leygardagur 7. juli 1945síða 2

Nr. 27 leikarhellini, har fålkaflokksmenn høvdu fingið sjålvt ein stillara hjá Sverra at stinga hann í ryggin, og hvar ið teir ikki smæddust vid at rópa sambandsmann eftir honum. Hann, ið skuldi iopið á Sverra er blaðstjórin seinastur av ellum á »Dagbladnum+«, hann, id á sinni ikki aftraði seg við at melda seg inn í loysunarflokk Sverra fyri so um stutta tíð at hverva og knapp- liga stinga undan kavi sum penna- maður hjá fólkaflokkinum, hvers høvdingi nú tykist at hava bannað øllum, id hann áður hevur hildið fram fyri fullveldi. Munur er á monnum munur er á fastleikanum og tingnini hjá Sverra sum fullveldismanni og so steðuni hjá teimum, ið skaptu prikkalógina. Johan N. Dam Í Porkeri. Månadagin 25. juni doydi å >Dr. Alexandrines Hospital« Jo han N. Dam í Porkeri. Vid hon um er ein av okkara góðu Førov- ingum og bestu arbeiðarum og sjómonnum farin frá okkum. Seinast vit hittu hann, var um- borð á >Smirlie. Hann var á veg til Havnar at fáa sær læknahjálp. „Ég havi heila mitt lív verið frískur sum Askurin í sjónum. Eg dugi nú ikki reiðuliga at fata hetta, at eg eri vorðin sjúkur. Vildi ikki trúgva mær sjálvum. Men eg kendi á mær, at tað var galið við mær ein hundrað punds sekkur var lika so tungur hjá mæ at bera sum ein tvevhundrad punds sekkur var áður. 1Iljå einum ar- beiðara við familju, tungum húst, at leggjast sjúkur. er meiri enn tungt. Tað er ein vanlukka hei hjá okkum. Tí her er ikki sum Í eðrum londum gjeri nakað fyri, at tann familja, sum verður rakt av sjúku, ikki eisini skal nivast til jarðar av sorg og trega vvir, hvussu eins kæru skulu fáa tað, teimum tervar Gl matnað og klædnad« Um soleiðis fullu orð hansara, tá ið vit talaðu um okkara vinnu- ligu og socialu viðurskifti. Kendi hann á sær, at hansara stund var so nær? Hann — 'hesin rættlinjadi og yvir fyri síni familju og starvs- brødrum so eymtferandi fiskimadur og arbeiðari líka sum ikki orkaði at bera tað við sær sjálvum, at hansara vóru so illa trvggjað, vóru so hjálpaleys, at um hann fall. vóru allar vónir slektar. Javnaðarmenn hava ferð eftir ferð havt frammi, at allar einkjur skuldu hava sama rætt til trygg- ingarpening, annaðhvert maðurin var devdur á landi ella á sjónum. Men higartil hava okkara aftur haldsmenn íkki verið at fingið til FØROYA SOSIAL-DEMOKRBATUR vega fyri hesum so aldeilis rætt- vísa kravi. Einkjan eftir Johan Dam situr ti í dag sum so mang- ar aðrar einkjur uttan nakran rætt til einkjupening. Hvussu ræðuligt er hetta kortuni ikki, tá ið vit skjótt kunnu vera samdir um, at einkjan eftir mannin, ið er deyður á sóttarsong, er fult so nógv treingjandi, sum einkjan Hetta órættvíst, kann íkki Her má ein broyt eftir hin sjólætna. ja, hetta hjartalovsi verða varandi. ing henda. Føroya fólk má krevja eina brovting í okkara socialu skipan og forsorg, so at vit íkki lata sólina fara niður uttan at vita, at svrgt er fyri einkjum og faðir- levsum og teimum sjúku og øllum, sum vanlukkan hevur rakt. Johan Dam varð 49 ára gamal, Eftir hann situr einkja við fullum húsi av Oforsyrgdum børn um. Sum tann idealistur og hug sjónarmaður Johan var, var hann neilur og hollur sostalistur, og minni um hann verður at standa millum hansara starvsfelagar sum ein fyrimynd um trúskap og hita fyri frigeringini av fiskimanna- 0 $ arbeiðarastattinum, ið higarti hevur livad á skuggasíðuni í okk ara samfelag. 1 Friður veri við honsara minni. Hvar ber leiðin? Tann 24. mars í ár spurdi eg í hesum blaði um hinir politisku flokkarnir á Tingi tordu at koma alment fram fyri organisatiønit vinnulivs okkara við teirra uppskot um til endurreisan av okkara vinnulívi í smi heild — og fyrst og fremst endurnýggjan av okkara Askiflota. Enn er einki komið úr hasum horni; men harafturiméti eru tey fullfiggjaðn uppskot, sum ja naðar menn á Tingi hava sett fram, nú almannakunngjørd Ferova fólki í >Arbeiði til ell á sjógvi og á landie. einum bóklingt: Lítið ánaði meg, at tað vóru so greið og væl gjesnumtonkt upp skot, sum tev, ið hesin bóklingur javnaðarmanna inniheldur, ið vórðu so skammiliga haggreidd av meir- luta — afturhaldsflokkunum á Tingi - jarðlegd sum fantasi fostur, vvirbjóðingarpolitikkur, pro paganda, orðklúgvari o. s. fr. Hvat í allari víðu verð teinkja fólkavaldir = ungmenn fyri sær? Hvat