leygardagur 23. mars 1946síða 2

Nr. 12 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Samrøda vid P. M. Dam, løgtingsmann Danska blaðið »BØRSEN« hevur 24. februar fylgjandi samreðu vid Peter Mohr Dam, løgtingsmann. (Endad) Dansk Kapital i færøske Virksomheder. Er Færingerne ikke bange for en ny Kvotiering? — Det er vi selvfølgelig nok, men vi haaber paa en gunstig Stilling hos under Krigen sejlede med Livet Ind- skaffe Fisk frem til det Bord. Men „Meningen, at Baadene England, fordi vore Fiskere som sats for at iøvrigt er det skal kan engelske bygges saaledes, at de bruges til Saltfiskeri. Hvor skal og hvor store skal de være? — Vi 30-Tonnere til osaa Baadene saa fiske, skal have et mindre Antal Hjemmefiskeri og Nordsøfiskeri, og 80-Tonnere til Is lauds- og Bjørnøfiskeri samt enkelte 100 Tonnere til de samme Pladser, oe endelig skal vi have et Par Trawlere paa en 300 ons til Grønlandsfiskeri Men Kapitalen ? Ja, det er det altoverskyggende sig selv Spørgsmaal, for Planen er i rentabel. Faar vi Kapitalen, har vi Chancerne for at skaffe alle Færin ger Arbejde ved at lave Hjemme industri, som knytter sig til Fiskeriet, Vi er nalisere Driften, og paa det Punkt har meget interesseret i at ratio vi meget at lære i Danmark. Jer tror personlig, at her ligger der en stor Opgave for dansk Kapital. Dansk Kapital kan gøre Underværker. Det er ogsaa et andet Punkt, hvor jeg mener, at driftige danske Penge- mænd vilde kunne tjene de helt store Penge: det er med Hensyn til Hval- fangst. Dasmark har som bekendt ikke Lov til at drive Hvalfangst efter de internationale — Stastutter, det har Færøerne ' derimod, fordi vi i et vist begrænset Omfang har drevet det til- ligere. Kunde vi blot faa dansk Kapi- tal investeret i færøske Hvalfanger- realisere Planerne Syd- baade, kunde man om et anseligt Hvalfangeri i ishavet saavel som i de grønlandske Farvande. — Men det er vel noget, som kræver meget store Kapitaler ? det. 10 til 12 Mill. Kr. maa investeres, men til Gengæld kan Det gør vi Færinger ikke se andet end, at det maatte være af stor Interesse for Danskerne. I Øjeblikket mark for fremmed Valuta købe Hval- maa Dan- olie til Hjemmeproduktionen. 'Hvis man slog sig paa Hvalfangst med Færøerne som Basis er det ganske aabenlyst, at man ikke alene kunde dække sit eget Hjemmeforbrug a Olie, men ogsaa vilde være i Stand til at eksportere. Det er efter mange Færingers Mening en Synd og Skam at denne Chanche skal ligge ubenyttet hen. Den vilde give meget Arbejde til os, og den vilde bringe de danske Pengemænd megen Kapital og des- uden sikre Landet Olie til eget Forbrug og Eksport. Som Landet ligger nu, kan dansk Kapital paa Færøerne gøre Under værker. Danske Investeringer i færøske Foretagender = skaber — desuden en dansk— færøsk Interesse, som vil faa den største Betydning for det kom- mende Forhold mellem Færøerne og Danmark. Her i Danmark gor man sig sikkert ikke klart, hvad det vil sige at leve i en saadan l vished, som det færøske Folk i Daz lever i. Alle Planer, alle Fremskridt, alt standser paa det ene Problem: Hvor dan med vor statsretlige Stillinr i Fremtiden? Dette Spørgsmaal — maa løses = omgaaende, for at der kan komme et økonomisk og merkantilt Samarbejde mellem Færøerne oe Dan mark, saa er der ingen Tvivl om, at der nok skal komme et godt Forhold mellem de to Lande. Seyðurin Hoykrubban ; Hoyggj man vera eitt tað dy: asta fóður, tå ein hugsar um alt arbeiði tað krevur. Tí er tað. at vit megu hava (gera) krubbuna so at einki skal fara til spillis. Yvirhøvur allastaðni í Føroyum, fá pláss“ undantikin, er tað so, at 1 17 /am' av hoynum, sum giv verður, fer undir trak Gamalt er (søgn), at >4 ær ótu hevur so reiði Hat liga meir enn helvtin av hornum > : móti kånni« fari á gólvið, ti nú kunnu vit feða 1IO—I4 ær inióti kúnni, um krubb- urnar eru so at einki fer til spillis, I blødvnum er ofta åvist hvussu krubban skal gerast, t.d. >Dagblae 1944. hevur 10.9 og 12 Hann ið fáa skittna hoyggji undan seyðin- ross, letur tey um. Rossid etur tað tá tað íkki fær annað; men verður tað hugsa um skarnið og urinið (sýru), sum hovggið er dálkað við? Trolnet verður nú nýtt nógv at Tað villari geva úr. kann so vera í bólum og mark: men i húsinum gera vit góðar krubbnr. Tað er at »fornerma« seyðin, at biðja trolnet til at honum úr. gamalt geva S. Patursson, —w—ihiihøiiieie nine. it fáa bestu málingina hjá okkum. M. P, Jacobsens málarabúð, Matverur og aðrar húsarhaldsverur hjá Karl K. Mouritsen. Tlf. 497. Tórshavn. TI. 497 ————øiii€ÞvX——iieiwwwwwwwwiaieawweneeenneneninee— Sagen udsættes. Sambandsmenn høvdu tann sið, at lata sakir ganga