leygardagur 22. september 1945síða 3

É i Í — 22. september 1945 herfra 2) bístaa arrangere deres Hjemrejse 3) telegrafisk oplyse til hvor mange Færinger Hjemrejse ikki kan skaffes fra Deres Side og paa hvilke Pladser de er idet Lagtinget vil forsøge sende Skib efter dem:. Og telegrammið sama dag til Dalsgaard: »Har paa Lagtingets Vegne tele graferet til Gesandten om Hjælp til færøske Fiskere. Henvend Dem straks til Gesandten og bistaa bedst muligt Sagen haster meget« Hetta var 25. august, 30. august fær amtið soljóðandi Longu telegram frå gesantinum í Reykja vik: »Antallet Færinger Siglufjord ca. 100 alle har Kost og Logi, Har arrangeret Nødstedte hjælp mod Refusionserklæring. Følgende Skibe vil Færinger Mjåanes Yvonna Godt- haab Sølvasker og Reginae. Og sama dag telegraferar amtið eventuelle hjembringe til Feroyingarnar á Siglufirði: »Gesandten meddeler at Mjóa- nes Vvonna Godthaab Sølvasker og Regina vil tage Passagerer med hjem. Lagtinget gaar herefter ud fra at yderligere Bistand herfra er ufornøden«. Hetta er tað sum fram er farið í hesum máli, meðan fólkaflokks- tingmenninir hava landið og sagt sínar fegru segur og >Dagblaðið< við sveittabroti hevur roynt at dálka teir, ið verun- reikað um liga hava gjert alt, ið gerast kann, fyri at veita hjálp, Enn kann verða lagt afturat, at hin 6. september sendi amtid so- ljóðandi telegram tíl gesantin í Reykjavík: >Der menes stadig være Færin- ger í Island som íkke selv kan skaffe sig Hjemrejse. Venligst sammen med Dalsgaard underseg Spergsmaalet og telegrafer. Hvis nogen behever Hjæip herfra til Hjemrejse venligst oplys Antallet og Pladserne hvar de ere. Cegtingshúsið skuldi spreingjast í luftina. Kl. 1 seinastu mánanátt varð fólk um allan Tórshavnar bý skakað upp úr svøvni av hvøllari spreing- ing. — Tað var okkara ganila tinghús, ið hevði verið fyri atsókn. Ein spreingiknettur ella annað spreingievni var lagt uttanfyri út- nyrðingshornið, og ívaleyst var ætlanin at ovdileggja tinghúsið. Ikki evdnadist henda ljóta gerð; men tinghúsið fekk kortini av at vita: Stórt hol kom á grundina, vindeyguni á vestursíðuni sorðað- ust og karmar sprongdust, menn halda, at vestara bróstið er nakað avlagað. Inni í tingsalinum sorð- aðust t. d. Men hetta var so langt frá allur skaðin, ið hendi. | kommunuskúl- anum brotnaðu teir flestu rútarnir á eystaru og norðraru síðu — skaðin var-so-umfatandi, at bern- nakrar kongamyndir. FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Í ini máttu fáa frí týsdagin. Sethús- int hjá Isak Joensen høvdu ikki nógvar heilar rútar móti eystri I kjallaranum, har A.S L. Poulsen hevur handil, vóru íkki bert teir stóru, tjúkkn rútarnir í skeljamjøli, men hópur av glasveru fór eisini fyri skeyti. Annars brotnaðu rútar á telefonsteðini, hjá Th. Jensen, ursmíði. í meinigheitshúsinum, sproytuhúsinum, á posthúsinum, Í handli Z. Heinesens í Vågsboini, og nakrir fáir í békahandlinum, Fólkaskaði var eingin. Ting menninir P. M. Dam og J. P Henriksen saman við eðrum javn aðarmonnum høvdu havt fund á flokksins .stovu í tinginum og vóru farnir haðani ein tíma áðrenn spreingingina Enn hoyrist einki um, at brots- maðurin ella -menninir eru tiknir, men vónandi verður tað skjótt. Politiið arbeiðir íðið Hópur av fólki hevur verið til forhoyr, og 5000 kr. eru lovaðar til tann, id veit eitthvert at siga frá. sum kann leiða paolitiið inn á tað rætta sporid, Hetta er fyrsta herverkið av lat okk- um hopa, at hetta eisini verður tað síðsta, heldur 6hugnaligt. hesum slag í Ferovum annars verður her Kundi hetta úhugnaliga herverk gjert, at viss blød gjørdust meiri ansin í sínum skrivingarhátti og góvu uppat við fávitskutari esing, so var kortini nakað vunnið fyri land og fólk, serliga um brotsmenninir verða funnir og harðliga revsaðir. Frá Landsnevndini, Skopunar arbeidsmannafeleg og aðrir Skopuningar hava sekt tingið um hjálp til fiskakeyp tá ið eingin vil keypa fisk frá teimum í hesum degum. 1) Arbeiðsmannafelagið kann fáa salt uppá kredit hjá lands- handlinum. 2) Felagið kann neyndarinnar hjálp til at útvega rokna við kredit til á conto betaling til fiskimenninar fyri veiðuna. 