leygardagur 21. september 1946síða 2

Nr. 36 FØROYA SOSIALDEMOKRATUR 21. september 1946 leingi sum tað ikki kann sigast, at í Føroya landi finnist eingin, sum ikki hevur nóg mikið til matna, klædna og húsa. Nú megu øll inn í ein fólka- felagsskap, hvar ið tað av sonn- um má ráða, at landið fagnar øllum eins, so tað, ið tað orkar at geva, lítið ella nógv, verður at falla øllum eins í lut. Tað fyrsta takið allar tær nógvu milliónirnar, ið megu leggjast á borðið við eitt kast taka vit við at lata teir gjalda. Við einum „Engangs“ skatti raka vit allan kríggs- ágóðan omanav til landið. Kapitalismu ella socialismu? stóru Maður av húsi at krevja: SOCIALISMU 17. septbr. 1946. P. M. Dam. Resolutién. Ur Suduroy er fjarritad til okk- ara 16/9 1946 soljóðandi : Borgarar í Suðuroy hava í dag uppsligið. seljóðandi Vit krevja, at legtingið kemur sam- resolutión: an beinan vegin fyri at taka stødu til ta vanlukku, sum nú hongur yvir ekkum vegna ábyrgdaleysa politikara hazardspæl. Vit krevja, umboða okkum, ið eru fyri rikisfelagsskap, fjarrita okkara stjóran. Vit og Richard Long, sum at legtingsmenninir, ið loyalitet til ríkis- krevja, at Thorstein Petersen hava ført okkum út í hetta 6føri, upprætta aftur tað, sum teir hava forbrotið móti tí føroyska fólkinum., Hetta mótmælið móti tí atkveðu, sum nu er fallin, verður fjarritað til legtingsformannin í Havn og til Radioavisen. Borgarar í Suðuroy. Feroyattðindi. Innheintari Plássið sum innheintari og mál- við Tórshavnar elek- skipa frå araavlesari tricitetsverk verður at 2. oktober royndarár. 1946. Fyrsta árið er Lenin verður 2100 kr. um árið dýrtíðarviðbót tænastumannsreglum. umframt vanliga eftir Tann, sum verður settur í plássið, má helst ikki vera undir 25 ár. Umsóknir um hetta plássið mega vera sendar til Tørshavnar býráðs elektricitelsnevnd og vera nevndint í hendi áðrenn mánadagin 23. sep tember 1940. Tórskavnar býráðs clektricitets- nevnd, 12. septbr. 1946. Føroysk gransápa er tann besta Mótmæli móti statskuppi. Til Føroya løgting, Torshavn Vit mótmæla, at løgtingsfor- maðurin tann 18. í hesum frá tingsins = formannssæti lvsti fólkaatkvøðuna tann 14. í hæ- um at hava avgjørt, at Føroyar eru vorðnar eitt sjálvstøðugt ríki. Vit mótmæla, al nevndu fólkaatkvøðu Sverri øðrum til vildar, har teir í riti til tingið, dagfest 18./9. lingið á verður Patursson og 16 seta fram: 1. stovnar tað føroyska ríkið og kunnger Føroya fólki g ríkisstjórnini hetta. 2. setur landinum iska fyribilsstjórnarskipan. 0. demokrat 3. setur landinum fyribils stjórn. logtingid, f. upploysir sum valt var 6. nov. i fjór. Vit gera vart vid, at vit i navni demokratisins við øllum, ið okkum til handa stendur, vilja berjast móti einum hvørjum, ið er ella kann einum stalskuppi. og skuldi tað bera merki av meir- lítlum aftan- eydnast einum teprum luta á minniluta av fyri seg hráðfengis at gera eitt tílíkt kvett, vilja vit leggja ul í harðasta bardaga fyri at fylkja fólkið til aftur at seta demokrat- iskt stýri her á landi og skipa fyri, at lógliga og trútl verður stýrt sambært vilja meiriluta tingi við einum fólkinum fólksins. Vit grunda okkara mótmæli við: varð allir um, al I. Tá ið fólkaatkvøðan samfykt á flokkar á máli hon einans var vegleiðandi, og tingi, vóru einum varð ti einki sett um, hvussu stórur lutur av atkvøðunum skuldi verða avgerandi. 2. Urslitid av atkvøðuni ga hvorgum nv uppskotunum „simplan“ meiriluta og enn minni „kvalificeraðan“ meiri luta við lad, al av settu veljarum fingu loysing 48,7 %, teim fram stjórnaruppskotið 17,2 % og neiatkvodur og blankir seðlar 1,1 %. voru Undan valinum varð a åbyrgdarmonnum og leiðarum hæði kvøður og blankir seðlar vildu sagt fyri fólki, al neiul koma at telja við. Sum prog fyri hesum verður uppaftur tikið hetta brot úr grein frá løg- tingsformanninum Th. Petersen av 10. sept. í ár. Hann sigur: Um nakar í dag ikki vil seta kross fyri loysing, so eigur hann ikki ti at sita heima, men at fara fram og kvøðu á tann hátt, at hann svar- geva sína al- ar á teir spurningar, ið liggja fyri.