leygardagur 20. juli 1946síða 2

Nr. 28 ————————iÞi———wawwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwww een okkara egna fefbyska ríki — repu. lík. Aftaná klandrið kunna hildið uppat, og skuldi so komið til sín I4. september skuldi so vinnulívið rætt bæði á Veroya legtingi og í lødum og aðrastaðni. Hetta gleða allir teir seg til, sum unna okkara fólki livulig kor í landi okkara. Vit síggja tíverri at framstandandi po- litikkarar og teirra blød royna at koyra olju í eldin og kynda aftrat, so klandurseldurin eisini skal loga aftaná 14. september. Slíkir menn eru skaðligir fyri land og fólk. og teirra hugsan er íkki fólksins gagn at fremja, men einans at mjølva egnar kekur. Koma slíkir menn at ráða landsins stýri, verður ílla Gvorðið í landinum. Tá verður undirgangur fyri og húsagongd, neyð og armóð, í hvussu er fyri fiskimannin og ar- beiðsfólkið. kanska eina tíð sita oman á gull- Teir einstaku kunna inum og ríka seg upp av armóðini og av teim svongu trælunum, sum takka letu nú og aðra tá fyri ta len, ið sær til át fáa arbeið eina ríkmaðurin ásetur. Vaknar fjøldin, so verður um- vent í holuni. Hon vaknar ikki, meðan klandrið um sjálvstýri, fullveldi, loysing o.s.fr. samband, verður so sterkt, at tað doyvir alt annað, og tí ræður um hjá sam- gullmatadorum og skerða í klandurseldin og fáa hann at loga vitskuleysum teirra ørindasveinum at so sterkt sum gjørligt og so leingi, tað er møguligt. Nær man tað fara at eydnast, at fáa fjøldina at síggja hetta? — Tað verður ikki fyrrenn hver maður og kvinna, sum hevur fing- ið eyguni upp, fer at råpa ut um I i F landid og staddur, allastadni allastaðni har hann er nar menn ella kvinnur av ti kúgaðu fjøldini eru at hitta. Roynið hver í sínum lagi at upplýsa tykkara kammerátum. Her er eitt stórt arbeið fyri hvenn einasta javnaðarmann og -kvinnu ljóða kring um Føroyar og allan heimin: at gera. Latum herrópið >Ognarleysir um allan heimin fylkist a. J. H. Danbjørg. F grova Fólkaháskúli Vetrarskúli fyri dreingir verður frá í okt. til 28. febr. Teir, ið ætla sær á skúlan, kunnu sekja styrk um hjá amtinum innan 1. sept Nærri frágreiðing hjá Jóhannesi av Skarði, tlf. 243. Bókhaldshjálp Innfluttningsfirma søkjur ungan mann ella kvinnu, helst við nakað av praktiskum kunnleika til skriv- stovuarbeiøi, til billett Umsékn vid lønkravi mrk. 12. FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Agitatiónin um fólkaatkvoðuna. Tosað varð um, at varð stjórn- arspurningurin lagdur fyri Feroya fólk et atkvøda skuldi helst ikki ein ógvuslig og øsandi verið hildin framman- undan. Men vorðið hevði verið við tjóðskaparspurninginum hjá- okkum og okkara viðurskifti við ikki fara at kunna halda sær men um, so agitatión sum mundu menn Danmark, so kasja seg útí s>drápiðe og villir hegga og stinga til báðar liðir. Og soleiðis hevur verið. Vit eru enn ikki komnir til atkvødudagin, men leikurin er upp å tad besta, og hann tykist at harðna. Eingin såttlig og hugsunnarkend virøis- metan, men kensluríkur orðadrátt- ur, sum altíð hevur eyðkent hetta beiska stríðið. Dropi av skili ella sannleika er ikki í hinum partinum, rættur og rættvísi er bara í mín. um parti..... All mugu halda, at hetta er eitt tydningarmikid mál, ið Feroya fólk skal fara at taka steðu til, og nakað verið um tað, tað frágreiðing og ein hugsandi metan skuldi sagt so skuldi verið ein skilalig um, hvat okkum gagnligast er. Skuldu vit valt at staðið einsa mallir og verið sjålvbjargnir í øllum lutum, so verður tað eingin slíkur ella dansur, men tað verður eitt marg brúdleypsleikur, grindadráp falt róp eftir dugandi monnum við skili og áræðishuga. Tað er íkki bara at blása í lúðurin, og so rýma burtur úr, tá ið slagið ska! standa! Del af Danmarks Rige… Spurningurin um Ferovar eru sen Del af Danmarks Rige< hevur verið ein stórur politiskur trætu- fólkið ella umboð tess, Løgtingid, hava kanska spurningur. Feroyska ongantíð alment játta hesum, men vit hava verið stýrd sum ein lutur av danska ríkinum, og tað sýnist sum vóðir, vit mugu rópa tjóð- skaparsinnaðir, Førcvingar í talu og skrift eisini hava ásannað hetta. Jakob Jakobsen doktari skrivar í Færøsk Sagnhistorie blaðs. So: >Da være æmnet nmaa forudsættes at temmelig ubekendt for den danske læseverden, fraregnet en snæver faglig kres, og da Færøerne som en del af det danske rige have krav paa at kendes lidt nærmere i selve Danmark......e sm ————|p—————8——h—r. Panting Tad verður her gjørt kunntet, at eftirstødur av kommunuskatti og kaminteinsan fyri januar og april