leygardagur 3. juni 1944síða 3

FØROYAR I DAG Ritstjórar: W. Heinesen og Heðin Brú TAÐ »NATIONAL A« Tað er eyðvítað, at tå ið menn iskjur í eldir liva undir somu kor um, við sama tungumáli, somu segu, somu ftraditíónum, verður eftirhondini eisini at skapast eitt feiags vvirbragd, eitt nationalt yvirbragd. Líkasum hvert einstakt menniskja hevur sítt egna lag, sítt andlit, soleiðis hevur eisini hvert fólk sítt Tó andlit einki einstakt menniskja og eingin einstøk tjóð er einans merkt av ti tjóðskaparliga. Tað viðfedda Ivndid, ið avger menn iskjans framferð, er stórt sæd eins allastaðnis Felags kor, felags vísir seg ikki Fin tagne verður ivalevst altid í mong lagna, einans í tí nationala. Askimaður frå Bre um og hverjum at líkjast einum fiskimanni frå New Foundland ella frá Lofoten ella kanska ein ja panesiskur ella suðuramertkanskur fiskari; eisini bóndin verður iva leyst stórt sæð tann sami hvar á jarðaríki vit hitta hann Og í okkara tíð er tann stættur, ið út ger fjøldina av menniskjum, indu stri-arbeiðarin, allastaðnis í heim- inum undirgivin somu kor uttan tórvegis mun til tjóðskap Tað er heldur ikki bert telags ið eindir T al tungumål, nationålar skapar Ongland og U.S.A. mål, men kenna seg LOSA safa ikki at vera eitt fólk fyri tað ið Voreg eingin í « træta 1 Vil tað Y5Ká fólkið 1 storum er EIN Hvat viðvíkjur. so ag moti it tjóðskaparlig eind, hóast málið fyri ein part er danskt. Tað eru eis- ini fólkaeindir, sum hava skapað fest samanbygd samfeløg hóast tex hava fleiri tungumál høgt ment- aði samfeløg sum t. d. tað sveits- iska Eisini í Sovjet-samveldinum eru vmiskar tjóðir umboðaðar hver við sínum tungumáli og na tionalum serkennum Vit vita, at tað tjóðskaparliga er ið ;ssðmenningaliga týdning. hevur sín Men vit ein verunleikt stóra | tað lyndi til at breiða seg, eins og ógræs, ið kevur øll onnur menn iskjalig virði. Heimssegan hevur hesu seinastu 10 árini víst greflig dømir um hvat ið kann standa av hesum at kenna tað nationala sum tað einasta, ið hevur týdning neyð er tíverri nærum urigg] gr altíð úrslitið av hesari >national ismuni« ella -imperialismuni<. Fátt á foldum er so lætt at missbrúka sum tað nationala. Tí er tað skilligt, at tað nationala eigur at haldast innanfyri eitt vist mark. Vit gera tí klókast í at skilja í millum tað nafionala og tað yvir- | natonala Hvat ið viðvíkjur okkara egnu | feroysku tjóðskaparkenslu, kunnu vit beinan vegin einast um, at hon sjálvandi ikki er »imperialistisk« Vit nálgast ikki uppi á nekrum | Men hjá okkum er hin tjóðskap arligi spurningurin tíverri vorðin ein innanlanda stríðsspurningur, ið hevur elvt og alsamt elvur okkum | stóran skaða | Hetta kemur ivaleyst av, at tann nationala rerslan í Førovum frå | fyrstu tíð er komin undarliga skeivt »Føringafelags-tidini« visti við. tjóðskaparliga fyri | enn væl Men tann mótsteða, rerslan fekk í | Í Nin | 1906, gjørdi, at hon kom ut ur | legu og so vid og við varð gjørd meir og meira >yvir-nationale | Hetta vvir-nationala hava vit enn at dragast við síð um síð við | sambands afturhaldinum., Tilsam- ans mynda hesar báðar rerslurnar | tað eiggiliga gersimi, vit rópa føroyskan politikk Hesin politikkurin er, sum øll | vita, fyri ein stóran part bert | klandur um tað »nationala«, ið | eitt nú verður undirmett, eitt nú vvirmett, men ongatid nåturligt Ve rður kjakinum Vit fáa at ( 'kkara avmarkað sega hesum heimapolitiska nýtt einans agitatoriskt vita, at Ferovar >tær seinastu eld vita eisini, at fær hetta tjóðskapar- | irnar« hava ve rið danskar og at lige ov Íriar ræsur, hevul | tann, ið sígur nakað ahnað, er Hendingar frå |*s! vr app i APR } | un take seg aftur eftir. Ameri heimsbard | eimsbardaganum. | iararar 2007 frå stødum við Mið | havd nbað oljubýin Ploest Halia. Stridid hor suður! for ' ' ( ; Í 7 rr aðrar býr í Kumentu ógvuliga za? men harð- > , „| siga dagliga um 3000 flogfør i } r Í eldum støddum ) St ter Sø er ja sum longs Tad g P , OKEQ tid 21 støga Mme HI 5 tykist to, sum ter Ssaometnaæu royna A : ' ' ”o ' at skera allar rer av aftanfyrt Kom við me 7 av teirra herstyrkjum hart er stríðið um tveir te SUHN týdningarmiklastu vegtrnar mfyrt Rom, ti missur Týskurin teir heill, so hava teir etnans vana tysk flogfer um dagu Jugoslavia. ir, kongi) a fugoslaviu, evur sett nytt Á ! P !