leygardagur 27. november 1937síða 2

ge Í Fr ABC Få (HÁ i + þí 4 i : ? SE i Fo ið á Fo h. ; á + -” I 4, SN el, Ég á $ oyar og finansplansavtaluni 0. s. fr. Finansplansprincippið er eitt gott principp. Øll lond í verðini, ið eru komin nakað áleiðis í útviklingi, ganga ta planokono- misku leiðina. Tey gera tað í stórum, tey gera tað í smáum, ríkisstjórnin privali forrættningsmaðurin. Planur og yvirlit er kraftorðið, er mottoið! Og hví skulu vit ikki gera tað sama. Vit kunna nógv betri gera tað enn nakað annað fólk. Her sum hin er økid minni enn nakra aðra- staðni og tí lættligari at hava yvirlit yvir. Ministeriid danska er í jarðaumskipanini, í seinasta finansplani, í Foroya Fiskaeksport og í ødrum føri sjálvt gingið uppá planøkonomiin, stemið. At tað vil hesa leiðina ivist eg ikki í. Og plansy- halda fram vit javnaðarmenn í Feroyum ráða sum sagt til, at vit sum allraskjótast taka víðari á málvíst at stigið til at planvegnum. á byggja fara vegnum til okkara land upp. Og so er tað parturin av bræv- inum, hin góði parturin, id av sonnum sýnir eina stóra væl- vild og offur við at hjálpa kommunum í teirra lungu so- cialu byrðum. Allir Føroyingar at siga mini- Tað er tó rætt sum sagt er, atskulu hava grund til steriinum stéra tøkk her. hesi uppskot til hjålpar verun- liga koma til ta ætladu nyttu, megu tey broytast eitt sindur, og ministeriid må, ffall vit skulu orka at taka við hjålpini, loyva okkum at fáa nýggjar innlokur. Ellisrentulógaruppskotið má broytast soleiðis, at hilt frå- dråttarfria setast har sum tað eftir gald- innløkumarkid må andi lóg nú er. Hetta vil min- isteriid eisini gera — teir hava sjálvir tikid tað fyrivarni, alteir broyta, tá ið meguliga vilja málið hevur verið til ummælis. tilboð um at 9/1, av allari ellisrentuni ístaðin- Ministeriis rinda fyri sum nú %/,, altso 15 pCt. meir. og atellisrentufølkini skulu fáa ellisrentuna igjøgnum amlið — tað er eilt vælsigna framstig, tá ið hitt frådråttarfria inntøk- umarkið verður selt sum tað nú er. Uppskotið um, atstáturin skal rinda 28000 og leglingið 43000 av kommununar úlreiðslum (il sjåkrakassarnar er ein stórur lætli fyri kommunurar, tá ið vil fáa loyvi at fáa okkum innløk- ur, so vit ikki noyðast at álíkna tær 43000 kr. unurnar. aflur á komm- So leingi hava særliga vit javnaðarmenn barst fyri, atinn- valiturentan varð givin innvalit- unum her á landi. Hvussu neyð- turvuligt er hetta ikki. Tað er tí eitt stórt góða, tá ið nú min- isteriid bjóðar okkum at vilja rinda /, av innvaliturentuút- reidslunum — tad er um 33000 kr. Í alt bjóðar ministeriid okk- um til social formál um 105000 kr. Helta er eitt stórt og hjart- tillak, megu vera minisleriinum agott sum Føroyingar lakk- samir fyri. Framhald. AKTIESELSKABET FØROYA BANKI Hovedkontor: THORSHAVN Stiftet 1906. Afdeling: TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL OG RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid 11—3. Lørdag 11—2. Skipabygging i Føroyum. P/f. Tórshavnar Skipasmidja býður sær fram til Føroyingar, sum ætla at byggja nyggj skip. Vit hava konstruerað eina typu av skipum, sum hóskar væl til okkum her í á landi, og tí kann brúkast til ymiskar fiskimátar. — Vit eru altfd til reiðar við upplýsingum viðv. láni og studningi o. ø. til Foroyingar, id interesseraðir eru. Pf. Torshavnar Skipasmidja, telefon 222. Kjartan Mohr. Jógvan Hansen, skipabyggimeistari. De italienske Trawlere. Af Landstingsmand Poul Niclasen. Der har i den senere Tid væ- ret forskellige Meddelelser frem- me i de færøske Blade ang, Planerne om Stationering af 5 italienske Trawlere i Thorshavn, hidtil kommet nogen detailleret Rede- men der er ikke frem- gørelse i denne Sag. Da disse Planer nu synes at møde bety- delig Modstand bl. a. fra islandsk