leygardagur 7. august 1937síða 2

rå: pi Á 15 á 5% á #84 3 i é LE i «i á á » +. BR 4% ". H Í ae | Ar Gå ; Fu. 4 # Tr LE PM x i ; , + + * i % á F f Á i å 4 Tjóðskapur og tjóð- skapur valdast . Fá hugtøk og kenslumakt eru so misbrúkt sum hugfangið: tjóðskapur - tjóðskaparkenslan. Í søguni síggja vit tey hervi- ligastu dømi um, hvussu kapital- urin hevur dugað at brúkt tjóð- erni, nasjonalismu, sum høvuds- kraftarorðið í eggjan til kriggj og kriggsdubban, hava fylt stórkapitalistanna lumm- ar. Meðan teir stórlatandi inter- nasjonalu — bít merki í inter- síni sum nasjonalu! — stórkapitalistar við nasjonalistiskum reypi og frasum á munni, í blødum og á talara- pallum eggja til at halda á í kriggsørskuni, suffa milliénurnar av menniskjum annadhvørt å kriggsvali ella undir knégvandi kriggsskattum. Hesi kriggs- og kriggsdubbingarbølmennini eiga ikki ein sannan flógvan blóðs- dropa fyri fólki og feðilandi — tey oysa pening, súgva peninga- rúgvurnar til sin úr ollum verðins hornum. Og tey blunka ikki við at selja teirra foðiland til mót- steðumenninar, bert hesir bjóða teim nóg mikið av gullinum, guði teirra aftur fyri. Uppskotið hjá ti seinasta for- sætisráðharra í Fraklandi, Blum, um at socialisera alla framleiðslu av kríggsdubbing møtti tí so herviliga mótstoðu hjá ti inter- nasjonala kapitalinum, id aftanå eitt år eisini fekk skugvad Blum av pallinum. Blum og allir javn- aðarmenn síggja bjart og týðiligt, at fyrr enn tað eydnast at skúgva teir internasjonalu kríggsspeku- frá allari lantarnar út, burtur framleiðslu av kriggsvåpnum, fyrr verður eigin vón fyri friði á jørdini. Tjóðskaparkenslan, nasjonalism- an, i klernum á imperialistiskum kríggsóðum monnum, er eitt hitt herviligasta her á foldum. Í kjalarvatninum á hesi nasjonalt fylgja milliónur av ólukkum og sundur- ísveipaðu imperialismu traðkaðum mannalívum — beina- raðsherurin stígur fram fyri sjónina og sendir ein kaldan gjóstur, ið fer at beini og mergi. Og segan og lívið sýnir okkum ein flokk av monnum, ið eru bergtiknir av tjóðskaparkensluni sum teirri rúnandi maktini, ið kann bera ættina og teir sjálvar í ljósið sum »hetjurnar og stór mennini<, id øll tjóðin eigir at falla til kníggja fyri og bera á lógvum og tilbiðja. Ta lagnu, ið og til ógiftu teir ognarleysu bundnu húskallarnir freistaðu, kærdu hesar hetjur og stórmenni seg aldri um — og á hesum er einki bøtt nú á døgum. Nasjonal- stavar frá og isman hjá teim botnar í hugskotinum um eina »særmerkta tjóð< við teim ein- støku á sólarsíðuni og fjøldini í skugganum. Og hann, ið hættir sær at mæla fyri eini umskipan her, fær av at vita Í stríðnum fyri hesari umskipan: at hin ognarleysi og verunliga fosturlandsleysi fær fæst undir fótin, kemur at sita við egið borð á egnari grund við kúgv og væl føddum húski. Undir hesum stríði kenst tað eins og tjóðskaparhetjurnar fána burtur til einans seg og rikidømi sítt og eyð sína at verja. Tá fer tað vera harvið, hvussu Feroy- ingar í Feroyum liva! ØBrvisi er tjóðskaparkenslan, ið er bergtikin av at veita fólki og landi sínum alt, sum sær og kennur eina livsuppgåvu í at reisa hvenn einstakan landsins íbúgvara til ein frían og mergj aðan landsmann, ið av sonnum kennir, at lívið unti honum sama heimarætt og lívsrætt í landinum, og tað áður einans unti teim einstoku. Føroyum alt, og Føroyingum øllum Føroyar! Tað er holl tjóðskaparkensla og kletturin, hvará ungu Føroyar eiga at byggja. „Dagblaðið“ diktaturid. Tað undradi ongan al síggja, hvussu >Dagblaðiða er farið al heiðra diklaturid og rakka niður á demokratiid. »Dimmalætting« gevur »Dagbladnum« ikki stort eftir. Fyrst hevdi »Dagbladid« eina glødandi grein fyri nazistunum i Tysklandi, hvarf tad samstundis heglar niður á demokratiid. Síðan hevur tað kunngjørt eina grein av einum norskum fazisti, sum ger Franco til verjara av ollum aðalt og gott er. ti, sum Hin spanska stjórnin fær bæði lisið og áskrivað fyri syndir, ið stjórnarflokksmenninir skulu hava gjørt. Ikki eitt orð um hin herviliga harðskap og myrðan og oyðan av Francos soldåtum! Tað beinkin. verður alt stungið undir Sannleikin er tað mólsetta : Meðan Franco hevur útruddað — uttan orð ella eið — hvonn mótstoðumann, hann hevur fingið fatur á, hevur Valenciastjórnin kunngjørt sínum soldåtum, at tað forir deyðsstraff við sær, um tað verður uppdagað, at teir hava rænt ella lopið á verjuleys. Stuttir 21» sekundir. Eg síggi í »Dimmalætting« at dómararnir í kappróðrinum á ólavsoku nú eru vorðnir ivaleysa greiðir yvir, hver id vann av leim nýggju líggjumannaforun- um. So var ikki, tå id bátarnir hildu yvir markalinjuna. Tá visti tann eini dómarin, naviga- sjónarskúlastjórin, einki uvger- hann andi at svara, fyrr enn hevði lalað við ein annan mann (slartarin !) munur var íkki. Flestir ynsktu Suðuroyingum til lukku við sigrinum. Vit hava grund til al spyrja, hvussu tað nú kunna vera 2'/s Havnarbåtin sekundir millum og Tvoroyrabátin, tå ið ein dómari ikki. í avgerðarlotuni kundi avgera, hver id munin heyði. Olavsøkugestur Vit hittu J. P. í Dali, naviga- sjónarskúlastjóra ogspurdu hann, hvussu var vorðið við hesum, og hann svarar: Eg havi oll árini verið dómari við kappróðurin; men Í ár hevði eg bidid meg fritiknan — eg var ikki dómari. Tá róð- urin skuldi byrja, bar eg >kon- visti dóm- trolurini« oman og arunum, hvussu tey verða nýtt. Síðani stóð eg við málið — fyri fyrstu ferð sum vanligur áskoð- ari. Tað var ikki mín sak af gera av, hvorjir bátar, ið vunnu, stóð eg við uri men korlini mínum í hondini. Ég eri fullút greiður yvir, ul Tvorábálurin lá um bógbekk á Havnarbátinum, Men av- tå teir komu á mál. rdin lá hjá dómarunum og 9. ikki hjá mær. Svomið frá Økrum til bryggjuna í Vági. Seinasta sunnudag svam ein genla úr Maria sen, frá Økrum til bryggjuna í Vági, Jacob- Vági — eitt strekki uppá einar 2 fjórðingar. Hon var frísk sum fiskurin, tå ið hon tók seg upp á bryggj- una, og tað skuldi verið, at svomið aftur til helt seg lil, um Akrar við tað sama. 12 ára fongsul. Nazistarnir, ið gjørdu bumbu- alentatid á heim verjuministarans átalaðir Alsing Andersen, eru eftir einum lógarparagrefi, ið åsetur ein straff uppá 12 ára fongsul. Stauning statsministari brotið beinið og farin á sjúkrahús, haðani lækn- arnirhalda, hann ikki kann sleppa út aftur fyrr enn um 5-6 vikur. Stauning slalsministari kom tilskaða týsdagin í vikuni. Hann var so óheppin al stíga skeivt Á ein stein, gleið og breyt annað beinid omanfyri oklaknúlin. Undarligt er, at navigasjonar lærarin ikki skuldi duga at av gera, hvor ið skjótastur var, lá ið munurin nú skal vera heilir 2!