ársfjórðingar 1946, sum ikki eru goldnir áðrenn tann 6. august h. á, verða sendar pantifutanum til pantingar. Tórshavnar býráð, tann 15. juli 1940. BRETLAND ko-operasjónin 2/, av øllum handli í Skotalandi er á ko-operasjónar hondum og í Englandi hevur ko-operasjónin hin nógv Ko- operasjónin hevur sínar egnu fa- brikkir og framleiða at kalla alt, ið tú ynskir at keypa. tann størsta handilin. Ko-operasjónin hevur sínar te- og kaffifarmar í Eysturlondum og veldugar mylnur í Kanada o. s. fr. I Amerika, haðani tey bretsku andeilsfelag keypa nógvar verur og keypa í stórum í felag, er ko- operasjónin ógvuliga lítil og manga staðir ókend. Einaferð, tá ið ein umboðsmað- ur fyri eitt av teimum stóru hand- ilshúsunum í Amerika var í Brett- landi og skuldi vitja ta stóru ko- operativu fyritakuna, spurdi hann: »Hvar er tann stóri maðurin, ið hevur bestilt so nógv frá okkum?e Hann kundi íkki hugsa sær eina fyritsku sumstad ko- Brettlandi líka so ógvuliga stóran mann, sum átti tað heila. Tá ið hann hovrdi, at tað var eingin ógvuliga stórur maður, sum átti fyritøkuna, men fólkið, sum handlaði hjá og harvið limir í tí ko-operativu fyritekuni, rysti hann á høvdid og kundi yvirhøvur ikki skilja, at tílíkt stórverk kundi ganga einstaklingsins so velduga operativa i uttan ein heila uttan at vera á hondum ella í hondum á einum privatkapitalistiskum felagi, — Hitt bretska stýrið er nú farið undir risaverk sum at nati- onalisera bankalagið, kolanámið, málmnámið, bankayrkið, jarnbreyt- ina, sjúkrarektina o.s. fi. Hvussu kann arbeiðarastýrið gera hetta? verður spurt. Hvussu kann ríkisstýrið vvirtaka virkis- og hand- ilsmål, sum hitt lovprisada privata spekulasjónar initiativid hevur átt einkarrættin til? stýrið praktisku yrkisleiðararnar? Hevur menninar, teir Ja! er svarið. Rikisstyrid og tað ko-operativa eru gingin saman. Tað ko-operativa ið — sum skotið til — hevur banka- yrki, tryggingaryrki og alt handils- og fabrikksyrki innan fyri sítt yrkiseki, og sum hevur ríkið tað so væl, at tað hevur víst seg at vera meiri enn kappingarfert við einstaklingsins spekulesjónariniti. ativ, tað og bretska tíkisstýrið, hesar bådar' veldugu krefturnar hava lagt saman, soleiðis at tað ko-operativa hevur lovað at stilla heila sítt velduga og vælskipaða virkis- og handilsapparat til rík- isins nýtslu. Allir teir menn, ið hava vónað. at tað íkki fór at eydnast hjá Brettlands ríkisstýri at gjøgnumføra sína socialistisku ætlan, kenna seg teir kenna av royndum, at hin bretska nipnar og vónsviknar! Tí 20. juli 1946 ko operasjónin er arbeiðsfús og kappingarfer. Her hjá okkum hava einans sett spónin í greytin. Men tað er ikki at ivast í, at eisini her má ko-operasjónin verða tað frí- geringaramboð, sum hon tykist at fara at verða í Bretlandi, Tí megu menn kvinnur, ið unna sær sjalvum og landi sínum væl, fylkjast um tær ko-operativu royndirnar og hjálpa byrjunar- vit enn allir og allar teimum at vinna yvir vansunum. , A Tvøroyri, 25/6 1946. P. M. Dam. Flogsambandid Nú er komið so áleiðis, at vit hava fingið flogsamband við Skot- land og Danmark. D. Danielsen lærari í Servági hevur eina heldur stuttliga í steðum rørandi frá- greiðing um hesa seguligu letu, tá ið flogfarið kom og fór: Skipafelagið hevði heiðursportur við inngongdina til born- heldur sett upp »smykket med Røn«, Danielsen fyri at geva »Porten et flogvøllin holmske tað rigtigt dansk Sommerpræg<. Hetta við hesum bornholmska »Røn« var sum >Symbole. Bornholm, Danmarkar eystasta oyggj. og Vågar, vestasti partur av rikinum, var eitt binde soleiðis eystur og vestur saman. Tað sigst, tað vóru d. Hrr. Ewald Kjelbro og D. og 7, meistarar sigur hann, at Niclasen, sum vóru fyri heidursportrinum »der symboliserer den storslaaede Sammenknytningsidée«. Hansara hjarta kann soleidis so manga- ferðina 6vvæntandi gleðast tess- vegna, at sjålvstyrisstudlarnir so ofta opinbera, tað ið liggur á hjartabotninum nevnliga »Unions- (Sambands-)ldeen«. Ju, D. Danielsen dugir at vera spoyskur og arga. Lysing Okkum er upplyst at frå 20/7 til 7/8 får roknast við sera stórum bretskum ísfiskalandingum. Serliga tíðarskeiðið !—S8 verður frárátt ellum feroyskum skipum at landa og kann møguliga forboð august verða sett ta. Reiðarar mugu gera alt fyri at boða teirra skipum frá. Tórshavn, 15/7 1946. Utfluttningsnevndin. Kunngering Hervid verdur gjørt kunnugt, at Føroya Løgting kemur saman f Tórshavn, mánadagiu 29. juli kl. 13, aftaná, at gudstænasta er farin fram í Havnar kirkju kl. 11. . Th. Petersen, løgtingsformadur.