sita teir til á tingi, táið teir við køldum blóði kvæla tílík pos:- tiv uppskot, sum verunliga miðja ímóti at endurreisa vinnuliv okk- ara. Um so meginparturin, fyri ikki at siga allir tingmenn, uttan Javn- aðarmenn, vóru betaltir fyri at lopið naggitódn í allan framburð her á landi, so kundu teir ikki haft gjørt tað betur. Hvert mannabarn í Feroyum | veit og hoyrir dag um dag, hvat 7. juli 1945. Tann besti motorurin til fiskiskip og farmaskip er TANN NYGGI ALPHA-DIESEL MOTORURIN Oføra biligur í rakstri. Lættur at rekja. Nærri frágreiðing um steddir, prísir o. s. fr. hjá OLAF PETERSEN, verkfrødingi TORSHAVN ið hendir i hinum Nordanlondum, í Bretlandi, ja, kring heimin nevniliga: Ein útreinsan frá botni av, av hini óhýrligu rétini til allar ólukkur: arbeiðsloysi, hungur og kríggj — hitt privatkapitalistiska trustaveldi, Hvat ger fjøldin í Danmark, í Noreg, í Íslandi, í stóra Bretlandi, í Fraklandi, ja, kring tað viðu verð? Hon fylkist, lærd av royndum, lítandi á egna meg! og mentan um eina socialistiska skipan frá hotni av. SOCIALISERING er her- róp fjeldarinnar kring allan heimin í dag — uttan bara í Førovum. Væl er borið í band her hjá okkum — harmiligt! Men fjeldin hevur jú sjálv valt. Einstakir pri. vatir vinnulivshirrar spældu við fjøldini — við einum nationalum gal(l)rópi í navni Feroya arbeiðara og fiskimanna og vunnu sæt politiska megi. Og hvat er urslit- ið? Akkurái tað sama, sum tað, ið fjeldin í eðrum londum hevur ásannað og karakteriserað í hesum orðum; »Først naar den radikale Nationalisme har naact Magten, lader den Masken falde overfor Yrbejderne«, Hetta hevur fjøldin í ødrum løndum ásannað; men eisini Ferova 4 arbeidarår og fiskimenn hava á i hesum. sannað sannleikan Tað nvttar okkum lítið at vinda førovskt merki á stong og trætast um málspurningar og annað innat- holað snationalta fjas, táið arbeiðs Úrslitið verður ikki mjúkari, um sakførari og vinnulovsi ræður. á førovskum máli rykkir okkum út úr holuni. Feroyskt og natio- nalt vekingarliv er gott, men dugir einki uttan hjá ekonomiskt fríum manni. Ferova fólk hevur lágnu sína 1 egnum hondum. Hví skulu vit, Ferova arbeiðarar og fiskimenn, íkki fylkjast um eina soctalistiska skipan? Vit hava til í dag roynt alt annað enn nettupp hesa leið.? Hvi ikki royna hana og skapað meguleikar firi ell bæði á sjógvi og á landi. Skilið, sum her hevur rått, má verða broytt. Er tað rætt stýrt í landi okkara við 26000 sálum og eini nationalformúgu, kanska sterri enn í nøkrum aðrum landi í mun til steddina og íbúgvaratalið, at menn skulu vera so fyrikomnir, sum tann maður, ið skrivað hevði til P. M. Dam, sum lýst var í ein Hesin maður fer út úr hest Førova gulltid við um »Sosiali« herfyri eini skuld uppå 5000 kr. við konu og 6 bernum — og vinnuleysur. skil á! Hvat verður okkum? Fitt Er hetta endin á herligt grundarlag fyri einum fullveldi landi!!! Væi er stýri!! Væl er sitid ívri borgum!! Feitt er ur slitið aftaná teir stórorðaðu polit- isku flokksmenn, sum hava sitið maður á á Tingi. Annarhver husagongd! Meginparturin — av Førova fólkið tveittur út í vinnu- loyvsi! Ungur sum gamal — út- slitnir menn upp móti 80 árum novðast át rýma av landinum fyri at bjarga hvinum í Íslandi. Før- . 1 % ovar ovæast fyri sínar bestu arbeið- arar, fiskimenn og handverkarar!! HETTA ER IKKI FANTASI. TIT GÓÐU HARRAR. FOLKA FLOKKS- OG AFTURHALDS MENN. HETTA ER IKK! ORÐ. KLÚGVARI: MEN EIN BEISK- UR, EIN SKAMMILIGUR VER UNLEIKI. Um tit ikki høvdu bitið hevdið av allari skomm, so høvdu tit í minsta lagið tagt. Førova atbeiðarar og Askimenn eri vaknaðir. Teir vilja hava brev ð Vit krevja javnaðarmenn inn á staðin fyri orðaskvaldur. Tinyr og teirra uppskot gjøgnum ferd út í odd og een Og tað áðrenn land okkara verður esku- kalt. Arbeiðarar og fiskimenn. — Tit stægja sjálvir leiðina. Tit síga sjálvir, at arbeiði til øll á sjógvi og á landi kann skapast. Tit hava sjálvir veldi at gjøgnumføra hetta, um bert tit standa saman og fylki- ast um oivkkara Trokið bert á, samladir, gjøgnum egnu menn. organisatiånir tykkara, og krevjid Arbeiði til all á sjógvi og á landi, gjøgn uppskot ja naðarmann.a umferd á Førova Legtingi. ORGANISERAÐUR Vegna feriu, er kantór og útsalg stongt kl. 2 frå mánadegi tann 16. juli til mánadagin tann 6. august. Anton Andrésen.