aftur og atfur á tingi og lata tær goyma ár eftir einki við tær uttan ár og gera einans. skriva hesi kendu orðini á tær: >Sagen udsættes til næste Aare, Síðan vit fingu eina landsnevnd orðini »Sagen udsættes til Aar« og nú verður í staðin fyri skrivað: > Málið Eru næste fallin burtur verður beint í landsnevndinae<, Øll vita, at landsnevndin ræður. ikki yvir nekrum peningi uttan so er at legtingið gevur landsnevndini heimild til at nýta so og so mikið til hatta ella hitt endamálið. Tað er tí tá ið t d. skrívar til til púra onga nyttu, Thorstein Petersen landsnevndina um at brúgvar um ; . gera Navnir, vegir, Vestmannasund o. s. fi Lands nevndin kann púra einki gera. Tað veit hr. Th. P aðarmenn ógvuliga væl. lavn gjørdu ikki nakað so tåpuligt sum át álesgvja lands nevndini nakað, sum vit framman undan vistu, at landsnevndin ikki t er fer fyri at greiða. Vit setta tí uppskot fram um at fáa tinginum pening, sum so landsnevndin kundi ráða Hesi inntekuuppskot okkara vórðu feld fáa part av at Vvir. av sambandsflokkinum og fólka flokkinum Hetta hava eg fyri eteitt "frå: men sjålvandi roynir >Dagblaðið< at burturleiða fólks fatan av sannleikanum og varta upp við nekrum sum einki hepi er i. skotið at vit javnaðarmenn hava uppa at læna morin- fskimonnum skipskostnaði- um og samtekum av upp fil 95 pst. av num, og at landsnevndin skuldi 6. bylegøja skip Alt hetta varð felt. Um hetta havi eg fyrr havt grein her í blaðnum. Tá svaraði skuldu teir >Arbeiði til øll á sjógvi og landi< tí nú hevur málið verið til viðgerðar. kom »Dagbladid«, at nú greiða frá málinum: Frágreiðingin so í »Dag- bladnum«, og hon prógvar til fullnar, hvussu negativa steðu fólkaflokkurin hevur tíkið á tingi í hesum máli eins og í øllum ødr- um. Sjálvandi byrjar frågreidingin við einum passaliga grovum ósann- indi um, at málið tá tað kom frá javnaðarmonnum var einki undir- bygt. Nú vil tað so væl til, at tikið hava nógvir uppskot javnadarmanna er sum serprent og ti menn kring um landið fingið hetta uppskotið í einum lítlum bóklingi, og teir hava tí sæð, at málið var sera væl undirbygt, so hetta fyrsta ósannindið er beinan vegin sligið til jarðar. tað Følkafi. og sambandsfl, hava ikki So koma vit til næsta. viljað fylgt javnaðarmonnum. Sam- hava bara víst til skulu bandsmenn Danir, sum bjarga >det 23. mars 1946 | [——[—[[[————————— ————$$—%$ stakkels fattige Folk udi Færø« frå hungur og neyð; men fólkafi. hevur málað nógv uppá pappírið, men tóm orð og púra einki annað. Teir minna nógv um triggjar skræddarar, sum skuldu klæði til keisaran, “ Tá ið mest umráddi var keisarin nakin, tað eru veva nýggj Soleiðis verða feroyskir fiskimenn ífall teimum uppskotum, teir líta á at fáa skip við gum fólkafi. ikki so míkið 2-oyra hevur hann vist á hevur sett fram, tí sum eitt til at rinda skipini við. Feroyingar eiga o.u. 70 milj. kr. umframt at alt er skuldfrítt, bæði land, hús, skip, bátar og annað. tað tá, ið fólkafi. nú at tingast við onnur Hvat er skrivar um lán? orsek til tess, og tað er at sleppa lond um Tað er einans ein stórmonnum frå at lata tvungið lån til legtingsins vinnulánsgrunn, og samstundis at billa Askimonnum inn. at"skip skulu koma einaferð - nær? — sankta nimmursdag. Sum daemi um hvat slutur,.ið upp við skal her tí, ið uppskot ganga út uppá: fólkafi. vartar framferast nakað av teirra 1. Fólkið í Føroyum skal teljast og kannað verður, hvussu mong ið arbeiðsleys eru. 2. Samferðslulíkindi megu verða tilskilad og hvat ið kann gera vinnumøguleikarnar sterri. 3. Hvussu inntekurnar eru og 3 hverjir = vinnuhåttir mest verða at tilráða at styðja. 4. Síðan eigur at verða sam- ráðst hugsan og hverji ynski, ið plássið við sóknarstýrini um teirra nevur um almennan studning i komandi tíðum. Til hetta er át síga: i. Fólkateljing hevur beint nú verið. 2. Havnir og vegir verða at gera, men samb. og fólkafi. fella innteku- uppskotini. 3 Inntøkur eru og verða Ójavnar, men fáa vit góð fer, so koma eis- ini inntekur. 4. Sóknarstýrini hava øll somul umsóknir fyri fleiri árum (Niðurlagt). 7. H. Danbjørg. innsent síðan. KUNNGERÐ Við heimild í kunngerð nr. 40, 27. december 1945, um útfluttning av feskfiski og eftir samráð við Ministery of Food verður hervið gjørt kunnugt, at henda skipan fyrrbils verður sett í verk. Øl! fiskiskip, ið vilja selja í Bretlandi mugu landa í Aberdeen við undantak av 27 skipum, ið hava fingið serstakt loyvi at landa í Grimsby ella Hull, og er boð sent viðkomandi reiðara. Treytað landingsloyvi verða skjótt send í staðin fyri tey fyribils loyvi, ið givin eru. . ÚTFLUTTNINSNEYNDIN FYRI FESKFISKASKIP, Tórshavn, 16. mars 1946. N. v. Hans Sundsstein.