leygardagur 6. apríl 2002síða 12

23 22 Nr. 65 - 6. apríl 2002 Nýggj ruta neyðug. Ruðuleikin við farmaflutningi og ferðafólkaflutningi heldur fram, hóast nýggj ferðaætlan kemur í gildi í næstu viku. Um páskirnar stóðu 30 bilar eftir á bryggjuni og trupul- leikarnir hjá fiska- virkjunum eru ovur- honds stórir. Neyðugt er við skipið til farm- in, vísir tingmaður á SKIPAFERÐSLA Dagfinn Olsen - Flutningurin úr Suður- oynni er um at koyra púra fastur, og at nýggj ferða- ætlan kemur í gildi í næstu viku, loysir ongar trupul- leikar, vísir Henrik Old, tingmaður á. Við nýggju ætlanini verða nakrar tíðir fluttar, men Henrik Old metir, at hesar einamest eru til gangs fyri teir, ið flyta fisk víðari úr Havnini. Longi hevur verið víst á, at fiskavirkini í Suðuroynni eru fyri vanbýti, og at tey eru fyri ovurhonds stórum trupulleikum í samband við farmaflutning til og úr oynni. - Neyðugt er at fáa eitt skip, nakað sum Claymur, sum kann taka fiska- og farmaflutningin frá Smyrli. So kann Smyril aftur taka sær av bilum og fólki, sum hann gjørdi fyri nøkrum ár- um síðani, og sum upp- runaliga endamálið var, vísir Henrik Old á. Hann sigur, at nú er einki skil á leiðini, siglt verður ongantíð til ásettu tíð, og fólk og farmur er hvørt um annað, og nýggja ferðaætl- anin loysir ikki trupul- leikan. Annar trupulleiki er, at tá fólk fara á ferð hampuliga ílatin, í góðum klæðum, so skal fartast millum farm og fiskaflutning. - Ein má hava eyka klæðir við, sigur Henrik Old, ið ikki metir, at um- støðurnar eru at bjóða ferðafólki í dag. Bilar standa eftir í dagavís Tað er eingin loyna, at ferðaleiðin til Suðuroyar er serstøk og ikki ber til at siga, sum á so mongum øðrum leiðum, at slepst ikki við hesaferð, so ber til at taka næsta túr, tí hesin er ofta eitt hálvt ella heilt samdøgur seinni. - Tað er í heilum, at bilar standa eftir. Skírishóskvøld stóðu 30 bilar eftir á bryggjuni og næsti túrur var ikki fyrr enn hálvtannað samdøgur seinni, vísur Henrik Old á. - Strandferðslan praktis- erar, at skipið liggur í minst tveir tímar, so manningin er leys av skipinum. Hetta er fyri at spara pening og fyri at halda lógina um hvíld. Sjálvsagt er hetta ein trupulleiki. Byrjað verður t.d. ofta ov seint at koyra umborð, sigur Henrik Old, sum ikki so sjáldan er millum ferðafólkini, ið bíðar, meðan farmur verður avgreiddur. Hann vísur á, at eitt skip til farmin er ein loysn. Onnur loysn er eyka mann- ing til Smyril, ið so kundi siglt við fiski og farmi um náttina. Hetta krevur ikki so stóra manning, men tað er neyvan endalig loysn uppá trupuleikan. Men hugsanin um eitt skip at taka sær av farm- inum liggur honum nærri. - Skipið skuldi siglt bæði á Vág og Tvøroyri, so virk- ini í oynni eru javntstillaði, sigur Henrik Old, ið eisini vísir á, at t.d. saltfiskavirk- ini eru verri fyri, enn onnur, tí tey fáa ikki flutningsend- urgjald, tá avskipað verður. - Trupulleikin hjá bæði ferðandi og hjá fiskafram- leiðarum í dag er, at eingin veit, hvussu verður, um tað slepst við, ella um seink- ingar eru, sigur Henrik Old. Hann vísur á, at hann hevur alla virðing fyri teim- um, ið sita og royna at snikka eina ferðaætlan saman, men at hesi sita við einum óloysiligum trupul- leika, verða ikki álvarslig stig tikin at loysa