Sosialurinarkiv
Sosialurin 1936-10-03, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 3. oktober 1936síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

eru komnir undir beinvegis; selja teir hann til aðrar, mugu teir vera vissir um, at útgjoldini vóru roknað við í lí prísi, teir fingu; men beinvegis eru tey ikki til sjóndar. Hetta verður allur munurin. Sjálvsagt kunnu fiskimenn eisini taka seg saman í smærri feløg, i. d. hver skipan fyri seg, og melda seg inn í partafelagid; men tflik smáfeleg verða ikki so støduføst vegna tess, at skip- ini skifta manning ár undan ári, ja ofta sama árið. Utgjøld- ini fyri tilik brådfengis småfeløg verða eisini dýrari uppá.seg. — Bert tær 200 kr. í innmeldingar- gjald eru feliligar fyri eina skipan. Eftir núgaldandi kontrakt skal Føroya Fiskimannafelag hava umsjón fyri peninginum, tá selt verður til annan mann enn reiðaran, og standa reiðaranum inni fyri, at hann fær aftur tað, sum hann hevur lagt åt til fólkið uppá fiskin, so áðurneyndu smáfelog noyðast ið hvussu er at lata avrokningina ganga fgjøgnum Føroya Fiskimanna- felag; og er tuð lá ikki høgligari, at allir fiskimenn býta frá og lata teirra felag verða millumlið »Føroya millum parlafelagið Fiskaexport« og teir? Vegna Føroya Fiskimannafelags Formaðurin. J erðin. Turrrot. Turrrot byrjar í veltuni fyri upptakingartíð men ger sín stóra skaða av tf,at hon er so gromm at breiða seg í goymslunum. Sjúkan sæst sum brúnir blettir, ið ganga langt inn í eplið. Seinri kann alt eplið harðna upp til ein brúnan knett. Í vátari luft er hýggj at síggja uttan á teim sjúku eplunum. Orsekin til sjúkuna eru soppar (Fusarium) sum higar til dags ikki eru stórvegis kendir. Viðvíkjandi goymslunum er víðari smittu í henda sjúkan nakað tað sama sum vatnrot. Hon skal hava so og so nógvan hita — ikki undir 8% C — fyri at gera skaða. Men hon er tað verri enn valnrotid, at hon kann halda áfram við vøkstrinum á smittaðum eplum, sjálvt um tey eru turr. Av ti, at teir soppar, ið elva sjúkuna, ikki enn eru nógmikið kendir, er lítið og einki at ráða fólki til móti hesari sjúku. Tað er ber! at nevna tað, ið hjálpur móti ollum sjúkum: Frisk set- eplir, turr væl arbeidd jorð, nóg mikil rætt samansett tøda, ikki at velta ov leingi í sama stykki, og ikki at lata tað vera inni- stongda luft í goymslunum og ikki ov heitt. Eplagoymslur. Hvussu eplagoymslur annars kunnu vera gjørdar, eru tað 5 altíð høvudskrøv, tær megu svara: 1) Tær skulu hava so javnan hita sum gjorligt. 2) Tær skulu vera turrar. 3) Tað skal vera gott luftskifti Í teimum. 4) Tær skulu gera reinar. vera lættar at 5) Tað skal vera arbeiðsrúmd í teimum. 1) Jaynur hifi. Hetta kravið verður best framt við atgrava eplahúsini í heyggjar, bakkar ella brekkur. Og av tí, vit allastaðni hava sovorðið jorð- ildi, er tað fyri eplaveltarar van- liga óneyðugt at hugsa um annað, sum kanska eisini kundi verið gott. Tað er lætt at fata, at kuldi og hiti ikki skiftur so bráddliga í einum rúmi, har tjúkt av jørd er uttan um, sum upp í degnum, Takini, sum fyri bíligleika vanliga verða at standa upp undan, megu gerast so, at ley ikki bráddliga verða heit og keld. Har er okkara gamli tekingarhåltur, nævur undir flag, góður. Harafturat panel undir sperrunum og stungið við lyngi ella mosa ímillum. Líkaleiðis eiga hurðar og vindeygu al vera skinnini