leygardagur 19. august 1939síða 2

" pr FE atkveðu fyri tolli. Hon vísti ikki av, at hon samstundis rópti tví vorðið sambandsmonnunum sýslumanni Djurhuus á Tver- oyri og O. F. Joensen í Klakks- vík, atkvoðu fyri hesum sama tolli. tað altso Óvit, sum eisini høvdu greitt Annaðhvort er ið feilar »Tingakrossi«, ella er tað tað, at sjålvstyrismenn nú ætla at nokta fyri at taka ímóti statspengum. Men hví siga teir tað so ikki beint úl? Komið so fram við einum uppskoti. Ella er tað tóm orð og tann bera luft, id >Tingakrossurc rópar upp um? Ja, nú fáa vil at síggja. J. H. Danbjørg. Fråutheiminum. Verður kriggj sigst England at ætla at senda oll síni sjúku børn til Australia. hava sagt, at tad vil vera ein gleði og ein heiður at veila teim ta bestu sjúkrahjálp. Um ikki kríggið brestur á i fyrstu lotuni ætlar England at flyta sínar loftsflotavenjingar fil Kanada. Orsekin til hesa flytan er, at England er ovlitid til at venja loftflotan í longdarflúgving. Tað sigst, at England eigur ein líka stóran sjóflota sum allar antikominternmaktirnar (Týska land, Ítalia og Japan) tilsamans. England hevur eina »tonnagu« tåsund Italia uppá 2 milliónur 31 tons, meðan Týskaland, og Japan hava eina >tonnaguc 23 tons plus slagskipini, ið Japan uppá 2 milliónur túsund byggir í loynd. Sambandsstalirnir, Frakland og England hava til samans 4 milliónur 400 lons, allso um tvær reisur so nóg sum aksamaktirnar. stutta líð at Kina verður um hava ein av verðaldar bestu og stórstu herum. Ensk og fronsk militertíðindi vilja vera við, al tað er við at venja sær upp ein her uppá ikki minni enn 10 milliónur, úlgjerdan við rúgvum avellum nútímans kríggsvápnum sum skriðdrekum, flågvumaskin- um o.s. fr. Henda »mirakulher«, sum Kinamenn skíra hann, rædast Japanararnir. Hann er »strika Í rokningini« eisini ein hjá Týsklandi og Ítalia, sum hava vónað at fáa borið lað so í band, at Ruslands hendur skulu verða bundnar av Japan, tá ið tey loypa á tað. >Vit hava tíð,a siga Kinamenn, »at bíða eftir hesum heri. >Hann skal ikki nýtast, fyrr enn hann er fullvandur men tá skal hann sláa Japanararnar og reka hvonn einasta av teimum út av Kina heilagu jerð.< Grikkaland, ið eina ferð í søguni hin lysandi frælsis- og vorðið var mentunnarstjørna, er nú land, Tå Albaniu, »brennandi«, trældómsins Mussolini hevði rænt bleiv Grikkaland Tað er hin »strategiska« brúgvin, ið førir yvir um til tær tæltvid- liggjandi Orientsins oljukeldur og aðrar ríkidómskeldur. Hitler hevur brúk fyri Grikka- landi á vegnum móti Eystri. Læknarnir Mussolini má hava tað fyri at fremja Meðalhavsplánir sínar, ið eru at verða einaharri á hesum havi. England er ímóti Mussolinis plånum og ynskir sær oynna Korfu sum herflolumiðsleðu i Adriater- vaktarhaldinum yvi havinum. Og Grikkaland sjálvt! vat sigur tað? Hvat vil tað? Menn vilja land, (að hevur al við, at er vera nakað einki siga viðvíkjandi síni egnu lagnu, að so er tað Grikkaland. má finna seg at vera kastibloka hjá stórmu um Orsøkin hertil er less inn lendis ósk Hitt grikska fólkið hevur ongalíð verið eill »eins rættad« folk Fess íbúgvarar hava altfO sett hill persónliga frælsi sum hægsta mið og mál. Men tað hevur ikki dugað al varðveitt og notið tað góða, ið demokratiska stýrislagi kann geva, tess individualisma var ON rlaði seg til anarki. Tå premierministari Demerlzio doyði 1936 var hin grikski politikkurin í einari vónleysari flokju [hal liberalir, vinstrumenn lir lógu i ramaslu illstoði beinleidis kríggi sína millum, kundu íkki verða samdir um nakað in endi málli kom n óskili — ein úlvegur