3) Felagið kann rókna við landsnevndarinnar hjálp til um neyðugt at útgera skip til Avt. ingar av fsfiski, tó so, at ell lytan av isfiski og nýtsla av sluppum stendur fyri felagsins rokning og risiko. f Samtykt varð at jåtta um I 5000 í socialari hjálp, 150 til hvenn. Næmingar, id vegna plásstrot ikki sluppu vid í 1, klassa í Tórshavnar Handilsskúla, kunna av nýggjum venda sær til stjórn skúlans. $. €. Matras. Drongur ella genta, helst við nakað av kunnleika til skrivstovuarbeiði, kann fáa pláss beinanvegin ella í. oktober. Líkningarráð Feroya. Bók um Føroyar undir hersetingini. Tíðin síðani »Royal Marinese« fyrstu ferð masjeradu inn eftir bryggjuni í Tórshavn og inntil nú, teir seinastu hermenninir eru farnir av landinum, hevur í mangar mátar verið ein merkisverd tíð fyri Føroyar, Fólkalív og vinnulív, hugsunnarhattur og hugsjónir hava verið undir stórum bioytand: avirkanum dramatiskar hendingar hava skiftst í einum sjóandi streymi Tidin hevur haft sínar ljósu síður, men hevur tíverri ikki saknað daprar skuggar. Ein roynd til at festa nakað av tí, sum fólkið hevur gjøgnumlivad hesi árini, er gjørd í bókini: „Bumbur yvir Føroyar Tað verður sagt í innganginum til hesa bók: Tað kann tykjast at vera nakað nógv Avgjørt at kalla hesa bók fyri »Bumbur yvir Føroyare«, tí væl hava vit av og á kent eitt strok av teim rædslum, sum í so stóran mun hava herjað flestu land í Europa. Men samanborið vid ovdingarherjaninar aðrastaðni hevur okkara lutur verið so lættur at sýnast. Undir krignum hava tað tó meira enn nakrantíð verið bumburnar, id sermerkt hava kriggsførsluna. Tad! eru tær, id hava skapt hitt altumfatandi kriggid og drigið heimafólkið vid kvinnum og børn um inn i kriggsins ovding og deyða. Tí er eingin betur sinnismynd av krignum enn bumburnar. Og táið samanum kemur, er tað tó ikki so lítið av bumbum, sum sleptar eri yvir Føroyar. Haft má vera í huga, at allastaðni, har eitt førovskt far hevur flotið, hevur tað verið ein blettur av Feroyum. Og væl er monnum kunnigt, hvussu bumbarans slagskuggi er fallin yvir Føroya lítla skipaflota ...... Hvat stendur so í bókini? Har er samanfatað framburður og hendingar í flestum tættum i samfelagslívinum, men kanska mest tað, sum hevur staðið beinleiðis í samband við bardagan, m. a.: Yvirlit yvir tey skip, sum farin eru, við tilskilan um nær og á hvønn hátt. Í summum ferum greidlig frágreiðing frá tilburðinum. Listi yvir teir menn, sum sjólátnir eru undir vandasiglingini hesi árini. Hersetingin av Føroyum. Øl bumbuálof á Føroyar og før- oysk skip vid greiniligari frágreiðing frá teim mest skakand? álogunum. Prístalið. Prísir og inntøkur, Onnuy vinnulig viðurskifti. Frskasøla og fiskakeyp. Skattaviðurskifti og livikostnadur skipabygging og tryggingarlíkindi. Politiskar hendingar. Aprílsdagarnir 1940, stjórnaruppskot. Mál- og flaggspurningar. Kronologiskt yvirlit yvir allar serhendingar hest árin: við urdrøgum ur ti, sum blaðini segðu. Alt hetta er áhugavert at vita nú, men sum tíðin líður frá, og minnini fara at kámast, verður tað tvífalt forvitnisligt at eiga eina slíka bók. Tað besta hevði verið, um hvert hús í Feroyum kundi Angið atgongd til at vissa sær hesa bókina, men tíverri trýtur pappírið, og tað setir mark fyri, hvussu nógv vit kunnu prenta. Bókin verður út móti 200 síðum, og er ætlanin, at hon skal koma út í november ella desember. Prísurin verður 10 kr. eintakið heft og 15 kr innbundin í stívum bindi Tað hevur eydnast okkum at fingid nakað av góðum pappiri, og kosta tær bøkurnar í krónu meir, sum eru prentaðar á hitt betra pappírið. Men vit biðja fólk frammanundan orsaka, um tey ikki faa ta útgávuna, tey hiðja um, tí pappirsvidurskiftini eru sum nevnt ogviliga trong Umboðsmenn okkara kring um landið vilja ein av teim fyrstu degunum senda tekningarlista út í hverjari einstakari bygd og skulu vit einaferð enn undirstrika, at vit sjálvandi bert kunnu senda bækur út, so langt sum upplagið rekkur, og tí ikki kunnu garantera fyri, at ell tey, sum tekna seg, fáa bókina. NORRØNA FORLAGIÐ TELEFON 550 — TORSHAVN Nr. 38