leygardagur 6. apríl 2002síða 10

18 Nr. 65 - 6. apríl 2002 Nr. 65 - 6. apríl 2002 19 At samgonguflokk- arnir allir hava átt landsstýrisumboð í Norðoyggjum sæst ikki aftur í undir- tøkuni VELJARAKANNING Í NORÐOYGGJUM Jóannes Hansen Fer tað at eydnast fólka- flokkinum at varðveita tveir umdømisvaldar ting- menn. Ella fer tað at eydnast tjóðveldisflokk- inum fyri fyrstu ferð nak- rantíð at vinna tveir um- dømisvaldar tingmenn. Ella fer tað aftur at eydnast sjálvstýrisflokkinum at fáa ein umdømisvaldan ting- mann. Hetta hava verið spurn- ingar, sum hava verið vendir í politiska orðaskift- inum í Norðoyggjum. Spurningarnir og meting- arnar eru ikki so undarligar. Valdømið hevur havt góða politiska umboðan í hesum valskeiðnum. Umframt teir fýra umdømisvaldu ting- menninar, so hevur Norð- oya valdømi átt tríggjar landsstýrismenn, og teir hava ikki havt tær minstu uppgávurnar: løgmaður og formaður í fólkaflokkinum, landsstýrismaður í fíggjar- málum og landsstýrismaður í oljumálum og hesa sein- astu tíðina formaður í sjálvstýrisflokkinum. Hvussu tað verður kom andi fýra árini fæst ikki at vita, fyrrenn týskvøldið 30. apríl. Men um norðoyingar fara at atkvøða soleiðis um góðar tríggjar vikur, sum teir høvdu gjørt, um val var í hesi vikuni, so hevði býtið av teimum fýra umdømis- valdu tingmonnunum verið øðrvísi, enn møguleikarnir, sum eru nevndir omanfyri. Sambandsflokkurin hevði fingið fjórða um- dømisvalda tingmannin, og fólkaflokkurin hevði mist annan av sínum. Sam- bandsflokkurin hevur ikki átt umdømisvaldan mann í Norðoyggjum, síðani á løgtingsvalinum, sum var 30. januar í 1940. Tá áttu Norðoyggjar tveir um- dømisvaldar tingmann. Annar var Jacob Heinesen fyri fólkaflokkin (tá hann fórst við Ekliptiku kom Heine Justinussen á ting fyri hann), og hin var O. F. Joensen fyri sambands- flokkin. O. F. Joensen ella Óli í Skúla var afturvaldur í 1943, í 1945 og í 1950, men tá var hann eyka- valdur. Eli Nolsøe um- boðaði sambandsflokkin í Norðoyggjum sum eyka- valdur í 1978 og í 1980, men síðani 1984 hevur verið øskukalt hjá sam- bandinum í Norðoyggjum. Nú bendir kanningin í hesi vikuni á, at tað aftur fer at bragda. Spurningurin er so, hvør verður valdur. Í Norðoyggjum duga tey ikki at siga, um talan er um nakað upplagt høvuðsval- evni. Á tíðindafundinum, sum sambandsflokkurin hevði fyrr í vikuni, var eitt valevni úr Norðoyggjum. Tað var Magni Laksáfoss. Seinast fekk Betta Joensen, sum umboðar flokkin í Klaksvíkar býráði, flestu persónligu atkvøðurnar, men hon er ikki á listanum hesa ferð. Dregur ikki Í Danmark tosa teir um statsministereffekt. Tað vil siga, at nógvar atkvøður verða drignar til flokkin hjá forsætismálaráðharranum og serliga í valdøminum, har hann er valdur. Sambært kanningini í hesi vikuni ger hetta seg ikki galdandi í valdøminum hjá løgmanni. Ivaleyst eig- ur hann einasta sessin hjá fólkaflokkinum. Jógvan við Keldu og hini á listanum skulu so kappast um næst- fremsta plássið, sum iva- leyst ber pláss sum eyka- valdur við sær, og triðja plássið, sum ber tingsess við sær, um Anfinn Kalls- berg heldur fram í Tinga- nesi. Sjálvstýrisflokkurin