finnast. Men hesin úlveguru enerals Metaxas einaræðis mið aldarliga — harðræðisk ollum frælsi, allari fríði ugsan — allari »individuali ! [å ið lað er hetta slýrið, í- minst av øllum slýrish n ið hóska Grikkum, Metaxas einsamallur við nøkrun lið hansara »ha fáum við sína umframt inum, ro er ari«, Ímóti øllum Hansara stýri er ff rólleyst og; eigur ongu styrki í uttanríki: politikkinum. Allir menn viltu, sømu latu, herur Metan verður sendur móli útlendis fólkið ut gera 1 A NVVINGUM, VErFOUI og gera enda á honum. uppreisn lí harðveldi hansara er ræði ligt. Í lúsundatali av radikalum, liberalum, javnaðarmonnum og eðrui lemokratiskt hugaðum monnum hevur hann sett ella rikið útlegd ullun minsta rællargongd Yvir 4000 menn koncentra tionarbølum. Alt hitt versla nú tímans terrorapparat« hevur hann sell í gongd. Hann, ið lesur eit skeiva« bók ella heldur við eini »skeivari« fram førslu í sjónleil verður við tað sama settur sum farligur. Hetta einusta er eitt torfort arbeiði diktatorurðn hevur uppá tíkið sær. Tí hin ørikski klassiski bókheimurin er fullur av los sangl til ælsi Hugsa sær, at í dag ei (1 landi forbod ímóti at leika tað, ið Aristofanes, Kuropid 0 Mangi nðri ódeyðiligir ørikskir ritlhevundar hava skrivað. Tá ið so er vorðið, sigur lad seg sjålvt, al menn sum Tolstov, Kanl, Spinozu, Darvin, Marx, Freud, Spengler og Dostojewsky eru bannaðir sv Metaxas. Straffirnir eru hervi ligir 5 myrðan og ræðuligastu pínslur eru vápn hansara. Teir, | I | ið ikki verða bankaðir, svøltadir í hel, hevur Melaxas frægd í at geva ameri- kanska olju og noyða til at lata seg úr ollum klæðum og naknir sita á ísi o. s. fr. ikki so Grikkaland hevur lýdning í sær sjálvum ið lað stóran við (i, geva av kann sær. Tess lýdningur liggur í, hvat ið landið kann nytast til í ti stór- Men (i fyri at koma politiska = spælinum. tað milt í ragnarokkarrokið. Hin hver við tí? liggur eisini slóri spurningurin er: tað, ið Metaxas »sympatiserar« verður fer avstað við fascismuni og nazismuni meðan fólkið vvirhovur heldur við demokralinum. Alfons kongur vil ikki vera Francos fangi, og hevur hann tesvegna ikki viljað líkið við fangalístanna tilboði um at gerast kongur aftur í Spania. Franco og fungalistarnir krevja nevni- liga, at hann, um hann tekur við fteirri sponsku krúnuni aftur, skal vera einræðislond unum og Franco og fangalist unum trågvur og líðin. lletta helt Alfons vera ov harðar treytir og vera minkandi fyri konga- maklina. Fyrrverandi presidentur í Tjekko- slovakinum, Denes, hevur í talu, hann hevur hildið í Englandi, sagt: Demokralisins og frælsisins sigur í Europa lýður frælsi fyri land míll. Sesan hevur longu dømt, og hon hevur fordømt! einnræðis stjórnarlagið, og hon hevur eisini fordømt tess leið ra (ey komandi fyrstu árini vilja sýna, um hesin dómur e1 rætlur. Mín vísindaligi yvir bevisningur er, at dómurin er tu Bilt samfelag hevur hildið sær uppi, tá ið rælturin lil frælsi og til ta fríu kjalldu menning er a søgunnar myrkasta frælsiskompurin CIS [| í Iran hildin. inntil frælsi aftur hevur orað Ræður England yvir deyða- strálunum mól MNúgvaraálopum ? Sum áður hevur Eng land nýliga haft eina heilt stóra herflúgvararoynd. Yvil 1300 flúgvumaskinur tóku lut í roynd roynd ini. Í umtaluni av hesi er framkomið, at tuð, ið geri England so trygt í sløduni móli at tess vísinda Tysklandi, er, menn hava funnið ta sokallaðu deyðastrálu. Hvervíll helfa ei rælt, er sjálvandi ivinøasamt, li tað hevur so ofta ljóðað frå, al menn skulu hava funnið hesa strálur. Men hvussu fuð nú et vorðið við hesum, so