trupul- leikan. Positivur trupulleiki Frammi hevur verið, at trupulleikarnir eru loystir, men Henrik Old er ikki samdur. - Smyril-Line fær t.d. ikki sínar bingjuvognar suður við Smyrli, tí hann er og lágur. Talan er eisini um, at bingjur skulu báðar veg- ir, sjálvsagt, bæði tómar og fullar, tí fiskur verður eisini keyptur á uppboðsøluni í Runavík, til tilvirkingar í Suðuroynni. Henrik Old metir tó, at hetta er ein positivur trupulleiki, men harvið eisini ein uppgáva, ið skal loysast. Nógv virk- semi er og harvið nógvur flutningur. - Í summar letur virkið í Hvalba upp aftur, so flutn- ingurin er vaksandi. Hetta er ein positivur trupulleiki, ein stuttleiki, men sanniliga eisini ein trupulleiki, ið má loysast, sigur Henrik Old. Teistin varð seldur er orsøkin Og suðuroyartingmaðurin er ivaleysur, tá hann vísur á, at trupulleikin stavar frá søluni av Teistanum. - Hetta botnar í, at Teistin varð seldur. Virkini í oynni nýttust tá Teistin sigldi ikki at senda fiskin til Havnar, fyri at senda av landinum, tí siglt varð beinleiðis úr Suðuroynni og til Skot- lands. Júst tá sølan fór fram var ikki so nógvur fiskur, men vit eru ikki komin úr hesum trupulleikanum enn, sigur Henrik Old. - Hendir nakað við Smyrli, so fær tað katastro- falar fylgjur. Bæði fyri ferðafólkaflutningin, men sanniliga eisini fyri fiska- flutningin. Og alt kann væntast, tí talan er um eitt 30 ára gamalt skip, sigur Henrik Old. Hann vísur á, at varð annað skip sett at taka sær av farminum, so kundi skipið eisini tikið sær av øðrum leiðum, t.d. um Leirvíksfjørð, so lætt kundið verið um trýstið har, tá á stendur. Men at talan er um ein trupulleika, ið ikki verður loystur við nýggju ferða- ætlanini, er Henrik Old vísur í, og hann vísur á, at nú tíðinar eru góðar, kann eisini væntast, at fólk ferðast meira summar- hálvuna, so neyðugt verður við tiltøkum á leiðini um Suðuroyarfjørð. Ruðuleikin um Suðuroyarfjørð Landstýrismaðurin í fíggjarmálum boðaði í tíðindaskrivi í gjár frá, at eitt av málun- um, hann setti sær sum fíggjarmálaráð- harri er nú komið eitt stig nærri. Her verður hugsað um at fáa skipað viðurskifti í lag við almenna ar- beiðsmarknaðin. SÁTTMÁLI Ingrid Bjarnastein Havnar Arbeiðskvinnufelag hevur fyri fyrstu ferð í søgu felagsins gjørt sáttmála við landsstýrið um arbeiðs- viðurskifti hjá limum teirra á almenna arbeiðsmarknað- inum. Havnar Arbeiðs- kvinnufelag og Fíggjar- málastýrið hava undir- skrivað sáttmála, ið fevnir um arbeiðskvinnur, sum starvasst sum reingerðar- fólk, gongsgentur og tílík starvsfólk á stovnum hjá landinum og sjálvsognar- stovnum í Tórshavnar og Kirkjubøar Kommunu, sum Fíggjarmálastýrið hevur málsræði til at áseta lønar- og setanarviðurskifti fyri. Sáttmálin kemur í gildi tann 1. mai 2002, og sigast kann upp við eini tríggjar mánaða freist, tó í fyrst lagi tann 1. oktober 2003. Tann 1. mai 2002 hækkar lønin 5,8% eins og á privata arbeiðsmarknaðinum, og tann fyrsta mars 2003, hækkar hon 3%. Øll tey, sum starvast meira enn 15 tímar um vikuna, verða nú mánaðarlønt. Staklutirnir í sáttmálan- um eru umframt løn: setan- arbræv, eftirløn, arbeiðs- tíðarskipan, gjøld fyri ólagaliga arbeiðstíð, frítíð og frídagar, uppsagnar- freistir, seming og gerða- rættur, álitisfólkaskipan, rættindi