er illa fyri. Eyðun Elttør er vorðin formaður. Men hóast úrslitið í hansara valdømi er væl betri, enn tað er í landinum sum heild, so tykist tað ikki, sum oljumálaráðharrin verður tingmaður. Um Karsten Hansen skal gerast tingmaður, so skal hann sambært kanningini syfta Heina O. Heinesen. Sambært kanningini letur tað ikki til, at tjóðveldis- dreymurin um tveir ting- menn í Norðoyum verður veruleiki. Sambandið fyrstu ferð í meira enn 60 ár VELJARAKANNING Jóanes N. Dalsgaard Ikki óvæntað er forkvinnan í Sambandsflokkinum ógvu liga fegin um úrslitið av veljarakanningini, sum Fynd hevur gjørt fyri Sosialin um Portalin. Sam- bært kanningini fær Sam- bandsflokkurin 27,8% av atkvøðunum og 9 tinglimir. - Reaktiónin hjá mær er sjálvandi gleðið. Hetta vísir, at okkara politikkur hevur fingið gróðrarfesti aftur. Vit hava nú havt eitt valskeið, har okkara mót- polur, Tjóðveldisflokkurin, hevur verið størsti flokkur. Men framanundan tí, var Sambandsflokkurin størst ur Seinasta val var eitt stemningsval Lisbeth Petersen heldur, at seinasta val í stóran mun var stýrt av tí stemningi, sum bankamálið skapti í samfelagnum. - Valið fyri 4 árum síðani var merkt av einum stemn- ingi, sum var skaptur av bankamálinum. Nú hevur tað málið lagt seg, og fólk hava frið til at hugsa um onnur ting enn bara øsing. Fólk hugsa nú aftur um, hvussu framtíðin verður og um, hvussu gerandisdag- urin verður. Og teir spurn- ingarnar hevur Sambands- flokkurin nøkur greið svar uppá. Sambandsflokkurin heldur fast við ríkisfe- lagsskapin. Vit vilja mo- dernisera og gera broyt- ingar, men vit vilja als ikki inn uppá nakað, sum hevur við fullveldi at gera. Rimmar val í Vágum Sambært veljarakanningini fær Sambandsflokkurin góð 47% av atkvøðunum í Vága valdømi. Lisbeth Petersen er eitt sindur bilsin um hetta úrslit, men hon tekur afturíaftur, at hetta er ikki heilt óvanligt. - Tað hevur fyrr verið um reppið at vit hava fingið bæði umboðini í Vágum, so Sambandsflokkurin hevur fyrr verið stórur har. - Hví hon heldur tú at Sambandsflokkurin stendur so sterkur í Vágum? - Kanska hava vágafólk verið glað fyri sambands- umboðið í valdøminum, men hava verið ónøgd við umboðanina í Vágum annars. Eg taki hetta sum eitt tekin um, at okkara valevni og valdu umboð í Vágum hava duga at markera seg. Men eg taki hetta eisini sum eitt tekin um, at vit hava fingið nógv- ar ungar veljarar í okkara part. Polarisering er tann sama Lisbeth Petersen heldur ikki at úrslitið bendir á nakra stórvegis broyting í polariseringini í føroyskum politikki. - Tjóðveldisflokkurin hevur altíð staðið fyri tí sama, men man hevur givið tí ymisk heiti í gjøgnum tíðirnar. Man hevur kallað tað loysing, og man hevur kallað tað fullveldi. Nú tosar fólkatingsmaðurin hjá Tjóðveldisflokkinum um republikk. Og tað kemur Sambandsflokkurin ong- antíð at taka undir við. Vit liggja í hinum borðinum, nú saman við Javnaðar- flokkinum. Hvar Fólka- flokkurin er, veit ongin rættiliga, men samanutikið kunnu vit siga, at spurn- ingurin í føroyskum poli- tikki framvegis er loysing /samband. Samgongumøguleikar Spurd um hvørjar sam- gongumøguleikar hon