leygardagur 8. september 1945síða 2

Nr. 36 FØROYA SOSIAL-DEMOKRBATUR 8. september 1945. tí, at veruprísirnir fara 159/, níður. Tú veitst, Robert, at tað var einki minni enn eitt brotsverk, tá ið tú og fólkaflokks- menn feldu javnaðarmanna uppskot um at lata landið læna avlopspen- ing okkara og seta hann í skip, onnur arbeiðsamboð og skapandi arbeiðir og fyritekur her á landi, ti fyrst tá ið avlopið av okkara fortjenastu liggur í duktivum ognum her á landi, fær tað álítandi, stabilt, virði, og fyrst tá ið hver hond er til arbeiðis við bestu greiðum, økist okkara væl- standur og hækkar lívifóturin hjá landsins íbúgvum yvirhevur. Tú veitst, Robert, at tað er eitt hazardspæl uttan líka at hava alla okkara avlops megi liggjandi í fremmandari va- luta, sum vit einki harrademi hava vvir, soleiðis sum tú og fólkaflokks- menn seta alt inn uppá at gjert skal verða nú. Hvar vildu vit verið, um tað fremmanda landið av kriggsligum ella eðrum grundum mátti gjert sum Frakland og Týskland gjørdu aftaná seinasta kriggj. Ein ciga- rettpakki kostaði tá líka so nógv í marknatali sum eitt skip undan krígnum. Eg vóni íkki, at tað vil henda við Bretlandi. Men fær tað fleiri høgg sum uppsegnina av leigu- og lánilógina kenn eingin borga fyri nekrum. Tí er javnaðarpolitikkurin tann festum pro- einasti ekonomisk forsvarligi: Alt tað fremmanda valutaavlop, ið vit ikki hava brúk fyri í tí dag- liga handlinum, eigur at verða sett í skip, onnur amboð og produktiv virki her á landi. Fyrst tá ið tað er gjert, fåa vit >stabile viðurskifti og góð kor og arbeiði til ell á sjógv og landi. Í Klakksvík, tann 6. september 1945. Klakksvikingur. Pundsnationalisturin R. LONG Tingið hevur, sum aðrastaðni nevnt, samtykt, at kursin hjá okk- skal danska. Hin av tingi rýmdi R frætt hetta, leikar óður og vil siga fólki, at vit hava avreitt eli pundini til Danmarkar. Ræðuligt! Og hann grætur sum eitt flongt barn og bedýrar fólki, at bretsk tjóðskapar-dýrgripur, vit eiga. Vit hava eina ferð, trýstir av Bretum — skift kurs frå 20 til 22,40. Tað, id nú-er hent. er einki annað enn, at vit seta kursin um vera hin sama sum hin L, íð hevur nú sum sterlingpund er stórsti aftur til tað, ið hann var undan krignum, Vit eru enn í sterling- bólkinum og yvir fyri Bretlandi verður annars alt sum tað var, uttan. tað, at staturin sambart amt- mannsins undirskrift verður at hefta fyri kursmunin, ið gevur Fer- Hinir stóru reiggja peningasvørdid, vilja við eitt hegg forða einari sanering og styrkjan av okkara samfelagi bara fyri at faa sær makt at verja spekulantarnar. Úr teirri sterstu fiskivinnubygd í Feroyum frættist, at teir stóru hava í huga at seta fiskaprísin 12 oyru niður pr. kg., og prædika teir fyri fiskimanninum, at hetta skulu teir vera noyddir at gera sum ein fylgja av, at kursin er sett til 19,34. Hetta stig er so grofi, at landið ikki kann sita tigandi og lata fiski- mannin vera úti fyri einari tílíkari beistagerð. Tingið eigur nú við lóg at gera: 1) Seta allar verur níður svar- andi til styrkingina av krénuni; fyrst og fremst skal veruhandilin seta allar verur sínar 159/, niður. 2) Fiskimenninir skulu til nýtt. ár fáa sama prís. Hevur ein reiðari ella skipaeig- ari, ið keypir skip, tap uppá sín farm, skal hann kunna fáa eitt endurgjald frá tingi uppá inntil IS pct. av innkeypsprísinum til rindan av tapinum. 3) Fiskimenn skulu til eina og hverja tíð kunna nýta skip og bátar, annaðhvert leiga ferini til ásettan pening ella arbeiða við teimum. 4) Tingið má taka sær av teim- um plássum, ið nú íkki sleppa av við fiskin, oyum eina ekta keypikraft uppá c. 7 mill. kr. og førir okkum inná eitt fyri slitmannin betri: pris: og lønlag. Men hann, id hevur spekulerað, keypt og goymt pund í tí treysti, at hann kom at vinna milliénur uppá ein kursmun við at danska krónan skuldi koma at liggja fleiri krónur pr. pundið í virði undir teirri feroysku, hann verður nú brendur, um íkki onkran annan at bera tapið. hann kann fáa Ein legin nationalur dýrgripur, sum er bannaður at koma inn um førovska gátt, og hvers virði kann hverva sum »Dug for Sole áðrenn vit vita av og uttan vit kunna gera hitt allraminsta fyri at forða tí. Vit minnast ið hendi við Fraklands franki og Týsklands marki aftaná næstseinasta kríggj. hvat Nei, peningur, og allraminst ein fremmand valuta, hevur einki at gera við tjóðskap. ein Hann er inter- nationalur' virðismetari