leygardagur 17. august 1946síða 2

um og flekjur, og tað man helst ikki vera við góðum hug, at hetta verður gjørt, men noyddir av um- stødunum er einki annad at gera, um menn ikki skulu liggja yrkis- leysir á landi«. Seinri greiðir lítla »n« frå, at ikki vilja keypa alla- staðni og so spyr hann, um tingið keypmenn íkki kann hjalpa. At enda keypslu- og soleiðis til orða: hugsar hann so um selufelag og tekur „Ein møguleiki var tann, at menn gingu saman og sjálvir skip- aðu keypslu- og sølufeløg, altso cooperasjónsleiðina. Og hvat var meira hóskandi og náttúrligt. Men leiðin vera heldur henda man helst fara at torfer at ganga hjá einstøkum smábygdum, so leingi stórbygdirnar einki hava gjert hesum máli viðvíkjandi, og so eitt aftrat, fyri at skipa slik feløg, má vera tekur peningur til staðar, og helst íkki honum er nógv av á slíkum stødum«. Ein er nær um at fáa tár í eyg- Menn og streva, váða lívið út á hav fyri uni yvir at lesa tílíkt. slíta at bjarga fødi til konu og børn, sum mangan sita svong og illa ganga klødd. Tí tað vita øll, at hann, ið liva skal av útíróðri í Føroyum, livir í trengum korum Komin aftur á land, fær maðurin tkki eina krónu til húsar aftur við sær og einki at keypa fyri, tí fisk- urin verður ikki keyptur. Maðurin ber so fiskin má stedga eftir peningi, til heim og hann langt um leingi fær selt fiskin til Danmarkar ella eitthvat land onk umstaðni langt av leið. fyri Hevdu fiskimenn mongum árum síðan haft stovnað keypslu- og sølufeløg t. d. tå id sluppir vérdu seldar fyri 5000 kr. beint áðrenn kriggið brast á, so hevði verið lagamanni at átt síni egnu skip, ið hava tjent fleiri ferðir 100 túsund krónur og kundu so bygt pakkhús og forrættningar landið ikring. »Eingir pengar erue, sigur lítla tróta ikki. Tað Føroya Fiski- Hetta 100 »n«. Jú, pengar 35 ár, síðan mannafelag varð eru stovnað. felag má eiga í minsta lagi tús. kr. nú. Íevdu javnaðarmenn haft fleir- tal á Føroya løgtingi, so tóku vit tvungið lán til vinnulánsgrunnin og stovnaðu ein løgtingsbanka, Tá borið at fingið lagalig lán. hevði til hjá fiskimonnum Tiverri gera teir føroysku fiski- menninir altíð homluband til teirra egna afturpart. Teir lata seg vill- eiða og berjast tí hver m6ti eðr- um í staðin teirra fyri at verja egnu interessur. okkum teir Latum vóna, at sakna nú. Ognarleysir um allan heimin fylkist. 3. H. Danbjørg. FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR ILLFØRI i POLITIKKINUM Eitt ið hevur eyðkent orðaskift- ið um føroyskan politik er ótol og at gerast illførur. Tá ið tjak hevur verið, so hava menn íkki givið sær stundir til ella havt vilja til at lurta eftir hverjum ødrum, Tað er sjálvandi oftast í manna- lívinum so háttað, at menn verja sína sak, uttan at geva tí ins, um skil ella sannleiki kundi verið í tí, mótsteðumaðurin hevur at síga. ikki at hverjum steini. Tað eru vit Føroy finna undir Tolsemið er ingar ikki einsamallir um. Men tað eru sakir, tað eru tey mál, ið eru so tydningarmikil, at vit skuldu sissa okkum so mikið, at vit góvu okkum tol og stundir til at hvggja at málinum frá báðum síðum og vita, um ikki okkurt á- hugavert var at sæð á ranguni — teirri síðuni sum vit vilja tvinga okkum til ikki at geva gætur. Kitt vit Førovingar skulu taka loysing, sum nú tjakid um, æntin t.v.s. stovna sjålvstødugt ríki, ella vit skulu standa saman við annað seinra land, og um hetta sjónar- miðið verður fylgt, so semjast um nyggjan sambandi. at finna ein frían form fyri hesum Sjálvandi má hvert mannabarn í Feroyum, slík hetta er ið rætt hevur at attaka lut í ari ávgerð ásanna, at týdningarmikið, ein hin stersti álvarspurningur, sum lagdur er nakrantíð fyri førovska fólkið. Og ikki, at hitt fólkið, ella teir, sum tikið sær havata åbvred vig tað batar at vera fólksins vegleiðarar gerast ótolin og illfer um spurningin. Hetta er meir enn eitt vanligt leg- agitatión tingsvalg, ið róép og plægdu at standa um. Vit kunnu ikki seta tað fram, sum samband er hitt versta óferi og loysing hin størsta signing ella viðvent: sam- band signingin og loysing óteri. Vit kunnu ikki seta alt upp sum eitt einfalt roknistykki attelja sam- an. og sum íkki kann geva annað úrslitið. Vit ikki halda fram við at gerast firt enn hitt eina kunna nir og kanska rópa afturhaldsmann og landasvíkjara eftir einum hvørj um, sum loyvir sær at seta spurn- ingar fram og hava okkurt at siga um hetta einfalda roknistykki. — Blaðið »Sum :tað sæst, »Timin« skrivar 8. aug.: hevur Socialurin sett sær fyri at tela fólk við sama sambandsbleðini m teir vilja hava annað vantreysti, sum eru von. Ú enn gomlu sambandsstaðuna aftur, so er tað óneyðugt at koma við slíkum møsni um, at vit noyðast hetta og hatta, um vit Danmark, mugu finna menn, sum kunnugera at gera loysna frå ella at vit tey arbeiði, ið danskir menn nú gera íyri okkum. Socialurin fullvæl stríðast fyri, at man teir førovingar vita, at menn, sum skulu eiga Føroyar, eisini hava hugsað um, hvat ið krevst í hverjum føri. « Hetta var tað, ið »Timin« fekk burtur úr nekrum hugskotum, sum »Føroya Social Demokratur« heyði her fyri um at yvir- og undirmeta seg. Ju, »Føroya Sosial Demokratur« eins og onnur her å landi veit, at teir menn, sum stridast fyri, at før- oyingar skulu eiga Føroyar, eisini hava hugsað um, hvat ið krevst í hverjum føri.