“ Øll tey, ið hava verið við vul- borið, verða tald við, og stjórn- aruppskotið er felt, um tað íkki sum A. Samuelsen segði hevur helvt av øllum, ið hava rætt at stemma í Forovum og tað er gravlagt, um tað hevur helvt av øllum stemmum, sum kunnu avgevast í Førovum, móti sær, og tað er tað úrslit, ið vil søma seg best fyri eitt friborid fólk.“ Hesin dómur ræður sjálvandi í sama mun, tá ið vit seta „loys- ing“ í staðin fyri „stjórnarupp- skotið“. Fólk, ið hava sagt nei ella al- kvøðið blankt, hava gjørt tað, tí tey vildu ikki hava loysing, men vísa, at tey vóru ímóti stjórnar- uppskotinum. Og tey trúðu løg- tingsformanninum, at fleirra neiatkvøður ella blankir seðlar taldu við. Av hesari greindu støðu frammanundan valinum til nei atkvodur og blankar sedlar vita vit, at ein meirluti av veljar unum, ið valdu, feldu bæði lovs- ingina og stjórnaruppskotið. Tað sitandi tingið hevur so statt hvørki við at velja menn til beinleiðis samráðingar við Danastjórn ella við at stjórnarmálið í tveimum spurn- ingum fyri fólkið verið ment at greiða stjórnarfløkjuna. Okkara støða er ti, at tingið má nú leggja frá sær, og vit krevja at fáa val av nvyggj- vidgerdan av leggja hetta um løgtingi til stjórnarspurninginum. A tingi, tann 20. sept. 1946. P, M. Dam. J. P. Davidsen. W. Schmil. J. Jacobsen. J. Fr. Øregaard. A. Samuelsen. QO. F. Joensen. K. Djurhuus. Joh. M. F. Poulsen. Hans Iversen... Tr. Samuelsen Thorstein Petersen åmokk! Tingsins åhoyrarar leika ólát- aðir i, trampa, geyla og klappa. Amtmanninum verður at rysta á høvdið. Th. Petersen sær hetta. Hann pall- inum, skeldar amtmannin út, at hann sum Danskari ikki hevur lov til at:rysta við høvdinum i Førovum (Fullveldið!). loypur av RÆTTING Í einum parti av upplagnum er í yvirskriftini til oddagreinina i 5. reglu orðini „Verður leyst“ | burturdottin. Staðið | „Verður leyst nú, spurningurin:“. skuldi: brennur Keypið barnahjálparmerki ! Fyrsti frælsisfundur tók við frælsi eitt komandi stórmannadiktatur og avdúkaði Kl. 18 miðvikudagin var hin við so miklum spenningi vænt- aði fyrsti løgtingsfundur aftaná fólkaatkvøðuna settur. Th. Petersen, løgtingsformað- ur, steig upp á formanssætið og lýsti ta miklu stund vera komna tå Føroyar vóru vorðnar eitt sjálvstøðugt ríki. Men hvat hendi so? Tá ið Kr. Djurhuus og Dam ið høvdu ynskt at fáa løgtingið saman, skuldu fara at greiða frá teirra og Suðuroyinganna støðu til og fatan av fólkaatkvøðuni. gjordist formaðurin boysin, sýtti teim orðið og sleit fundin. P. M. Dam „konstateraði“ tá við kraft tíðartekinið, at longu á fyrsta „frælsisifundinum“ var dikaturid innført. Nú taka teir landið! Bóndafelagið hevur hildið fund í Havn. Tað sigst, at upp- skot var frammi, at bøndurnir, nú Førovar vóru vorðnar eitt sjálvstøðugt ríki, skuldi fáa garðarnar fyri 350 kr. mørkina. Men hetta uppskotið fall, og samtykt skuldi verða, at hónd- urnir skuldu hava garðarnar fyri einki, tí garðarnir vóru teirra. Stikk denn, harra ognarleysi ! Eisini frættist, at Førovingafelag setti einki um jarðaleigina í bókling sín, tí teirra ætlan var at seta leiguna til 130.000 í staðin fyri 16.000 kr., sum leigan hevur verið, men tað hevði rætt loysinga- bøndurnar og gjørt teir til sam- bandsbøndur um ein háls. Frá útvarpinum Formaður javnaðarflokksins hevur í interju til útvarpið givið hetta ummæli viðvíkjandi fólkaatkvøðuni: Da Løsrivelsesagitationen for- inden Valget í „Dagbladet“ og fra flere Folkefloksførere beto- nede over for Vælgerne, at Løs- rivelsesstemmer saavel som Nej- stemmer kun vilde medføre For- kastelse af Regeringsforslaget og gore nye Forhandlinger mu- lige er Fortolkningen af Løsri- velsesstemmerne som et defini- tivt Onske om Adskillelse fra Danmark et Falsum. Forøvrigt forkastede Afstemningen i lige høj Grad Losrivelsen som Rege- ringsforslaget idet de blanke Stemmesedler, Nejstemmerne og Regeringsforslagsstemmerne der alle gik imod Løsrivelsen udgør tilsammen over 51% af de afgivne Stemmer. Folke- afstemningen har følgelig ingen Afklaring givet hvorfor jeg har