leygardagur 21. oktober 1939síða 3

Fra den ene Yderlighed til den anden!” Hava Húsgarð, Biskupsstød og Jóannas Patursson verið so illa á holdum komnir, at teir i ødini at avsverja sítt gamla „ego“ hava demonstrerað sitt lýdni og sín „loyalitet“ við at skriva jarðasátt- málan á donskum máli? Vit loyvdu okkum í seinasta 4 á, blaði at nerta við og undrast so danskir teir vóru blivnir, patentføroyingarnir J. Patursson, Húsgarð og Biskupsstoð. Teir, sum høvdu viljað hverjum manni ann, sum ikki bråkti foroyskt mál — annaðhvert tað var talan til uttan ella í samveru við um sakir, ið vóru umrødu Danir, tað var eins feill — hesir menn hava sitid og gjørt sáltmála á donskum máli saman við oðrum góðum Førovingum — einans Førovingum — og er aftrat at leggja : um bara føroysk viðurskifti! Henda óivað bilið. undran okkara hevur Tí vit síggja nú, al J. Patursson roynir at komu i aftur ta »nationalu rolluna«. Hann er vid følinum á nakk- unum farin at lýða sitt danska verk, og skundar hann sær so Ikki eiti á heiður fyri Djurhuus, ið saktans kann vera erpin yvir at vera so framfarin í tí foroyska. Tað hevur annars, okkum kunn- ugt, ikki verið hansara „sterka síðar. Men nú hevur hann altso prógvið, og sig so, at hann ikki er nóg foroyskum! Ja, hann kanska hevur onga æru fyri hin danska stílin í såltmålanum. Tað er ymiskl, sum tydir uppá lað. Hann skrivar soleiðis inn- og halan í síni kunn- 5 gangin gering av sáttmálanum á foroysk- um máli. Merkir helta ikki, al hann er tikin av ráði? Rætt man tað vera; lí Patursson, Húsgarð, Biskupsstød og Mitens eru 4, meðan Djurhuus og Davidsen bara eru tveir. »Snaledes svinger Pendulen fra den ene Ydergrænse til den anden !« Løgnir perpadiklar eru, lukka! trúð, at Hvor skuldi Líggjas at seta tað í Krossin. Kristjan | bóndi, Jóannes og Hanus bondur Djurhuus hevur góðkent týð- | blivu so pera-patentdanskir. ingina, sigur hann. Hygga síggj! Hvor skuldi trid ti! LL eee yvirfyri Finnlandi. Hvørji hesi krov eru, er enn eilt dulsmál. Finnska stjórnin hevur tó kunn- gjørt, at við góðvilja frá báðum útlit bardaga. síðum er fyri at sleppa undan Kortini sigast umslødurnar at vera hættisligar og ålvarsligar. Finnararnir royna al vera so væl fyrireikadir sum gjørligt um leir leypa á. Finnland kann, siga menn, manna ein her uppá 300.000. Menn halda tað fara at vera eitt hart hoyggj at draga at taka ímóli Russum, hjá Russunum at taka Finnland, særliga torførur skal bardagin å vetri. Men strandarverja at og óvurd móti álopi. vera í Finnlands er kalla ódubbað Amerikas presidentur Roosevelt hevur heilt á Stalin um at lata Finn- land liva í friði og náðum. Hetta hava Finnar verið Amerika ógviliga takksamir fyri, og hava fagnað Amerikanarunum fyri í heitum og hjartaligum orðum. Hin svenski kongurin bjóðaði midvikudagin danska, og kongunum Kristjani og Håkuni norska finnska slatschefum, og presidenti Callio til fundar í Stokholm. nordlendsku Saman vid teimum uttanrikisrådharr- unum hava teir vidgjørt hin norðurlendska = spurningin í samburð við Finnlands vanda- stødu í dag. Oll verðin hevur eyguni vend ímóti hesum fundi og vónar, at úr honum kann møguliga spretta spíran til eina verðaldarfriðarsamráðing. Herði tað verið so væl! Samráðingarnar, ið nú í ein mánað hava farið millum Turkíið og Rusland eru slitnar úrslitaleysar. Turkarnir hertil verið tann, al Turkfid ikki hevur orsøkin hevur siga, al 9 