurnar og ein stubbi av havsbrúgv ta fjórðu, hann veit, at barnsins heimur er ikki sterri, handan fyri fjøllini er einki og handan fyri havsbrúnna er heldur einki. Dalurin her, ið eg eri barnvaksin, er ikki størri enn, at eg longu tá kendi hvert fótsmál í honum. — Men hvar skuldi so Noreg vera? >Jú,< segði faðir, »Noreg er har dyggst burturi,< og hann peikar eystur í havsbrúnna. Langa tíð eftir hetta var mín heimur bert dalurin og so Noreg, sum lá har úti undir havsbrúnni. Tað var eitt sovorðið flatt sker, og á skerinum sótu nakrir menn lið um lið, og hesir menninir fingu ikki reist seg upp, tí tað va: so lágt upp undir himmalin í erva.