Í dupult, og millum hurðunum stungið við lyngi ella mosa. 2) Turr luft. Gólv og veggir megu gerast so, at húsið ikki slavir. Leirg6lv kann vera gott, um tad liggur á góðari steinseting, og rennur eru høgdar runt uttanfyri vegg- irnar. Men tað er tann bági, al tað ikki er gott at gera reint, so eitt gott trægólv ella eitt væl pussað sementgålv er betur. — Id hvussu gólvið annans er, må høvudskravid vera tað, at lad skal vera lætt at reinsa. Tað vanliga er, at veggirnir í einum slíkum húsi verða gjørdir av einari tunnari sementskón og verða ikki pussaðir, aðrir verða gjørdir av smágróti, sum verður lagað upp í jørdbenid. Hetta er ikki gott, (í tað einist ikki gott og slavur. Best hevdi verið fyrst at kastað smágrót upp í jørdbeinid, síðani gjørt sementvegg innanfyri, pussað hann væl og tett hann vid asfalt. 9) Luftskifti. Tad megu vera lufthol, soleidis at luft kann sleppa inn og út bæði niðri vid gålvid og uppi í erva á húsinum. Men tað má gerast so, at tað ikki verður trekkur inni, og luftholini megu ikki vera ov stór í samanburði við rúmdina í húsinum, fyri at hiti og kuldi skulu íkki skifta ov bráddliga. Um einki luftskifti er, verður luftin vát og ófrísk av lí, at eplini, sum liggja í goymsluni og Í eru livandi plantulutir, teimum fer fram ein vissur andadráttur, sum broytir saman- hartil setingina í luftini, og dampar vátn úr eplunum, so luftin verður slavin, tí má tað berast so í band, at tað er so mikið opið út í meginluftina, at tann spilta luftin kann sleppa út og frísk inn. Eru tygum tyrstur undir promenadu, komið inn til mín og drekki lemonadu. 25 oyru fløsken — nakra oyra sparan fyri innhaldsgóðsku garanterar „Smæran“. Her er varan bílig — spar í ringum tíðum. Verur verða fluttar út um allan býin. JOHANNES ANDREASEN's Ringið 344. gid 34 MATVØRUHANDIL lf) Reingerðing. Tað er neyðugl hvert ár al gera reint í húsinum, lí við eplunum kemur hvert ár ein hópur av soppum og bakterium inn, sum fyri ein part hava evni til at gera skaða og kunnu halda sær á lívi frá ári til ár. Tí má húsið reingerust og kálkast ella á annan hátt avsmillast fyri al sjúkaorsakar, ið drepa allar kunnu vera. Og helta eigur at gerast hvort summar, áðrenn húsið skal taka móti nýggjari grødi. 5) Arbeiðsrúmd. Tað ræður so nógv um, tå eilt sovordid hús verður gjørt, at tað er góð arbeiðsrúmd, so arbeiðið, ið har skal vera gjørt, kann vera so dámligt sum gjorligt, lí less betur verður tað gjert. Ein tann besti innrættningur í einum slíkum húsi er at skila rúmið sundur við leysum skila- rúmum eins og lastin á einum fiskiskipi. Eftir miðjuni skal vera opið rúm og krubbur til báðar síður. Tað eigur al vera so gott rúm, al einar tvær krubbur altíð standa tómar. Tá ligið eina líð, so eplini hava laka vit skilarúmið í einari krubbu fram á gåélv, og fylla tey so aftur niður, so eplini rapla í eina av teim krubbunum, sum stóðu tómar. So gera vit krubb- una, vit fyltu úr, reina, taka næstu niður og fylla upp aftur aðra krubbuna, sum stóð tóm, reina, meðan tann, vit gjørdu stendur og tornar og frískast upp. — Soleiðis fara vit krubb- urnar runt. lagaligt at kann tað eisini gerast so vorið, Fyri at gera lað fylla úr krubbuni, at niðast á hverjari krubbu frammanfyri er eitt sindur opið, soleiðis at eplir har igjøgnum delta út á eina ferfjøl, sum vil so kunnu fylla av, og so hvert