Side, vil det sikkert være rigligt at fremdrage hele dette saa over- ordentlig betydningsfulde Spørgs- maal for den færøske Offentlig- hed. At Færøerne med deres geo- grafiske Beliggenhed frembyder store Muligheder som Basis for Fiskeriet i det nordlige Atlanter- delle Meninger om. Dette har jeg ofte hav, kan der ikke være hørt fremhævet under Samtaler med fremtrædende Mænd paa Fiskeriets Omraade i England og andre Lande. Det vil selv- følgeligt være rigtigt og natur- ligt, at disse Muligheder bliver udnyttet af Færinger selv, men Kupilalmangelen virker her som bekendt fuldstændig lammende paa alt Iniliativ og alle Planer om en større Modernisering af Den stadig færøske Vækst, og Arbejdsløsheden bliver Aar Alle Henvendelser til Fiskeribanken ang. Støtte til Anskaffelse af Trawlere eller Snurrevodsbaade vor Fiskeridrift. defolkning er í for Aar større og større. er i den sidste Tid blevet afvist, dels under Henvisning til Van- skelighederne ved at afsælle Sallfisk og Klipfisk í Markeds- landene og dels under Henvis- ning til, at der ikke har kunnel opnaas større Kvola for færøsk Fisk i England og ingen Kvota for færøsk Fisk i Tyskland. Vi Færinger er blevet opfordret til ) at modernisere vor Fiskeridrift og i det hele taget vise el storre Initiativ paa Erhvervslivets Om- raade, men hvorledes i Alverden kan vi gøre dette, naar vi selv ikke raader over nogen Kapital, og ikke kan nødvendig Støtte fra de Institutioner, der opnaa er oprettet specielt for at yde Fiskeriet den nødvendige Hjælp til Selvhjælp. Den færøske Befolkning er der som Helhed taget ikke noget Besid- delse af Arbejdsmod og Arbejds- i Vejen med; den er i vilje, og vil gerne lage fat, blot der er noget at bestille. Det er derfor af den allerstørste Be- tydning for hele det færøske Samfunds Trivsel, at der sætles Foretagender i Gang pua Land og Hav, der kan skaffe Arbejde. Understøltelser er nødvendige, naar ingen anden Udvej ermu- Arbejde, fremmest lig, men det er vort Samfund først og trænger: til. Dette er sikkert alle Færinger enige om. Færinger er som sagt ikke selv i Besiddelse af den nødven- dige Kapital til Udnyttelse af de Erhvervsmuligheder paa Fi- skeriets Omraade, vore (Øer frembyder, og det synes stadig at blive vanskeligere og van- skeligere at finde Forsltaaelse hos de Pengeinstilutioner, der her skulde yde Stølte. Spørgs- maalet bliver derefter, om man da skal opgive det hele, eller om man skal søge Samarbejde med de Kredse i Udlandet, der er villige til et saadant Samar- bejde og i Besiddelse af den nødvendige Kapital og Sagkund- skab. Jeg synes, at skal gore det sidste, og ud fra denne man detragtning har jeg ført de For- handlinger med det italienske Trawlerskub, som jeg i det føl- gende skal gøre Rede for: Sammen med Formanden for Føroya Fiskimannafelag har jeg fornylig foretaget en Rejse til forskellige Lande for at under- søge Markedsforholdene. Under vort Ophold i Italien stiftede vi Bekendtskab med den store Fi- skekøbmand Richardo Gismondi, der er Repræsentant for Føroya stærkt Fiskaeksport og meget interesseret i færøske Forhold, Hr. Gismondi er en megel frem- Mand, der taler forskellige Sprog, bl. ragende og højtkullivet a. ogsan Dansk, og vi blev mod- taget af ham med den største Gæstfrihed og Elskværdighed. Han beherskede i sin Tid en stor Del af hele Italiens Fiske- indførsel og er selv efter de ændrede Forhold paa Importens Omraade en af de største Im- portører. Under vore Samtaler kom vi bl. a. ogsaa ind paa hele den færøske Erhvervssituation og Øernes gunstige Beliggenhed som Basis f. Eks. for Nordatlanten og drøftede senere Trawlfiskeri i dette Spørgsmaal sammen med Kommandør Merlini, der er For- mand for det italienske Trawler- selskab S. A. P, R. I. Naur all synes at