/, sekundir. Hvussu langt rennur ein kapp- róðurs bátur í 2)/, sekund? Man tað vera langt frá Men eini båtslongd ? ið slóðu á tað vita allir, málinume at tilikur Hann varð sjálvandi borin á sama. Bein ff Dr STR AKTIESELSKABET FØROYA BANKI Hovedkontor: THORSHAVN Stiftet 1906. Afdeling: . TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL OG RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid 11-03. FÆRØSK PRODUKT Tidindi. Sum blødini eisini hava greitt >Njarð- seinastu frá fekk Hovsbálurin lingur« 284 Lsir. ta ferðina. hann seldi. Hann hevur nú gjørt 4 túrir í ár og fingið tilsamans 1398 Lstr. ella o. u. 31.000 krónur. »Silversprau« hevur gjørt 3 tårir og fingið tilsamans 1136 Lstr. At væl við hesum forum enn við teim, meira verður í part ið veiða til saltfisk, er einki al ivast í. Høvdu vil verið so hepnir at fingið meira kvotu fyri ferskum fiski, so fleiri for kundu fingist til hesa veiðu. Tann, sum seinasta sunnudag um kl. 4 seinra partin kom inn til Vágs og sá mann og kvinnu av húsi á kaiuni og ein hóp av båtunum á fjørdinum, hugsaði har annaðhvort, at grind var inni, ella at ein vanlukka var hend; men brátt hoyrdist hurra- rópini hvoll um langar leiðir, og lað var ikki so logið; tí har svam ein Maria 19 ára gomul genlu, Jacobsen av Glyvrum. Hon hevði svomið líka av Økrum og kom á land á kaiuni í Vági. Menn meta hesa leið al Hetta má vera 0. u. 3'/, km. sigast at vera væl svomið — einans við bringusvimjing og ongalíð al hvíla. Hon gekk lætt- svimjingina lítið sást til moði á henni. Hon heldur liga beint aftaná langan veg lil húsar, so eisini, al hon kann svimja eina longri leið enn hesa. Higarlil hevur gingið frálíka væl við hvalaveiðuni í Lopra, men beint nú er mjørki lagstur yvir oyggjarnar — um ljóst er Ali á sjónum, er ikki gott al vila. Tað er glediligt, at slíkar fyri- lokur kunna trívast í landi okkara, særliga tå tað er føroyskur 000000000000000000000n0 O BRUG KUN FÆRØSK MARGARINE 8 VITA NR. VITAMINISERET peningur, 10 arbeitl verður við. hospital við lað brotið er ringt, særliga lá ið stalsminislarin jú er ein gamal maður. Statsministarin hevur ynskt al verða fluttur til eitt sjúkrahús í Keypmannahavn. A Útiróðurin var góður herfyri, men nú ber einki til. Trolararnir hava óivað gjørt enda á ollum. Teir fylklust saman bæði á Dalagrynnuni og sunnan Sunn- hiarslein. Annars sign menn, al Ind gjarna er eilt slysni í um ólavsokuleitið; men meinings- Lørdag 11—2, i. FINT PRODUKT 009000000000060000006600000 Minnist (il at vit hava gott og nosligt lambskjól. Eisini hava vil skinsakjet. Kjetið verður goymt í kelirúmi. Vitsenda tað um allan býin eins ov allar malvorur, sum vil hava. þa} Ringið telefon 47, 48 & 133. SMÆRAN leyst er, at einku verjuskip sæst her um leið. Úr Gronlandi frættist um sera góðan fiskiskap. Hevdi nú góður prísur fingist fyri fiskin. Fyri heimafólkið hevði tað verið betri, ífall oyar at virka til klippfisk; men veiðan kom heim til Før tað er nokk óráð, meðan viður skiftini í Spaniu eru so sum nú 1H D. Spania. Nú helmaði í við Madrid. Franco hevdi her ríkið saman alt tað fólk og nýtti oll kriggs hann kundi for amboð, sum svara al laka frå oðrum vig stoðum. Nå skuldi fólkaflokkurin dvína! Høvudsstadurin skuldi lakast, kosta hvat luð vildi! Men Franco måtstødan var harðari, enn hevði væntað. Stundum gingu Francomenninir fram fyri so aftur í næstu al logu at verða noyddir at víkja líka nógv og stundum meiru. TA hesin ræðuligi bardagi, ið vardi í vikuvís, leyk, hovdu fólka- flokksmenn tikid seg 12 km fram á eini breidd uppá 16 km. hava Teir longu bygt sterkar verjustoðir á hesum nýtikna strekki. Í hesum álopi vórðu 20.000 uppreisnarmenn dripnir. Fólka flokkurin tók 2000 fangar. Í universitelsbýnum verða upp“ 28 A