viljað gingið við til at sleingja Dardanellurnar fyri vesturmakt- unum. Turkíið vildi ikki gera lað, lí lað vildi verið eill brot uppá sáltmála leirra við Eng land og Frakland. Annars frættist, at Turkíið og Frakland skulu gera mililer- såttmåla, og um nakran dagar tílíkur sáltmáli al væntast ein verða gjørdur við England eisini. Týskir flúgvarar hava í vikuni gjørt ymisk álop á England. Eina dagin komu teir óvardir inn yvir Edenburg og lveitlu bumbur niður og royndu at raka brúnna yvir Firth of Forth ta stóru Forthbridge. Men teir raktu | | | íkki. 2 eitt sindur kríggsskip vórðu 3 og 13 menn doydu, sign hann skalad; officer Eng lendingar. Tyskararnir siga har- aflurímólti, at teir høvdu fleiri »fulltreffarar« á ensk kríggsskip. Chamberlain sigur, at enska loftsverjan hevur roynst betri enn vónað undir leim tysku ålopunum. Týskararnir mistu fleiri + flúgvumaskinur undir hesum ålopum og sluppu onga tíð reiðiliga framat al gera skaða. Nlúgvumaskinurnar lær ensku vóru skjótari enn tær týsku. Japan sigst likið bardagan uppaftur móli Russum. Har er statt Hetta ætla menn at koma av, at Japanarai skotid at hava so fridurin úlí. hava nidur kinesiskar flågvumaskinur við Russum sum forarum. Frá Kina- og Japankrignum Ha undir; ganga ymis tíðindi. eru gi ymsir to (6) g ymsir å at Kinamenn standa sigst, ses Fyri Nú »sløgum« og nøkrum sinni. altíð Meiri betri enn á hopaðu teir undun. vinna teir i herju grammir á. Síríðið á vesturvigvøllum stendur og bylgjar aftur og fram. Tað er, sum hvørgin lori at herja á. Men Franskmenn meina tó at vita, at Tyskararni: gera seg til at gera eilt risaálop. Fyri at taka ímóli hesum álopi í sterkari støðu, hava Fransk menn líkið seg aftur inn móli Maginotvirkjunum. Týskur kavbátur herjaði eina nållina inn í »leyvunnar kjafta. Hann helt inn í sjålva ta ensku kriggs havnina vid Scapa Flow og skjeyt slagskipid >Royal Oak« í sor. Tað søkk við tað sama. An 1200 monnum doyðu 784. Hetta hendi á náll, meðan eingin vardi av. Hvor kundi hugsa sær, al nakar kavbåtur hætti sær inn f figgindans kriggshavn. »Royal Oak« var 29.000 tons, var á fyrsta sinni bygt í 1914 og umafturbygt 1936. Umaftur byggingin kostaði um 50 milliónur. Annars er al síga um sjókríggið í vikuni, at tað hevur eydnast tyskum kavbátum at sekka fleiri ensk og fronsk handilsskip. Chamberlain sigur frá,alavtí enska handilsflotanum er bert '/, pct. sekt. Tað er ikki so nógv, sum nýbyggingarnar og ley tiknu lýsku skipini til sumans. Englendingar hava sekt um 20 kavbálar, síðan kríggið byrjaði. Av hesum eru fleiri av leim stóru oceanbálunum. Neutral skip Fyskararnir hava líkið ella skotið fleiri skip hjá teim neutralu løndunum. Hetta hava tey neulralu londini protesterað ímóli. Tað eru serliga svensk | | | | | | og finsk skip, ið líkin eru. Danskarar og Norðmenn | eisini mit nøkur skip | Handilssambandið | millum England og Danmark | hava Týskararnir við teirra kav- | bátum at kalla heiit kvett. Hetta | hevur verið til ræðuligt tap fyri | Danmark, id vanliga flytur fyri Vónandi eydnast tað Dønum at knvta aftur teir slitnu handils yvir 80 milliånur av | fleski og kjøli um månadin til Englands | | 1 | træðrirnar við England — annars verður ringt burtur úr Estland-Rusland. Miðvikudagin komu russiskar herdeildir inn í Estland og tóku sloðu á teim slødum, ið lei hava fingið frá LEstlendingum. Teir sungu inlernationala, lá ið leir