hjá nevndarlimum til fakfelagsarbeiði, løn undir sjúku, løn tá børn eru sjúk og starvsaldur, 3 ár og 5 ár. – Eg eri sera væl nøgdur við sáttmálan, og eina mest um, at hesin stóri starvs- bólkur á almenna arbeiðs- marknaðinum nú endiliga eisini hevur fingið skipað viðurskifti við arbeiðsgev- aran, sigur Karsten Hansen at enda í tíðindaskrivi. Almenni arbeiðsmarknaðurin fingið sáttmálar C M Y K 22 Nr. 65 • leygardagur • 6. apríl 2002 • 76. árgangur • www.sosialurin.fo Tíðin er búgvin at samtykkja ein mentunarpolitikk Lesið s. 4 og 5 FAMILJULÍV Orð: Ingrid Bjarnastein Myndir: Jens K. Vang Trý er ofta eitt eydnutal. Í Bíbli- uni og í ævintýrum er trítalið altíð tað "góða" talið, meðan sjey, níggju og onnur tøl verða meir ella minni brúkt sum tey "óndu" tølini. Og tað var ikki sørt ævintýr- kent at stíga inn í garðin í Fuglafirði. Tann fyrsti kemur rennandi ímóti okkum "Hygg!! Eg havi slikkipinn!!". So kemur tann næsti og áðrenn tú veitst av, standa tríggir fittir smádreingir og veipa við sleikisneisum, sum um vilja teir vísa, at teir allir eru eins. Teodor, Birgir og Tórður eru tríburar. Teir eru tríggir lívligir dreingir, sum renna runt og spæla í garðinum. Eisini grannin, Brandur, sum er fýra, sleppur upp í part. "Hygg, har er ein slanga, sum krógvar seg í moldini", sigur Teodor stoltur, og peikar niður í moldina í garðinum. Jú, nakað heilt serstakt var at síggja hesar dreingir spæla saman. 3 av øllum Tá tú komst innar í lítlu hugna- ligu húsini á Bakkavegnum upp- dagaði tú beinanvegin, at her búðu fleiri smábørn. Uppi í baði- rúminum – ella rættari, runt í øllum húsinum vóru lutir, ið søgdu tær, ella á ein ella annan hátt bóru brá av, at her vóru trí- burðar í húsinum. Í køkinum vóru tríggir barnastólar, í stovuni sótu tríggjar bamsur, í gongini lógu tríggjar føroyskar bundnar troyggjur... Trý var tað aftur- gangandi talið. Men hvussu er tað at hava tríggjar dreingir í húsinum? Vil tað siga, at tað er tríggjar ferðir so strævið, sum at hava eitt? – Tað er lættasta sak í verðini, sigur pápin, Dia, skemtandi. – Eg dugi ikki at siga, um tað er tríggjar ferðir so strævið, tí vit hava ongantíð bara havt eitt. – Í fyrstuni er tað eitt sindur strævið, sigur Jónfríð, sum er mamma Teodor, Birgir og Tórða. – Nú haldi eg, at tað strævna er yvirstaðið. Vit hildu tað tó ikki vera so strævið beint tá vit vóru í tí, men nú tá vit hyggja aftur, duga vit væl at síggja, at tað hevur verið nógv strævnari fyrr enn nú. Foreldrini siga, at ein noyðist at vera rættiliga sterkur sálarliga fyri at megna at hava trý børn. – Men beiggi mín eigur eina dóttir, sum er javngomul við okkara dreingir, greiðir Dia frá. – Og eg haldi, at hann hevur havt tað nógv strævnari enn vit. Víðari greiða tey frá, at tá dreingirnir vóru minni, so vóru tey noydd til at halda eina fasta rútmu. Ikki bar til at fara renn- andi í hvørt húsahorn í føðing- dag, tí rútman mátti haldast, tí Tríburarnir Teodor, Birgir og Tórður: Orkubumbur um ein háls Tann 30. í triðja fyltu tríggir dreingir í Fuglafirði trý ár. Talan er nevniliga um tríburarnar Teodor, Birgir og Tórður, sum leygardagin í seinastu viku rundaðu tey trý Tríburarnir í Fuglafirði: Teodor, Tórður og Birgir fyltu trý seinasta leygardag Framhald á síðu 2