leygardagur 3. august 1946síða 2

3. august 1946 vilja, og so kunna hesir menn, sum tosað royna seg. hava so nógv, sleppa at Jú, tað roynist tað gamla orðið: at sum ein sáar, so fer hann eisini at heysta. Ov hugsunnarleyst verð- ur manga ferðina orðið tveitt frá sær. Øg at danska stjórnin skal vera tíkin á bóli, ljóðar legið og ótrú. ligt. Tað í hverjari orðaskiftu har niðri und- kemur so sjónliga fram ir samrådingunum, at danski stats- ministarin serliga er hjartaliga ó- tolin av hesum føroyska spurning- herðir á, at vilja tit ikki hava tað soleiðis, so verða Og at sjálvstýrissinnað fólk vildi íkki und inum og í heilum má heldur leyst. ir grundlógina, skulu donsku sendi- menninir altíð hava vitst Ja, men hví nevna teir í hverjum andadråtti donsku grundlóg, sum tað, ið forðar at geva Feroyingum tað sjálvræði, ið teir vnskja? Og so kunnger danska stjórnin, at við tilboði Danir gingnir so langt sum teir kunna, hasum eru um ikki fullur skilnaður skal verða Feroya Danmarkar millum. Altso alt peikar at tí, at danska | borð. Er pirin at stjórnin vil hava reint ógvuliga varin og geva Føroyingum sjálvstýri og tó hava rikisfelagsskap við Danmark, so fyri hana kann tað ikki koma dátt- liga, at Feroyingar hava mælt til fólkaatkveðu um æntin at taka hennara tilboð til nýggja stýris- skipan ella skilnað frá danska rík mum. Jóannes bóndi Paturssonur (eyður (f. 6. mai 1866, d. 2. aug. 1946) Á morgni 2. august sást í bý og bygd fløgg í hálvari stong. Ein hin navnframasti føroyski politikkarin var farin. Jóannes bóndi var deyður yvir åttatiåra gamal. Heilabløding var honum at bana, Paturs- Deyði Jóanesar bónda sonar kom ikki óvart. Hann var vorðin fråbodadur árum síðani. Men gamla. Hann fyri nekrum seiggj var í hinum menti seg aftur, og helt fram at stríðast við penni og tungu fyri sínum poli- tisku hugsjónum. Tó varð hann ongatíð aftur fullur maður. Í 45 ár hevur Jóanes bóndi Patursson verið uppi í føroyskum politikki sum hin mest brennandi g egg stýrið í Um loysing hevur verið honum inni, tá ið og eggjandi agitatorurin fyri sjálv- Foroyum. í huga innast hann legði til brots fyri sjálvstýrisrersl mótsteðumaður uni, soleiðis sum hansara Oliver Effersee skuldsetti hann ella illgitti hann fyri er ilt Men 1 bluð- serliga niðri hjá okkum at avgera um, á tingi og g g å Danatingi — avsannadi hann alla FØBOYA SØSTIAL-DKBMOKBATUR loysingarætlan (separatismu). Hann kvað lovorð til aði hástemt kongi >okkarae. Men andsteðu móti Danmark, og áðr- enn hann doyði, hevði hann tíkið og Var Danmark og tal- fyri Danakongi sum seinri hvesstist hann í avgjørda loysingarsteðu komin í andsteðu móti varafor- manni fólkaflokksins Th. Petersen, ið sum kunnugt sígur seg ikki at vera fyri loysing, men mælir til at stemma cz og harvið gera stjórnarflokjuna enn og meira fløkta. — Sum longu skotið til hevur staða Jóannes Patussonar í fer- oyskum verið ógreið Hetta er tað politikki og at einans »følilsismerkt« stóra brekið, ið ein kann taka í, nú hansara verk verð ur søga og skal undir metingar- dómin. Hann orkaði ongatíð at geva sjálvstýr ispolitikkinum tann fastleika og reinleika, sum treyta ein hollan og skjótan sígur fyri eina rerslu. Men jJóanes bóndi Patursson var avgjørt ein av landsins stórstu talarum. Hansara talur kundu tå id hann var í góðum lagi fáa gos at renna einum á baki Hann var góður við føroyskt mål. Og uttan at ganga nøkrum ov nær kann sigast, at hann var tann millum talandi og skrivandi Førovingar, ið handfór okkara mál við stórsta hegni, kraft og vakur leika. At lesa greinir hansara var alt ð »kald var Jóannes bóndi Paturs- ein målsligur stuttleiki. sonur fram um alt. Tað eru hesar hansa: stóru skaldagávur, sum verða at í ika mangar av hansara ella á seg. Skaldagávurnar politisku syndum misstøkum béru hann i ein dreymaheim, sum oftani var utten samljóð við hin harða lívsins veruleika. Ja, hesi hansara skalda- evni vóru honum sjálvum viðhvert so tølandi, at hann misti fótafestið. I hørduin stríði aðarmenn við Jóannes bónda, tað stóðu vit javn- 1 er eingin loyn Hann tók ofta — sum í jarða- spurninginum stødu sum vit meta at fara at verða hansara ummæli til minkingar Men skaraði