leygardagur 2. februar 1946síða 2

2. februar 1946 sagt ikki beinleidis pening av sær, men tey kunnu skapa møguleikar fyri peningavinnu. Tey binda sam- an bý og bygd, skapa samvinnu millum bygdafólk, sum vilja sleppa iv við sína mjólk fólk, sum vilja kevpa grødina og mjólkina. Viðurskiftini liggja manga- fyri, at tað kann bygdamanninum at greði av landinum, sína undan kúnni, og by- staðni so vera trupult hjá sleppa av við sína framleiðslu, ti samferðsluvíðurskiftini eru úr lagi. Ti leggur hann ofta ikki lag í át vinna meiri av jørdini, enn havn sjálvur nýtir. Hetta kann vera ein orsøkin til tá våra steðu jarða- brúkið í Førovum liggur í. Eisini mikið Hd landbruksvørur. Soleidis er tad fyri neyðini, at bý urin tært vorðið er nú, ei slíkum sum hungur keypstaðnum Ci MEN! ískjum so neyðugum verum sum mjólk, egg ella kjøt. Hitt føroyska landbrúkið er ikki ført fyri at kona fram við brøkpartinum av tí, ið spurt verður ettir og bíðið verður um. Hin uppvaksandi slekt gerst undir slíkum líkindum heilsuveik oo y ftur bæði | ; y og SVAgUr allvur DÆO! HKaNniiga Og indaliga So eru tað eisini eini onnur við urskifti, verd og hóskandi eru a nevna í samband við spurningin , um at binda bý og bygd saman. Utróður neyðturviligari okkara heima stendur fyri broyting. Maski bátarnir, sum fjaldin av fiskimon um í Føroyum fingu sær framman undan krignum, sýnast ikkt at fara al /, + og verða førini, nýtt verða í fram Henda tey eru Ov tiðini. tíðin hevur vist, at Sía at hava til utro ur. Menn halda betur um hin stéra dekksbátin. Hann kann betur leggjast til vid, og hann rúmur sjálvsagt meira, bæði greiðir fisk. Men hann kann ikki liggja í brimplássum, hann má hava kyrru- pláss til akkersstað. Skulu ti bygd.- menn fáa sær slíkar bátar, mugu teir nava legu har havnin er góð, t.v.s. í keypstaðnum. Hetia ber til, og seleiðis hava teir tað í eðrum í Noreg — ofta langvegis burturi londum t.d. Búgva úti á bygd og hava bát sín liggjandi á havn staðnum. Men tá krevst hjá monn um, ið båtin eiga og sekja skulu åt sjógvin frå ødrum staði enn b plássi, at hava akveg at fara cftir, so lætt og skjótfert kann vera at koma ímillum, frá og til. Men samferðsluspurningurin cr fyrst og fremst ein peningaspur!- ingur, og hann lovsist ívaleyst ikki í stundini. Alt kann gerast bara nógvur peningur er eisini tað at byggja brýr um sundini í Før- ovum og bora hol gjøgnum fjøll- in, — At binda oyggjar okkara saman er ein áhugaverd hugsan, men kostnadurin verður ívalevst øgiligur, og vit hava nógv at nýta pengar til. Tað man ti vera bein- ast at fylgja fyrst planinum um at fáa ovggjarvegirnar gjørdar, so pláss á eini oyggj kunnu standa í vegasambandi hvert við annað, og bygdin og keypstaðurin kunnu finnast. FØBOYA SOSIAL-DENOKRATUR Hvussu verður fram- tíðin fyri Feroyingar? Hevur tjóð okkara lívsmegi? Hava Føroyingar nógmikið initiativ? Hvussu eru mogulig leikarnir fyri tjóð okkara? Hvussu eru mógulisleikurnir fyri ungum initiativrikum Fór- oyingum at skapa sær einn framtíð her á landi? Skal ein kunna dóma nakað um, hvussu okkara fólks fram líð verður, so er lað neyðugt á kenna ymisk viðurskifti sum |. d. tey, ið omanfyri standandi spurningar umfata. Hevur ein tjóð onga Hvsmegt framtak: og einki initialiv hug so er ljóðin deyðsdómd Men hesum viðvíkjundi hugsi eg, at vit kunna liva óttuleys. Hugsa vil Í. d. um okkara sj menn, sum fjúrlan ára gamli fara frå foreldrum sinum halda út, til teir eru útslitnir av ti harða stríðnum fyri af bjarga á Suðurlandi undi føði til seg og síni ella í krignum, meðan vandarnir fyri við Gronland og nú uttan teir somlu av stormi og havodn eisini komu úr erva frá flogdrekum og úr havinum frå kavbåtunum og spreingiknott um, so megu vil ásanna. at livs megi og initiativ trytur ikki. Eisini teir menn, sum liva á útiróðri saman við lt d. av al sera haga lil hó fyri harvið al vinna mjólk til hørnini, sýna eina lika lívsmest og Ulikan framtakshug, at fáastaðni í heiminum man tilikt finnast. So á tann hátt kunna vit liva ótta leys. Men hví er okkara fólk so Fátækt. tá ið vil eiga eilt so raskt folk? Hartil er al svara, al Forovar er eitt fålækl og åvrvlid land og tey tól, sum nvtast skulu á landi hava vit ikki. Havið er ríkt; men tev fór og tól, sum skulu nýtast, fyri at vit kunna fáa rvíkidømi úr havinum hava vit ikki ið ikki til fulnar. hvussu er Hvussu eru mógulisleikarnir fyri initiativrikum unglingum si framtíð her á skapa sær eina landi? Hartil er ungir at siga, at mangir Forovingar, sum farnir eru út í onnur lond, hava skapað Mest allir eru komnir ósvuliga væl