av arbeiði og framleiðslu. Spurningurin er: Hvat verja okkum ímóti, at peningsins keypikraft ferst? Svarið er tað sum javnaðarmenn hava givið; Setið hann í skip, bátar, arbeiðs- amboð, produktiv virki og virðis- mikil arbeiði, so ell kunna hava arbeiði á sjógv og landi! Ein genta, ið kann sova heima, fær pláss all- an dagin við at ansa eftir lítlum drongi. Nærri við at venda sæt til S. M. Ellingsgaard, Hotel »Førovar«. kunnu vit gera fyri at Cll eiga at brúka Føroyska hondsápu frá fabrik OKKARA Nýggj bók. Norrena forlagið í Tórshavn hev- ur givið út bókina >Feroysk bú- reising« av Erlendi Patursson Henda bók er ein politisk veg- leiðing og ætlanin við henni er at vísa á, hvussu Ferovingar eiga at bera seg at til tess, at teir verða sjálvbjargnir í landi sínum, soleiðis at teir ongan peningaligan stuðul nýtast frá eðrum. Hevundurin er loysunnarmaður, og tí er vert at lesa hansara rit og sammeta tey við tað. sum fólka- flokksbleðini skriva. ; Fólkaflokksmenn fortelja, at teir vilja hava fullveldi, men hví dylja fólkaflokksbleðini tå Erlendur tær greinir, Patursson hevur skrivað í sBúgvanume? Tað fáa vit svar á við at lesa t. d. bók- ina >Feroysk búreisinge, sum eg sum harra vóni, at øll vilja lesa. Høvundurin hevur í fAeiri år næstan haft við Feroyar og heldur tí fyri í for- einki samband mælinum, at hann hevur ikki nóg- mikið av kunnleika til feroysk við- urskifti í Men sjålvt um so er, er bókin letuni. væl verd at lesa, tí hon vísir, hvussu lærdir hug- sjónarmenn nú á degum uieta samfelagsviðurskiftir. Vónandi fáa frá okkara unga, hegt lærda lands- vit mong góð rit manni, sum kanska fær sær bú- stað her heima og soleiðis verður meira staðkendur og meinkunn- igur við øll nútíðar førovsk kring- umsteðir og eisini her heima fær høvi til at mýkja sína føroysku tungu soleiðis, at íslendsk og onn- ur óferoysk orð verða færri og færri í hansara framtíðar ritum. Bókin er 64 blaðsíður og er væl verd tær 5 kr, sum Hon verður at fáa í ellum bóka bødum og eisini við at tekna seg fyri hana úti á bygdunum. Við hesum orðum mæli eg fólki til at lesa bókina. 7. H. Danbjerg. hon kostar. Skipamálið ” e . á tingi. Vit hava ein vinnulánsgrunn. Hann ger góðan mun. Men hann orkar íkki einsamallur at endur- nýggja okkara skipaflota. Javaað- armenn å tingi hava tí tey sein- astu árini sett uppskot um tvung- ið lån til grunnin. Men tey eru feld hverja ferð tey hava verið fyri. Nú meðan umboðsmenninir fyri teir triggjar flokkarnar vóru níðri samráddust teir við ríkisstjórnina eisini um at fáa statin aftur at veita tilskot (20%) til skipabygg- ing og fiskaribankan at læna. Stjørnin var sinnad til tess, um løgjingid ynskti tað. Th, Petersen sendi sum kunnugt bod til Dana- stjørn, at hansara flokkur kravdi, at ríkisstiórnin einki gjørdi Fer- oyum viðvikjandi uttan legtingið fyrst varð spurt. Útsendingarnir telegraferaðu tí upp um at fáa tingið at geva við- mæli til at fiskaribankin aftur kom at virka í Feroyum. Men fólkaflokkurin vildi ikki ganga við til tess. Og tá ið málið hastaði — menn gingu niðri og bíðaðu uppá lán —- máttu útsendingarnir, hóast teir ikki vóru lidnir, fara upp. Her verður givið ein stuttur úrdráttur av orðadráttinum á tingi um uppskotið at fáa fiskaribankan aftur at læna í Feroyum: K, Djurhuus hvussu neyðugt tað er at heita á stat og fiskaribanka við tað, at vinnulánsgrunnurin íkki hevur so mikið av peningi, at hann munar nakað í hesum tíðum. greiddi frá, A. Samuelsen legði aftrat, at hann visti, at skip kunna fåast og at Feroyingar hava heitt á fiskari- bankan, men stýrið fyri hesum banka vil vita um legtingið vid- mælir at lán verða givin. Th. Petersen segði, at fólka- flokkurin kundi ikki vera við til at viðmæla, at fiskaríbankin lænir til Feroyingar, „men mælir til at málið fór í Hann helt at tað kundi verða trupult at kunna selja fisk og tí helt hann. at tað var óráð at keypa dýr skip. Tað var rættari, at stegga inntil tað sást hvussu tey ymisku viðurskiftini í verðini fóru at verða. Tað kundi fiskaríbankin interesseraður í at fáa donsk Men Danir máttu hava nevnd. fara at vera at var skip seld. hesi dýru skipini sjálvir. verða biligari seinri. Hann hevdi rátt sum biðið hann um hjálp til at fáa skip um at biða, tí hann heit tað óráðiligt at fáa sær skip nú. (Framhald). Tev vilja monnum, høvdu vera Eingin brævbjålvi av landin- um, uttan Barnahjålparmerki!