er eill givið. Tað er, at bæði England og Frakland kenna seg tryggan í, at eill lofisflotaålop á vest maktirnar er skaðaleyst, so væl vornin nú er gjørd. England og Frakland halda seg ikki bert vera sterk í verndini. Tey meta at vera Tysklandi og Italiu vvirleikin eisini í ålopum frå luftini. Tað verður ikki kriggj í ár, siga festir enskir utlanrikis Filt enskt blað journalistar Í tevur spurt. dripnir, skotnir Í | | | AKTIESELSKABET FØROYA BANKI Hovedkontor: THORSHAVN Stiftet 1906. Afdeling: TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL OG RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid 11 lørdag 11—2, FØROYA VANLUKKUTRYGGING í Skal nakar vanlukkutryggja seg sjálvan ella onnur, boða frå vanlukkulilburði ella fáa skil uppá annað vanlukkulrygging við- víkjandi og situr ov óhegliga fyri til at kunna venda sær beinleiðis til fryggingina, vil hann hjá einumhvørjum av umbodsmonnunum sær lag » fáa lagt á og eisini fáa goldið limagjald sítt. Umboðsmenn eru: B. Mortensen, sóknarfúti, suðuri í Vági. K. Djurhuus, sýslumaður, á Tvøroyri, H. Edw. Hjall, brævasavnari, á Sandi, Clir, H. Nolsø, S. P. A. Ellingsgaard, brævsavnari, á Ð Larsen, sýslumaður, í Sørvågi, kassameistari, í Vestmanna, úr Konov, lærari, við Gølugjogv, og Ki0i. Hnakon Hansen, sýslumaður, Klakksvík. Oltryggjaður maður gloymir skyldu sína móli sær sjålvum, konu og bornum ella ðrum, hann hevur ábyrgdina av, og er harfyri ikki fullgóður samfelagslimur. Hugsið tí um trygging, áðrenn ov seint er! Almenn vaccination „verður i byrådssalinum týsdagin 22. august 1939 kl. 3 seirapartin. | Eftirlit av koppum verður 5. september 1939 kl. 3 seinnapartin á sama stað. Tórshavnar hýráð, 16. august 1939. | | | | | | I | | | | | | | | | | | ' + VALDEMAR SN SLUTZEN: ELEFONER: 16:68 1% Tandlæge Kaaber bortrejst ca. 3 Uger. Klinikken ben som sædvanlig. Ænsa eftir heilsuni. - Et Smørlika! Mølin Skálavík. Keypið frå teimum, sum lísa Í „teroya Social-Demokrat“ Ymisk tíðindi Vilja menniskjunnar tenn fara Eina ferð haft sama veg sum halin? sivnst menniskjuni at havn hala. Hann hvarv, lí vil høvdu ikki Fin bruk fyri hbonum. statistikku frå Guggenheims Tannklinik sýnir, af 50 ' nv 2 ára gomlum bornum líða av lannasjúku. Koma børnini upp í 5 år, vaksn procentini Hil 96 Høvudsorsøkina til helta tann felli halda læknarnir vera, at foreldrini alt ov mikið forða børnunum at Gtvikla tenninar og góma við at »sulta« á leikum ou javla ! okkurt hurt. Turrut fiskur, fastamalur, smørsynur, harðar drylaskorpur hevur verið stmábarnalystur át jagla her á landi. Arbeiðsloysið í Danmark hevur í summur verið lægst av ollum 1929. Arheiðs- loysisprocentini eru 11. Á somu árunum, síðan í fjør vóru yvir 25.000 meiri Allir sak- máli líð arbeidsleys enn nú. ligir menn eru á einum arbeiðs- frukt ríkisstjórnarinnar stóru tiltøkum Her Danmark hava um, al henda slóra loysislækkanin er ein av ímóti arheiðsloysinum. — heima eins og í ihaldsblød verið ovurfegin yvir maktarleys at vísa á, hvussu ríkisstjórnin stendur yvir fyri arbeiðsloysinum. Men nú, lá ið arbeiðsloysi er við at tapa, liga ley. Sildaveidan á Bornholm er heilt miseydnað í summar. Sildasolu- samlagið fyri Bornholm í Keyp- bert selt 30 fjør. mannahavn hevur pet. av ff, ið sell var í Hetta tað fiskimadurin á Sigt sama sum, at Bornholm ikki ovra, tá ið úlreiðslurnar eru gvoldnur, „Tað vóru als ikki Norðmenn men Danir, ið nomu land í Ís- landi bygdu tað á fyrsta og sinni,« sigur hin islendski rikis- arkivarnrin Bjarni Gudmunds- norðlendskum Og son á einum fundi í Keypmannahavn. — |