sær eina framtíð har, og fram. Likindini fyri at koma fram aðrastaðni tykjast af vera nógv betur enn her á landi. Teir menn, sum fora skip og hava eydnuna við sær, hava eina toluliga sóða framtíð fyri sær; men allir kunna ikki verða skiparar, og hinir hava nógv os lítla inntøku lá ið undantikn ir eru (910 hava haft pláss at sigla stóran teir, sum nú síðan part av árinum. Kemur hin gamla líðin aftur, tá menn skulu standa við vaðbeinið á gomlum sluppum og veiða Gl saltfisk, so verður inntøkun so lítil, at:tað Í er hvørki at liva ella doyggja av. At framtíðin tå verður armóðs- lig ikki bert fyri cinstakling- in, men fyri tjóðina sum heild, er ein sjálvfylgja. Hvat er tá at gera? — Tá er ovseint at gera nakað. Tað, sum bjarga skal tjóð okkara, má gerast nú; tí annars er undirgangurin vísur, og einasta bjarging er tann av javnaðarmonnum ávísla leið og sum finst í bóklinginum „Arbeið Hari finnist álít og uppskot framsett til øll á sjógvi og landi“. á tingi av javnaðarmonnum um lán til saman eill munagolt tvungid vinnulivsgrunnin, ið so við øðrum peningustovnum skal veita lán og studning líka upp til 95 %, og landsnevndin skal hílegsja skipini. Betri er seint enn ongalíð, og kapitalistaumbods vent tað skulu vit sjálví um menninir fyrr hava deyva oyrað til. so rópa á teir einaferð enn áðrenn tað verður ovseint. Arheið til øll á sjógvi og lundi má vera herróp Forovinganna. allir arbeids- og fiskimenn at ganga Við hesum herrópi eiga fram og kreyjunvmólans før og arbeiðslól, J. H. Danbjørg. Seteplir. Mangur „Verðu fåast til vars?" spyr hesa tíðina: útlendsk eplir ikki at Ja, handilin er friur, so tað er hvor ið fer at flyta men tað ilt af siga, inn, stendur teimum handlandi í boði. Menn hava tvalevst varnast um, at Fórova Búnaðarfelag hevur felagið donsk seteplir GI sínar limir lyst, af útvegar .„kontrolerað“ Íreytirnar fyri at koma við í hetta keyp eru: 1) at vera ella gerast limur í einum bygdabúnuaðarfelag. (Har einki tilikt felag er, kann fólk venda sær beinleiðis til Forova Búnaðarfelns). 2) at bygdabunadarfelag, og keypt verður gjøsnum 3) at peningurin, 26,50 kr. pr. JÓ kv. verður goldin saman við umbiðingini Kontrolerað se. teplir vil siga. al vellan, tey eru komin frá. er íyra ferðir um sýnað einar summarið og 2 sirmao fyri svørluspillu. Tá ein velta soleidis hevur vist seg frisku, kann grodin úr henni seljast sum „kontrolerað“ seteplir. Annars tykist tann hugsan at breiða seg millum fólk her, at noydd til al fremmanda sel, li vit fáa innfora ikki vil eru nóg góða sel sjálvi, eplini „úl arta“. Hetta er uttan iv mis- fatað. Heldur er sannleikin tann, at vit hava betri líkindi til at framala friska set, enn tey lond, vit innføra frá. Í Føroy- um er nógv minni av sonevnd- um virussjúkum enn í hesum londunum, og tær eru tá tær bågnastu. Her var fyri nøkrum árum síðani ein sovorðin „kontrolvelt- ing“ av seleplum í gongd, men Hvi? Ti: 1) betala koma hon støðgaði. Folk tyktust lann vvirprís, ið uppá. 2) fólk tyktust tola eftirlitið, tað elvdi mangan ill hlóð og arbeidinum, um ein velta ikki vilja mátti ikki al motagitation móti varð skotin út av sjúku ella misrokt, 3) lí eplini hóast eftirlitið mang- an vóru turrroli, slúttiliga smittað í soymslunum. Tað arbeiðið, ið her varð niður- lagt, eigir at verða uppaftur tik- fongd við ið, og tá kanska loyst bygdavis búnaðarfeløgini. stendur tað til gjognum Annars einsæran at framala sær sjálv- hvønn um fríska set. Hóast tað á hesum umrúði enn eru mangir olovstil kann (to langt við hesum ráðum: spurningar, komast Í) Tak ikki set úr veltu, har eplir hava verið árið fyri 2) Tak ikki set úr vatnsjúkari jørð. 3) Set ikki eplaveltuna on tidliga niður. Tað ræður um, at hon hevur skjótt um at spíra. 1) Vøða heldur í minna lagi, serliga við køvievni. 5) Arbeid dugliga við at halda moldina leysa um summar- ið, til skotin. 6) Halt evga við plantunum og bein fyri øllum vantrivnad- veltan er saman- um og avskeplaðum slokk- um. 7) Sirma tvær summarið við kálkvætu. ferðir um hlásteins- 8) Tak heldur tíðliga upp, og få eplini turr á skalinum: legg tev í seteplakassar og govm lev í frostfríum luft isum rúmi, har einki annað plantutilfar er inni. 9) Ger goymsluhús og setepla- kassar sóðari tíð, áðrenn eplini skulu inn, við rein í at sópa alt avfall og stn bæði og kassar við t. d. 1 % for- burtur og sirma hús malin. Hav hurðar og vind eyðu lokað Í samdøgurð, og lufta síðani væl úl. 9) Legg ríkiliga seteplamongd av, so øll epli. sum á vár- inum hava vantrivnaðar nálir, kunnu leggjast burt ur ar, H, Í. /. Barnahjálparmerkið! >