sær fyri sær, svarar Lisbeth Petersen, at um Javnaðar- flokkurin stendur við tann politikk, hann nú sigur seg at vilja føra, so kann Sam- bandsflokkurin saktans samstarva við hann. Men hon er tó eitt sindur fyri varin. - Javnaðarflokkurin legði jú, í byrjanini av hesum valskeiðinum, út við at siga, at hann kundi taka undir við 1. síðu í sam- gonguskjalinum. Tað hevði Sambansflokkurin aldrin droymt um at gjørt. Men Javnaðarflokkurin er farin til val uppá, at varðveita ríkisfelagsskapin, og stend- ur hann fastur uppá tað, so eru góðir møguleikar fyri samstarvi ímillum okkum og Javnaðarflokkin, sigur Lisbeth Petersen forkvinna í Sambandsflokkinum at enda. Lisbeth Petersen, forkvinna í Sambandsflokkinum: Bankamálið avgjørdi seinasta val Í Danmark verður tosað um statsministaraeffekt. T. v. s., at nógvar atkvøður verða drignar til flokkin hjá forsætis- ráðharranum. Men soleiðis tykist ikki verða hjá flokkinum hjá løgmanni. Jógvan við Keldu stendur til at fella, og tað tykist vónleyst hjá Eyðuni Elttør at vinna sær tingsess - Reaktiónin hjá mær er sjálvandi gleðið. Hetta vísir, at okkara politikkur hevur fingið gróðrarfesti aftur, sigur Lisbeth Petersen POLITIKKUR Vilmund Jacobsen Formaður Javnaðarfloks- ins, Jóannes Eidesgaard, er als ikki nøgdur við úrslitið av nýggjastu veljarakann- ingini, sum Fynd hevur gjørt fyri Sosialin og Portalin. Kanningin gevur Javnaðarflokkinum 22,9% av atkvøðunum og sjey tinglimir, ið er tað sama, sum flokkurin hevur í dag. - Við seinastu veljara- kanning undan hesari fingu vit 24,3% av atkvøðunum, og tað var eitt betri úrslit fyri okkum enn hetta, sigur Jóannes. Sambært nýggjastu kanningini, verður Sam- bandsflokkurin størsti flokkur við 27,8% av at- kvøðunum, Tjóðveldis- flokkurin næststørstur við 25,9%, Javnaðarflokkurin triðstørstur við 22,9% og Fólkaflokkurin er á fjórða plássi við 18,7%. Vónsvikin - Sum floksformaður eri eg avgjørt vónsvikin av hesum úrslitinum sum vísir, at Javnaðarflokkurin er dottin niður ímillum Sambands- flokkin og Tjóðveldis- flokkin. Jóannes sigur, at hesir báðir flokkarnir halda lív í hvørjum øðrum við, at annar sigur nei og hin sigur ja, og tað ger, at Javnað- arflokkurin, sum situr við tí besta boðnum um viður- skiftini millum Føroyar og Danmark, dettur niður í millum hinar báðar. - Tað undrar meg, at fólk framvegis eru so nógv upptikin av, hvat Sam- bandsflokkurin og Tjóð- veldisflokkurin halda um ríkisfelagsskapin, tí kann- ingarnar vísa, at tað er loysnin hjá Javnaðarflokk- inum í hesum máli, sum fjøldin tekur undir við. Formaður Javnaðarfloks- ins legur dent á, at flokk- urin hevur gjørt eitt ógvu- liga gott og ábyrgdarfult arbeiði sum andstøðu- flokkur, og tí undrar tað, at líkt nú er til, at flokkurin missir undirtøku til fyri- muns fyri Sambandsflokk- in, sum bara sigur nei, meðan Tjóðveldisflokkurin sigur ja. - Vit eru miðleingjan í spurninginum um viður- sliftini millum Føroyar og Danmark, og tað er henni, fólk taka undir við. Vælferðin Jóannes sigur, at Javnaðar- flokkurin sum andstøðu- flokkur hevur profilerað seg sum miðleingjan í við- urskiftunum millum Før- oyar og