vit fylla, detta av nýggjum eplir út á ferfjølina. — Hetta hevur eisini tydning av tí, at eplini í krubbuni skrumblast um av ti, so luftin verður eitt sindur skift. Gamal máti hevur verið at goymt eplir í einum hverjum evni t. d. torvmold, øsku, fjalla- sandi o. ø. Tað er eisini gott av lí, tað forðar smitlu at breiða seg, men fyri hann, ið hevur stórvegis av eplum, er tað nógv stríð, og oftani verður hetta evnið brúkt meira enn eitt ár og kann tá vera fult av sjúka- smitlu. Tað má lí sigast at vera betri máti, at verja eplini við at skilja tey tíðum um veturin og JÁ royna al gera soppum og bakterium ring livilíkindir við at halda vætu og hita burtur. H. J. J. FRAMSÝNING Sunnudagin tann 1. og måna- dagin tann 5. oktober verða fram- sýndir á Føroya Fólkuháskúla teir lutir, ið gjørdir eru á vevingar- og húshaldsskeiðinum. o VÝNUNNUNKKUI AS SÝN KKUNUA Bryggeriet Stjernen ae 5 za Bryggeri, Malteri og m Mineralvandsfabrik 000 0.0 o 9 o 9 o 0 0 Hetta um alt Danmark gitna virki eiga arbeidararnir i Danmark. p Allir arbeiðsmenn eiga at styðja hvønn annan. Hetta er ein lóg, sum hver upplýstur og ment- aður arbeiðari ikki á nakran hátt vil bróta. ÞG Tú, upplýsti. føroyski arbeiðismaður og slitmadur, eigur tí hverja ferð tú skalt hava eina øl, at krevja at fáa arbeidara olina: „Stjernen“ KK KEKXK xxx Mælke-Licitation. Dronning Alexandrines Hospital udbeder sig Tilbud paa Levering af Hospitalets Forbrug af Mælk. Forbruget andrager ca. 120 Liter daglig, og Tilbud udbedes for Levering saavel over et halvt Aar som over et helt Aar fra 1. November d. A. at regne. Levering i Thorshavn eller paa Hospitalet. Tilbud maa være Hospitalet i Hænde inden Lørdag den 24, Oktober 1936. Hospitalet forbeholder sig Ret til at vælge imellem de indkomne Tilbud eller efter Omstændighederne intet Tilbud at antage. Nærmere Oplysninger faas ved Henvendelse til Hospitalels Kontor. Thorshavn, den 25. September 1936. Dronning Alexandrines Hospital. 00000000000 GOTT OG BILIGT oc KOKS FÆR EIN HJÅ KOL C1. Clementsen, TELEFON 319. 00000 Føroya løgting - fyrsta | reyluliga vetrarting. Í næstu viku kemur løgtingid saman til sína fyrstu regluligu vetrarlingselu — ein søgulig hending. Men tíðirnar eru nú so, at Ind krevst av teimum monnum, ið fremstir standa í hinum politiska lívinum, at teir megu taka megnartøk, um fólkið skal kunna bjargast økonomiskt. Tað er lí at vóna, at eisini tey verk, ið úlint verða á tingi í ár vinnulívinum viðvíkjandi, verða soguligar hendingar, sum Før- oyingar við gleði minnast aftur á, tá frá líður. Ein kann væl hopa, at fiska- sola okkara kemur inn á eilt slíkt spor gjøgnum hitt nystovn- aða útfluttningsfelagið, at sela av fiski okkara kann roknast at liggja uttanfyri vanda; men samslundis má ein ikki vera blindur fyri, at fiskivinnan, so sum hon nú verður drivin, ikki eigur stórar lívsvónir. Ein kann tó ikki vænta, at fiskifloti okkara verður at økjast men heldur at minka — hvat snørisfiskiskapinum viðvíkur — fólkið í landinum økist ár undan ári. alt meðan Her megu lí finnast aðrar leiðir at ganga. Her megu byggjast upp driftir á landi, sum kunnu geva tómum hondum nakað at tríva í! Og tað er einki at ivast Í, al eill og unnað verður sett á stovn hereftir; og slíkar driftir megu koma at arbeiða undir lagaligum korum sum lingið má leggja til rætlis. Al mangar av hesum