se mørkt og haabløst ud, virker det velgørende at høre fremsat optimistiske Be- traglninger ang. Færøernes Er- hvervsmuligheder af Folk, der har baade Sagkundskab og Ver- denserfaring. Resultatet af disse Forhandlinger blev, at jeg den 21. September modtog følgende Skrivelse fra Hr. Gismondi, som jeg straks videresendte til By- Jacobsen. (Forts.) raadsformand M. A. Foroya Socialdemokrat var hitt fyrsta blaðið her á landi, sum byrjaði at stuðla Foroying- ar til at fara at halda silvurrev. Heita mål var tå mangum Føroyingi so nýll og fremmant, at ikki var so nógy at undrast á, at fólk vildi summa seg fyrst, áðrenn nakar vágaði sær í holt við hesi kostnadarsamu fremm- andadjórini. heilt tortrúnir: sovorðið var ikki fyri Summir vóru eisini føroyingar al fáast við. Og aðrir læði teir, ið hava hildið, at lítið dug- burlur ødrumegin, helst ur at fåast við nakað í Føroy- um uttan vid .tad, id hevur við fiskiskap at gera. Men mær var lagað á mínum nógvu ferðum í Noreg at síggja hvussu silvurrevahaldið har hevði vaksið seg fram til ein stóran vinnuveg, og eg ynskti einki belur enn at eisini Foroy- ingar kundu skapu ein nýggjan vinnuveg eftir hesi leið her heima. Eg helt meg vera vissan í at tað kundi lata seg gera. Eg vildi lí ikki gevast við ti greinini, eg skrivaði í Føroya Socialdemokrat, men helt framm við eini nýggjari grein nekað aftaná í Vardanum, og hendan greinin, sum eg hevði Angið | myndir til úr Noreg gekk í somy leið sum í Foroya Socialdemo. krat, men var meiri umfatandi sum plássið har var meiri rúmsáll. Trý ár aflaná, ífjor, komu so hinir fyrstu silvurrevarnir higar. arð sum orðalakið ljóðar: Har sum ein skriðan... Og síðani Nú er bert eftir al ynskja, at lað må fara al gangast væl hjá teimum, ið hava tikið upp hesa nýggju fyriloku og at alt má eydnast væl Tí verri eru leir, sum mest førva at økja um síni livikor, ovlítið komnir uppí her. Okk- um væntar ein bank, — sum leir hava tad aðrastaðnis — sum við pengum kann hjálpa ómúgv- andi álilismonnum til at skapa sær eill livibreyð. Ég vil lí vísa á eitt fagurskinn- adjór, sum kundi hóska seg bet- ur fyri hin ómúgvandi mannin silvur- enn hin kostnadarsami revurin. Tað er minkurin. Hann er hópin bíligari og er eisini bæði lættari og lagaligari at fóðra. Mesta krevur er fiskur og fiskaslógv. fóðuri til ein mink einans til o. u. 5 fødina hann Aðrastaðnis roknað fleir krónur. Og so er tad eisini lad, at minkurin gjarna ikki tekur við sjúku sum silvurrevurin og sjálvandi tí ikki nýlist at verða so væl eftiransadur. Meðan Norðmenn standa fremst í silvurrevahaldi, eru svensk- arar fremri í minkahaldi. Norð- teir, ið landinum har menn, særliga búgva norðuri f sum nógvur fiskiskapur er, hava í ár keypt hópin av minki úr Sveríki. Tað er einki at ivast í, at:1 d. útbloyttur fiskur (seiður ella annað) tær tíðir uppiløga er og eingin feskur fiskur fæst, er góður matur fyri minkin. Tá hetta lítla djórið er so lætt og lagaligt at fagurskinna- fóðra, eigur tað at verða roynt her í Foroyum. Sverre Patursson. LÅ 6 Lysing, Vallistarnir fyri Tórshavnar kommunu til félkating og løg- ting fyri árið 1938 fara al liggja frammi til almenna eftirhyggjan á býráðsskrivstovuni frá 1. til báðir dagar uppfroknadir — frá kl. 9—14 og frá kl. 15—18. Mótmæli móli gildi vallistanna 12. desember h. á. — skal verða sent býráðnum skriv- liga innan 15. desember h. ár. Tey mótmæli, sum gjørd kunnu móti vallislunum, tekur verða býráðið upp til viðgerðar á fundi, sum hildin verður í býráðssal- inum 22. desember h. á. kl. 19!/,; til henda fund verður boða teim- um persónum, sum hava flutt fram kærumál, og eisini teimum, sum mólmæli er gjørt ímóti. — Tórshavnar býráð, 19. nov. 1937. Amboð. Oll grót- og veltingar amboð D. J. Enni, Tveroyri fáast hjá.