leygardagur 17. september 1938síða 2

Skúlamálið. Einheitsskúli: Realskúlin í Havn, læraraskúlin, eitt gymnasium oG kostskuli arbeiðast saman til eina samvirkandi heild. Ein skúlaráðgevari, ið verður at skifta 3. hvert ár. Aftaná at fíggjarsáttmálin var undirskrivaður, varð fundur hildin við skúlamálaráðharran. Og var á hesum fundi semja um ein hægri einheitsskúla : realskúlin, læraraskúlin í sam- band við einum kostskúla við fátækar arbeiðandi fríplássum fyri evna- góðar næmingar saman sum ein heild. Ministarin var haraftrat sinnaður til at mæla ríkisstjórnini til at ganga við til at stovna eitt gymnasium, til náttúrligt knytast hinar eitt hægri framhald av teimum. Um sum skuldi skúlarnar sum skúlaráðgevara vóru menn á hesum fundi eisini sinnaðir fyri. Hann skuldi helst skiftast 3 hvort ár — fyri at vera frískur og nýggjur í impulsum. Hvat tílíkur kommununnar útreiðslum fil ein lættan av skúlan og nevnda umskipan og útbyggjan av okkara hægra skúla, koma at kann týða fyri tjóð okkara, kann — so satt sum holl mentan er grundarlagið fyri ollum framburði — ikki metast ov høgt. Her er sanniliga ikki tann veikasta láltin í talan um fíggjarsáttmálanum. Bjargingar- og vaktarskip, 100.000 kr. setan av einum fultåtlærdum Eitt tilikt skip er staturin gingin við til at byggja fyri Saman við einum uppískoyti finansplan vil til núverandi fíggjarsáltmálin, ið skal leggjast 100.000 dríva tað ultan kostnað fyri okkum. og alt fyri logtingið, við stalsins, lóg- tingsins og kommununnar parti koma at snúgva seg um 6-7 millionur, kapitaliseragur fyri 5 ár: Lækkan av kommununnar útreiðslum (150.000 ár- liga av skúlaútgiftum, * haldspeningi, sjúkraútgiftur = 550.000) 5 100.000 Til sanering av kommunanna skuldum Uppískoyti til núverandi finansplan Nýtt logtingshús Veggrunnurin Vega- og havnabygging Invaliturentan: 30.000 = 5 , av særforsorg, undir- o. s. fr.: 950.000 2.000.000 150.000 140.000 - 150.000 720.000 1.330.000 — 150.000 5 kr. Driftin av sinnissjúkrahúsið, ætlað soleiðis: 50 sjúklingar a 5,5 kr. 365 /, (sum staturin rindar) X 5 stivar 75.000 5 375.000 Statsins eykastudningur — út yvir tann, sum fjalir seg í teim 2 milliónum — til kommunurnar til sjúkrahúsini: „Dronning Alexandrines Hosp.“: Ætlað 45.000 x 5 — 225.000 Klakksvíkar sjúkrahús: 25.000 5 — 125.000 Tvøroyra sjúkrahús, moderniserað: 15.000 5 - 75.000 Driflin av bjargingar- og vaktarskipi : Bygging av sinnissjúkrahúsi og sjúkrahúsum Bygging av bjargingar- og vaktarskipi 150.000 720.000 100.000 30.000 5 kr. 6.410.000 Haraftrat verða at leggja útreiðslurnar til umskipan av realskúlanum og læraraskúlanum, stovnan og byggjan av einum kostskúla og gymnasium og eykaútreiðslur við driftini av ið skeiðið) valla kann setast lægri enn kr. alt tilsaman (fyri tað fyrsta skúlunum, On 500.000 Kapitaliseraður fyri eitt tíðarskeið uppá 5 ár verður fíggjar- sáltmálin so statt at koma at liggja um 6'/;—7 milliónur. Tel, id hugstoytt Hetta er sannleikin. Tað hjá vinnuflokkinum og tess um tala. má vera hoðsmanni niðri, Jóanesi Paturs- til svars fyri Foroya fólki fyri at syni, at noyðast at standa hava lagt allar árar umborð ræðslu at forða Danir, fyri — av herari fyri fjøldini, socialismnni vid hesari sanering og umskipan og hesari figgjarsemju almennu Ikki logið, at vinnuflokksins danski pennur ger at minka fíggjarsáttmálan niður úlbyggjan av okkara fíggjarviðurskiftum. tær mest dilirisku royndir smáar 1.000.000 kr. Men so ússaligt og ómagaligt! Hvat skulu fólk halda um tilfkan tal- mann !!! Fyri at kunna låka sin part — 1.750.000 kr. — av hesari figgjarskipan, må løgtingid økja sinar innløgur vid minst 250.000 um árið. Hetta verður við bein leiðis skalli og ymsum nýggjum avgiftum. Báðar hesar vegirnar fær loglingið eflir fíggjarsáttmál- ganga. Men hóast løgtingid soleiðis má hækka gung anum loyvi til at fíggjarællan sína frå 400.000 til 650.000, hitt skattagjald til kommunurnar og verdur samlaða loglingið minni við hesum sátt- mála sum grundarlag enn skatta- gjaldið áðrenn 1. apríl 1938. Áðrenn 1. ápríl 1938 vóru: | kommununnar budgettir løgtingsins budgelt verða : kommunanna budgettir løgtingsins budgelt 150.000 kr. minni enn april 1938. Fyri Føroyar er soleidis sum heild tikid ikki talan útreiðslur, tvorturímóli fáa