Danmark, og flokk- urin hevur lagt stóran dent á vælferðina hjá føroyska fólkinum í sambandi við ríkisrættarligu broyting- arnar. - Úrslitið av veljarakann- ingini vísir, at tað, sum eftir er av tíðini fram til løgtingsvalið, mugu vit í enn størri mun enn áður royna at sannføra veljaran um, at í viðurskiftunum millum Føroyar og Dan- mark snýr tað seg ikki um eitt nei ella eitt ja, men um eina loysn, sum føroyska fólkið tekur undir við - og tað er loysnin hjá Javnaðar- flokkinum, sigur Jóannes Eidesgaard. Sambært kanningini fær Javnaðarflokkurin annan mannin í Sandoynni, men missir mannin í Norðstreymoy. Kiksarin hjá Sambandsflokkinum í Norðstreymi tykist verða bøttur aftur, og markanti Javnaðar- tingmaðurin tykist hava ilt við at sleppa innaftur um ting- dyrnar VELJARAKANNING Í NORÐSTREYMI Jóannes Hansen Tá úrslitið av løgtingsval- inum var greitt fyri fýra árum síðani kundi stað- festast, at sambandsmaður- in í Norðstreymi var fallin. Hetta var søguligt. Tí tað var fyrsta ferðin, síðani floksbýtið í 1906, at Norðstreymoyingar ikki vóru umboðaðir í tinginum av einum sambandsmanni. Nú bendir alt á, at annar av valdømisvaldu ting- monnunum í Norðstreymi verður ein sambandsmaður. Flokkurin fer sambært veljarakanningini í hesi vikuni at taka mannin aftur, sum fólkaflokkurin fór avstað við á síðsta vali. Fólkaflokstingmaðurin Jákup Suni Joensen er ikki á listanum hesa ferð. At sambandsflokkurin fer at fáa mannin aftur tykist rættuiga víst. Sam- bært kanningini eru fleir enn tíggju prosent á muni millum sambandið á fremsta plássinum og javnaðarflokkin, sum er á triðja plássinum. Sambandið var val- skeiðið 1994–1998 um- boða í Norðstreymoy av Mariu Hansen, sum eisini var bygdarráðsformaður í Vestmanna. Hon stillaði ikki uppaftur fyri fýra árum síðani. Tí skal eitt nýtt sam- bandsumboð veljast at umboða norðstreymoy- ingar. Tjóðveldisflokkurin tyk- ist skula varðveita sín ting- mann. Harvið bendir nógv á, at Hans Pauli Strøm, sum hevur umboðað javnaðar- flokkin, ikki verður um- dømisvaldur. Í hesum val- skeiðnum hevur javnaðar- maðurin í Norðstreymi, sum í nógvum førum hevur tykst sum høgra hondin hjá floksformanninum, Jó- annesi Eidesgaard, verið eykavaldur í Norðstreymi. Sambært kanningini fer javnaðarflokkurin ikki at fáa nakran eykavaldan tingmann hesa ferð. Hetta valskeiðið hevur Norðurstreymoy átt trý løgtingsumboð. Tað tykist vera møguleiki fyri, at tað eisini verður soleiðis kom- andi valskeiðið. Tað kann hugsast, at triði eykamað- urin hjá fólkaflokkinum fer at fella í hesum valdømin- um, men tað er væl meiri ivasamt, enn tá talan er um umdømisvaldu umboðini. Fólkaflokkurin tykist skula missa umdømisvalda mannin, sum teir hava havt í minsta valdøminum síðani í 1984 VELJARAKANNING Í SANDOY Jóannes Hansen J. P. Davidsen á Sandi var tingmaður fyri javnaðar- flokkin frá 1936 og til hann legði frá sær í 1970. Tá tók Tórálvur Mohr Olsen við. Í 1978 misti javnaðarflokkurin ting- mannin í Sandoyar val- dømi. Teir fingu hann aftur á valinum í 1980, og so høvdu teir hann fram til valið fyri fýra árum síðani. Nú tykist javnað- arflokkurin í Sandoyar valdømi