}, stiri fyri landið og sagt, at altir fugoslavar skulu fylkjast um Tito i stríðnum moti figgindanum Sam Tito vapnaferar stundis hevur sjálvur sent bod út til menn og , allar g | ikki tað verður tuggt inn í landasvíkjari. Ella okkum, vit altíð vóru“og alsamt eru norð Hetta ofta verið niðurlagið hjá Jóannes bónda Til tíðir verður meira dent uppá at Førovat »i forðum stødugt fullveldisriki farið meira lætt meir enn at menn seinasta hevur Patursson aðrar lagt kalla eitt sjálv vóru at og so verður vvir okkara undir givni undir Noregs- veldinum Jóannes bóndi er frammiur søgu hugaður maður og hartil skald Men haun hevur ongatíð klárt sagt okkum um hann heldur okk um verða norðmenn ella feroy ingar. Hetta er tó ein ógvuliga umráðandi spurningur Eru vit norðmenn enn tann dag í dag, ella eru førovingar ein tjóð, ið hevur skilt seg út frá tí norsku Er Jóannes Patursson feroyskur sjálvstýrismaður ella er hann norskur sambandsmaður? Men søguligt samanhang tvki nu ikki at vera tað, Jóannes bóndi tað er Hetta er í leggur mest í; nei parta politisk agitatatrón grundini ikki at undrast yvir. J.P hevur nú í nærum eina hálva eld barst ímóti hinum sambandspolit íska mannúlvinum, og hann er ti vorðin specialistur å hesum umrådnum Sambands-torreador arnir hava á teirra síðu á sama hátt >specialiserað: seg ímóti Kirkjube-bóndanum. Hesin heima førovski partapolitikkurin tykist ti- verri at hava nóg mikid í sæt sjálvum, mest sum trellini í >Peer Gynt Og hetta óskilið heldur ikki uppat fyrrenn vit læra at síggja hvussu turrgelt og láturvert tað er. Vit áttu langtsíðani at vera komin so vítt, at vit uttan kjak líka so umráðandi tað viðgingu, at er fyri okkum at hava okkara egna andlit sum fólk. líka umráðandi er tað. at hetta andlitið ikki alsamt verður ein trellaskortur, ið bert sær inn eftir móti sær sjálvum og missur seg burtur heimapolit iskum klandri um »samband« og > fullveldi« Vit mugu koma at kenna okkum sum lið í einum KVINNUM 3 Fuge slaviu um á vik as ? taka lu rå stridnu sum nú r nær fy? sta ana Russland. ýskarar byrjað stórt ålop F Nu tú Fasst leiðina, tað eydnaðist í fyrst SsVÍÍU a ÆÐ: 2) litlan > kila ZUR í tann russiska Írontin men Hu siga Russar seg at hava stongt kilan ai Wenn halda, at hetta álop er byrjanin til »storålop Eeysturfrontsniur Fyri vestan. Sum: ) fram sum harðast. R.A.F. bumbar um náttma Am rikanarar um og | nordurlendskum samanhangt og | einum heims-samanhangi Vit nýta ikki at ræðast fyri, at eitt málsligt føroyskt mentunar grundarlag skal gyrða tað føroyska fólkið av rekt er frá útheiminum. Tí rætt tað ein lykil norðurlend Ta hevðr ;stórnorðurlendska ment tað besti førovska målid meira 1 at siga tl ska mentan sítt plá mitt | {Í unar-umráðinum løjøgnum førovska málið hava vit tey líkindir til at kenma fornmálið islandskt, nYnorskt, svenskt M | kunnleikin til hesu okkara granna lítið heima, er jú einki annað enn gam mál er so útbreiddur her | alt gåloysni, men hetta ger tað ikki minni óíyrigevuligt. Eisini vildi | tað verið til óbótaligan skaða fyri okkum um vit brutu ta traditién aldir er vaksin fram sum gjøgnum viðvíkjandi okkara brúki av tí danska (dansk-norska) málinum | Tá ið okkara politiska steða til einaferð er fingin í legu, Danmark verður eingin longur at kenna tað sum tjóðskaparligan mannminkan at nýta teir fyrimunir, ið hanga | sama! við einum irammiur kultur | máli suin tað danska Ja. vit vilja | ivaleyst frá føroyskari síðu verða | takksom fvri, at tann umskiftandi lagnan hevur borið hetta málið | inn á okkum og kortini ikki elvt ti gamla førovska målinnm undir vidurskiftum hava Men leingi | gang Í hesum | vit verið ógvuliga væl fyr! tað er lætt At skiljá al St sum danskt av politiskum or søkum fyri ein part varð troðkað inn á til | mentunarligt samarbeiði verða held- »konkurrert« 1 alt okkum sum førovskt mál, so mátti pg mødsamt og meira ur trevið ns danir lara Feroyingar í ivalevst meir og at ásanna | hetta | Fyri okkum er tað so, at vit Í kenna skomm við bert at vera | eitt heimapolitiskt klandursskot | einastaðnis úti í Atlantshavinum | Vit stunda eftir at verða eitt | fólk. ið ikki bert et til í blað | oreinum og tjóðskaparligum Í yrkingum, men rovnd og veri ———————————————————————————iJiyi"" datals flogfer nýta farnbreytasteðir æði: nátt dag rir í Frankaríki eru illa við | farin, øll jarnbreyta erðsla millum | | rður sudurvestur-Frankarikt standand daner eru fastsettu | fer zåra? 2 kararnir | skotið. Men kortin: man frætsis mdin ikki yrða kevdur ar lá | ur mn) aðrastaðn að kts | "ýskurin kki at fata em | | KNÚT PETERSENS | SKÓSOLA TIf. 265 Torshavn Tlf