íbúgv- altso um áðrenn 1. meir um ararnir ein munagóðan lætta. Og so hevur hilt almenna eftiri tær bestu inntøkukeldurnar at troyta til vinnulívið, nevni- liga tær, sum nú renna úl av landinum í útlendskar privat- kapitalistiskar lummar. Hesum viðvíkjandi stendur í fígsjarsáttmálanum : >Det henstilles til den fær- øske Erhvervskommission at undersøge Spørgsmaalene om Monopoler, Koncessioner Mo- Koncessions- nopol- eller afgifter samt Maksimalpriser for saadanne Varer, som her- ved kan komme i Betragtning. Det henstilles til Kommissionen at udtage til forlods og hurtig Og Am so verður, tå TY fåa tit i sama kveld kl. 7'/. NB. Telf. 172. Hitt samlaða skattagjaldið kr. 1 kr. 950.000 — 400.000 Tilsamans kr. 1.350.000 Eftir figgjarsåttmålanum vid ministeriid í hesum mánaða kr. 550.000 — 650.000 200.000 Behandling Spørgsmaalet om Koncession og Koncessions- aføift, eventuelt om Maksimal pris for Brændsels- og Smor- olier o. Í. I givet Fald skulde et Provenu af samme For- anstaltninger da kunne flages i Betragtning ved Lovgivning om Beskatning pan Færøerne.« >Erhvervslivets Og eru nú Mænd« so fúsir sum løglings- menninir og minisleriid undir finansplanssumráðingunum af skera svullin inn at heini, so verður eisini har eitthvert munandi at spyrjast burtur úr. so Finansplansnevndin var »kulant« at geva »Erhvervenes Mænd« tær bestu keldurnar at troyta. — Men vit ivast ikki Í, at leir ikki vilja standa til skammar við teirra vinnulfvsplani, lá ið hann kemur fram. hava Føroyingar tvi- faldar grundir at fegnast og takka fyri „Staunings-nevndirnar“, i0 summir hava ríkið Stauning á spott fyri. Maskinpasser. Til Pasning af Kran og øvrige elektriske Maskiner paa Drelnæs søges til 1. Oktober en yngre paalidelig Mand med god Værkstedsuddannelse og vant til Pasning og mindre Reparationer af elektriske Maskiner. FÆRØ-KUL. Drifískontoret. Tveraa. Døgurdamatur: Klippfisk, turran greipifisk A. "Ta telefon 5. Handilsskúlin byrjar aftur 3. oktober kl. 7 sp. Kveldskúlans vanliga deild og hondarbeiðsdeildin byrja Gerið so væl at siga frá sum skjótast. ! Øll ungfólk í krambúð og á kantóri undir 18 år skulu eftir lógini ganga í handilsskúla. S. E. Matras. Tíðindi. K. F. U. M. Søndag Aften fra 8—10 »hjem ligt Samvær«. — Kl, 8%, Fore drag ved Pastor Møller. Smått gongur vid hvalaveiduni — støðurnar hava fingið nóg færri hvalir uppá bálin enn í fjør. Nú er so væl útliðið. Men tuð falla góðveðri og nógvum hvolum. enn kann kortini við Syrgiligt óhapp. Ein gamalur maður, Han: Pauli Poulsen í Øravfk, varð um dagarnar stangaður til ólívs í Øravik Hann doyði stult eftir, at hann av einum mannúlvi var komin á sjúkrahúsið. Tað er tiliki tarvar skulu fáa loyvi at ganga syrgiligt, at leysir. Sama dagin hendi annað óhappið á Tvoroyri: Ein arbeið Nolsoe, fekk planka í hovdið undir arbeið fekk verða ari, Jógvan ein inum á Drelnesi. Hann heilaskjálvta — og má kvirrur eina tíð. Sildaveiðan. »Signhild« kom hósdagin á Havnina. Hon hevði 5000 mál av sild. Oførur fiskiskapur | fyri útróðrabátar í Grønlandi Tað sigst, at einstakur bátur skal vera komin til 100 tons Menninir metast at hava tjent einar 1400 kr. Undir Íslandi í summar hava skipini fiskað sum aldri áður — upp til 1000 skpd. små skip sum »Vågoyggin«. Við „Tjaldrinum““ seinast komu hópur av greiðum til tveir stórir kránar, annar vigaði >Foroya Kol«, harímillum 5 tons. jara nú leirsølan kundi komið í lag so hevði helta mikla fram tak kanska komið at borið seg Nógvir fiskimenn kring Feroya land yvir, at føroysku eru á kóki felogini í Keypmannahavn við Emil Joensen presti, Chr. Matras doktara og Erlendur Patursson lesandi, á odda tykjast at vilja skjøla Stauningi í oyra, at um hann rúmkar ræsurnar í Grøn landi, kann hann lata allan annan stuðul til Foroyingar fara Hetta monnum okkara, ið seta trolara eru herð boð máti fiski keyp og veiðu við modernaðum forum nógv hægri enn slupp fiskiskapin í Gronlandi, sum tó einasti Føroy sjálvandi hvor heldur enn gjarna vil alt, koma til at njóta fullar sómdi! Men keypmannahavnsku ingur fyri at hann kann gera í Gronlandi. um okkara Foroyinga! vilja hetta saman við okkum heima, hava teir íkki loyvi al gera fiskimonnum mein á annan hátt. 2 greinir, sum J. H. Danbjørg hevur sent okkum, megu steðga til næsta