komu inn um markið Á : Lithaviumenn eru nú við at taka Vilno og lendið um bvin í leirra vald [40 sigst, at stjórnin í Lithauia hevur avgjórl, al bert lær familjur, ið búðu í Vilno áðrenn 1918, kunnu fáa borgarræltt í Vilno. Hetta rakar Polakkait hart. Teir eru i seinastu árunun i håpatali fluttir til Vilno Tíðindi úr Suðuroy. | IS. september 19. Utir6durin fer fram um alla Sudurov nú í hesum góða veði inum Men lítið er at fáa Prísurin fyri torsk er farin upp í 15 ovru kg við høvdinum Grindir hava ikki trotid. Henda seinasln kom sjálv inn á Vágs fjørð um nåltina, meðan fólk lá í tryggum svøvni. 427 hvali komu til skiflis Grasið var lítið f år og grødin vánalig í heila tíkið Seyður er nógvur nú alla slaðni Í ovnni vegna less, ul veltrarveðrið hevur verið av ti besta nú í fleiri ár. Tad verður tí nógv dripið í heyst og skerst yvirhovur væl. Hvalaveiðan í Lopra hevur verið heilt vånalig. Í september fingu bálarnir beri 3 hvalir í alt og í oktober nakuð tað sama Fyri fólkið øer tað ikki so nógv ti får, orindalvøst er nokk av men fyri eigaran av hvalastødini lað og arbeiðsmenn ið er ikki fáa nógv minni pening, lá illa gongst í hond Fidindamadut | Í Hann tekur fyrivarni -. yvir fyri sær sjálvum, | tíbetur. Vit trúðu, hann lá vid brestin, | Í so ødilig var skriðan, ið leyp á ið handa jarðamanna sáltmálan ella honum, lá hann kom undir | | | | st Vit vita, at mong sløg av góðum radio eru til, men royndirnar hjá øllum leim mongu, ið havn B. á O.s radio, prógvu, at B GO radio eru nógv tey bestu, ið nakar Forovinguryvvirhovurkann fáu bæði il heimubrúk og sjó brúk (fiskibylgjur) Vit hava móttakararar bæði til tað elektriska ljósnelið og battaríbrúk. Leggið til merkis, at baltari måttakari okkara ikki nýtist at hava akkumulator, Hella er tøkt fyri bygdirnar vid ongum elek tricileli. Okkara móltakari sleppur leim soleiðis frá ut senda akku mulatorar (il elektricilelsplåss at ioða. Okkara radio eru úlgjord við síðstu teknisku framsligum og uppfylla illar tær lreytir, ið danskar lógir seta. B&o Leif Mohr, Torshavn, Tlf. 220 - 366. ell luma r fyri í helheim festid, sum madurin tól til Men tal nn lóannes bónda [ad lirrar í honum | Da bladnum« er hann farin at lýsa frå, at hann teki forbehold lað gleðilig er | at hansara forbehold« er vvir fyri sæt sjálvum i Jamannafelugsins mannagongd framtíðini Vit undra okkum ikki ella »forbehold Ni iroama felagsin | HE od hevur ss San lig f y Sum el hóskað (til í m monnum til at flaka alt Í Irn vir fyri hesum felagi í framftíðir Tad et þa! sleðiliut, at hovdið á hesum felag sigur at tað vil lata illar Forovingar vila, at lað uppá forhond tekur »forbehold« vvir fyri sær sjålv un [nd verður vist ikki betri vorðið, ið eftir fvlø enn lad, ið farið el Útróður. Í Sandoynni og Vágum er heilt góður fiskiskapur sum líðindi ganga frá Johs. 0. Joensen, »Smiril«s administrator, el settur til stjóra fyri landshandl inum Utróðrafelagið „Grenland“ sekir tingid um garanti fyri eill lán uppá 50.000 kr. Ætlandi er, at felagið skal nýta henda pening til at vvirtaka skúrarnar, ið fiskimenninir so kunnu ål arbeiða (føjøgnum nekur ár Hetta vil gera úrslitið í ár størri K hjá útróðramonnunum, ið annars mállu rinda tað av veiðuni í ár. Veiðan hevur ikki verið so r sum vænlad. Tað slavai frå, at fiskurin hevur staðið úti á bankunum Føroyskt kol. Fólk undrast á, at lad fram vegis er so út av lagi torfert at