« Og tað, id hetta blað hevur gjørt, er einans at sela spurningar og viðmerkingar fram til tær hugsanar, sum hesir menn hava sett fram. Tað er gjørt, og hóast tað er gjørt, so kann ikki verða orsøk til at siga, at »Socialurin« hevur sett sær fyri at tøla fólk við van- treysti. Vit ivast ikki í, at nógvir av hesum monnum seta 'fram sínar hugsanir í djúpum álvara, og tað er virðing vert, at maður hevur hugsan og meining, sum litið kann vera á. Men ein »tølir« ikki Fer- oya fólk til »vantreystie og at missa álít á egna megi, hóast hann hevur eitt hvert at síga til tað, ið hesir menn bera fram. Tað er ikki vantreysti og at ræða fólk, hóast ein hevur atfinningar at gera til hesi einfaldu roknistykki, sum sett verða upp. Tad er heldur at villa, tá ið einfalda, ið tøla og menn gera eina sak so ikki er einfald: Og vandin er, at tað kann koma upp, og tá kann bakbrest- urin gerast stórur. Heldur enn st lovpa vantreysti á Føroya (6lk, so hevur »Førova umboðað ein hitt eftir, um Social-Demokrature uppbyggingarpolitik, ið er einasta holla at ganga eitt fólk skal vinna fram til sjálv ræði og sjálvbjargni. Føroya Javnaðarflokkur er fyrsti og einasti > hevur borið tað fram, at Aokkur her á landi, sum ein gom- ul og rong samfelagsskipan er hin stersti meinbogin fyri, at vit kunna mennast og gerast búnir at taka eitt sjálvræði. Um figgjarpolitikkur og samfelagspolitikkur hansara var fylgdur hesi kriggsårini, so høvdu vit havt dygt grundarlag undir pi landsins sjålvbjargni, og so vóru Få vit komnir nógv longri á leið til at mennast og búnast sum serstakt fólk, Men meirilutin av Feroya fólki ferð eftir ferð forhånad henda menningarpolitik. hevur havnað og Og tá serliga tann parturin, sum rópar seg sjálvræðis- og hin sanni Hann heldur enn at fylgja einum real. tjóðskaparparturin. hevur istiskum samfelagspolitikki latið seg tala og villa av orðageipi og 16t- um, og at so hevur verið, sær hann eisini nú. Vit døma hitt undirmeta orðið og tað lund og ikki og ikki eggjandi bjarta fyridemi onnur aðrar tjóðir kunna hava at sýna Men í tertalistiska heimi eru orðglæmur okkum. hesum kalda, ma- og skínandi fyridemi ikki nóginik- ið. Her skulu cisíni kaldir stjórn- 17. august 1946 A ————"2itiVg"V—"" armenn til. Skilamenn til skiparar, ið duga at meta um møguleikar og ikki-møguleikar. Tað er okkum ikki til gagns at missa alt álit á egna megi, men vit mugu heldur ikki tveita metingarsansin burtur og blása allar vansar oman av sum eina leysa froðu. Frá amtinum: Til Underretning for Bladets Læsere meddeles, at man fra Det danske Gesandtskab i Reykjavik har modtaget Underretning om, at det islandske Socialministerium under 15. Juli 1946 har udstedt følgende Bekendtgørelse: »Paa given Foranledning skal man henlede Opmærksomheden paa, at Privatpersoner, Selskaber og Institutioner her i Landet ikke er berettigede til at have uden- landske Statsborgere, Mænd eller Kvinder, i deres Tjeneste for kort- ere eller længere Tid uden efter dertil indhentet Tilladelse fra So- cialministeriet. Dette gælder ogsaa danske Statsborgere, der er kom- met her til Landet efter 5. Marts 1946. Formularer til Arbejdstilladelse udleveres hos Til- Ansøgning om synet med Udlændinge i Reykja- vik og hos Politimestrene udenfor Reykjavik. « C. Á. Vagn Hansen. kst. Fyri handlandi. Sverur, fagur pengakassi við 5 leysum rúmum, dyrkjufrítt cy- lindarlás við 2 lyklum, forkromað hent stødd 22 X 18 X 10 cm og kostar einans 60 kr. Modernadi pengaskáp, 4 sleg, slag og lés, fyri 2500 kr hvert og i fyri 4800 kr. Innmúringsboxir frå 125 til 675 kr. Áleggsmaskinur 850 og 950 kr. Flektr. slaktarihakkimaskina, 86.0 kr. Ymsar útrokningsvektir eink- ultar og dupultar, við 5 grams skalainnstilling upp til 15 kg í ell- um litum og kosta frå 350--850. Sterkar decimalvektir frá 50 til 400 kg og kosta frå 165 kr. Súluvektir um 150 kr. 10 skrivimaskinir eru (og farnar), nakrar koma skjótt Einans komnar nakað væl og latið meg vita, hverjir vilja hava. Frá 375 til 1400 kr. N. A. EIDESGAARD, Tórshavn CEMENT RAPID PORTLAND (Isbjørn) MURSTEN MELKALK Valdemar Liitzen aftur. — Gerið so