mótsteðumaður, so átti hann evnir hann fram úr sum at vekja samkenslu og samhug í mongum málum eisini hjá okkum javnaðarmonnum. Vit bera honum okkara seinastu virðing verandi ein kveðu í sum av okkar: mætu og miklu monn- um. Havn, 2. august 1946. P. M. Dam Frakki burturmistur Hann, id av misgáum hevur tikið ein nýggjan impregneradan frakka í Klubb inum Olavsøkuaftan, verdur bidin at bera hann til A. Østers prentsmiðju, tlf. 374 Clavsøkan 1946 Veðrið var frálíkt. Sólskin og góðveður við undantak seint a kveldi G6lavsøkuaftan, tá ið oy regnaði. Hetta kom ógvuliga ílla við fyri una og OYS- skrúð- og kyndulsgong- fundin beint aftaná á Tinghúsvellinum. Meðan vit til, at eru við fundin vilja vit mæla framtíðar fundir verða so skipaðir, at tað verður møguligt hjá øllum fundarfólkinum at hoyra reðarin. Hetta var íkki tilfelli hetta kveldið. Ein stórur partur av fundarfólkinum hoyrd: einki av reðuni hjá lærara Martin Holm, hóast hann var harðmæltur síni. Spring- og bragdigur í talu vatnið og áardunið tók ljóðið fra teimum, ið stóðu hinimegin ánna. Og við tað, at móti ánni og bakið móti fólkinum talarin vendi sæi Tinghús megin, hoyrdi eingin væl, Hetta Næstu ferð má lólkið royna at vera ødru meg- var stórt spell in, Best er, um hátalarar upp staðni áhoyrararnar. Á. ) Olavsøkuaftan verða settir ymsa millum fekk sín dám av Rappróðrinum Gentubåtar: Nr. í Havfrågvin (Vestm.) ? Sýlið (Havn) 3 Fípan Fagra(Klakksvík). Dreingjabátar: Nr. í Blikur (Próstabáturin) 2 Havgásin (Nesi) 3 Romulus (Nólsoy) + Tori (Svínoy) ') Ó-mannater: Nr. | - 2 Gormur (Klakksvík) Svanurin (Svinåir) ”) S.mannafør: Nr. i Toftaregin [O-mannatør : Nr. í Suðuroyingurin > Vestmenningurin 3 Havnarbåturin | Klakksvikingurin, Svimgngarframsýning fór fram beint aftaná kappróðurin. Spennandi og stuttligt var at síggja tey bragdugu útspringini. Eg |; . »erliga er at taka til útlopið hjá Peter Lava Hansen úr Havn. Hann levp av krosstrænum á >Álakerc. sluppini, ið lá aftan fyri sleipistød- ina. Sum vanligt á ólavseku fór fót- bóltakapping fram: Eitt Suðurovarlið kappaðist móti Havnar býarliði, ið vann við 2—0. Tveroyra bóltfelag vann H.B. við 2—1. B. 36 vann Vágs bóltfelag við Hondbóltakapping fór fram mill um: Neistan Í og Vipuna I. Neistin ann við 4—1 Neistin IT og Ternan II. Neistin vann vid 3—2, Nr. 30 Kappridingin: Menn: Viljormin Tórsheim nr. í (37. sek. Tummas Rubeksen - 2 Óli Simonsen - uw Kvinnur: Elinborg Trond-Hansen og Gudny Patursson javnar (45 sek.) Dreingir: Jacob Liitzen nr. í. Religiøsir fundir vóru bæði inn- an og uttandura Bazarur og uppsela vóru hildin. Fólkið fekk nakað av hverjum. Býurin var stasiliga prýddur við lýsandi perum millum blómur og tre. Og í ánni við Vaglið var eit vakurt lýsandi springvatn. Sjálvur ólavsekudagur byrjaði við kirkjugongu. Legiingsmenninir og prestarnir gingu í skrúðgongu frá Tinghúsinum til kirkjuna og úr kirkjuni aftur til Tinghúsið. Ki. 1 varð tingið sett. Formaðurin var sjúkur og setti tí næstformaðurin P. M. Dam tingið á vanligan hátt við herrópi fyri Kristjani kongi Tiggjunda, Val av formannssæti. Formaðurin varð Th. Petersen, næstformaðurin P. M. Dam og tingskrivarar J. E. Jacob Poul bóndi Petersen. sen Og Jóanes Patursson segði seg frá og varð Pauli Dahl lækni góðendur sum hansara eftirmaður. Talan er um fyribils einans at viðvera nakrar sakir, og so útseta tingið ul aftaná 15. september. '7 L . „! Utheimurin Uppskot til fridaravgerØ mill um teir sameindu og hjålparlond Tað e! måli um framkomið. ymiskt sum blað eru á hesar avgerðir. Russiskt blað hevði Týsklands er sum vanligt stórar atfinningar til Vesturlendingar, Bretar og Ameri kanarar. Avgerðirnar vóru merktar av kapitalistaandanum, og enska arbeiðarastýrið var hitt versta at fremja bretsku imperialismuna. Aimerikanarar hingu í sínum atom- Uppskot er eisini framlagt at býta Palæstina sundur í fýra lutir: Jødar ein lut, Arabar ein, Jerusa lem og ekið har rundan um skal gerast til ein, og hin fjórði verður í sunnasta partinum av landinum. Tað eru tó lítlar vónir um, at hetta uppskot verður væl fagnað har eysturi, CEMENT RAPID PORTLAND (Isbjørn) MURSTEN MELKALK Valdemar Ciitzen Lýsið í Sosialinum.