so at siga at koma upp á pláss aftur. Sambært veljarakanning- ini í hesi vikuni verður hann størsti flokkur í val- døminum. Men tað verður í stór- ari kapping við tjóðveld- isflokkin, sum vann ting- mannin fyri fýra árum síðani, og sum rættuliga tykist hava vunnið takið aftur á sandoyingum, sum hann hevði fyri fjør- uti árum síðani, tá Er- lendur Patursson var um- boðaði flokkin í Sandoy- ar valdømi. Fólkaflokkurin fyri skrædli Siðani 1984 hevur fólka- flokkurin í Sandoy átt støðuga umboðan í løg- tinginum. Í kanningini í hesi vikuni er ein lítil triðingur av veljarunum í valdøminum spurdur, hvønn tey høvdu valt, um val hevði verið nú. Sam- bært svarini eru vánirnar hjá fólkaflokkinum at endurvinna sessin ikki góðar. Tað eru næstan ellivu prosent frá fólka- flokkinum og upp til javnaðarflokkin og tjóðveldisflokkin. Síðani 1988 hevur John Petersen verið vald- ur tingmaður fyri fólka- flokkin í Sandoyar val- dømi. Tá hann segði ting- sessin frá sær, tí hann fyrst varð valdur til landsstýrismann og síð- ani fór heilt burturúr politikki, hevur Eyðun Viderø verið tingmaður. Hann umboðaði flokkin í tinginum 1978–1980 og 1984–1988. Sambandsflokkurin hevur ongantíð átt ting- mann í Sandoyar val- dømi. Tað tykist hann heldur ikki skula fáa hesa ferð, men hann er nú triði størsti flokkur í valdøminum. Javnaðarflokkurin upp á pláss aftur í Sandoy Hans Pauli í klønum tráð Jóannes Eidesgaard, formaður Javnaðarfloksins: – Vit detta niður ímillum Sambandið og Tjóðveldið - Tað undrar meg, at fólk framvegis eru so nógv upptikin av, hvat Sambandsflokkurin og Tjóðveldisflokkurin halda um ríkisfelagsskapin, tí kanningarnar vísa, at tað er loysnin hjá Javnaðarflokkinum í hesum máli, sum fjøldin tekur undir við, sigur Jóannes Eidesgaard. Men veljarakanning- in bendir ikki á, at framgongdin skal hava uppaftur størri umboðan við sær í Eysturoy VELJARAKANNING Í EYSTUROY Jóannes Hansen Tað er eingin ivi. Sam- bandsflokkurin heldur sambært veljarakanningini í hesi vikuni væl og virði- liga tørn um støðuna sum klárt størsti flokkur í Eyst- uroy. Men hann megnar ikki at fáa fleiri umboð á ting enn tey bæði, sum flokkurin frammanundan hevur. Tað er annars fleiri ferðir komið fyri, at sam- bandsflokkurin hevur átt trý umboð í Eysturoy. Men vit skulu heilt aftur til valið 24. august í 1943 fyri at finna síðsta dømið um hetta. Ta ferðina vórðu valdir Andras Samuelsen, Johan Poulsen og Jens Chr. Olsen. Sambært veljarakann- ingini verður býtið millum flokkarnar í Eysturoy, tá tað ræður umumdømisvaldu umboðini, akkurát tað sama, sum tað hevur verið fýra tey seinastu árini. Sammett við kanningina skal úrslitið á valinum broytast rættuliga fitt, um hetta býtið skal broytast. Men tað verða undir øll- um umstøðum broytingar í umboðanini. Sámal Petur í Grund hevur verið eykavalt umboð fyri sjálvstýris- flokkin. Sambært kanning- ini fær flokkurin ikki um- boðan í tinginum eftir valið. Tað vil við øðrum orðum siga, at kappingin millum Sámal Petur í Grund, Kára P. Højgaard og Lassa Klein fer ikki at bera tingsess við sær. Men nú fáa vit at síggja. Sambandið verjir borgina C M Y K 19 18