mánadagur 30. september 1946síða 2

Nr. 37 FØROYA SOSIALDEMOKRATUR 30. september 1946 nýtslu av tí peningi, sum í land- inum er, og sum vit kunnu fáa til landið frá státi og aðrastaðni frá, skulu vit loysa út teir møgu- leikar og tær kreftir og tey virði, sum i okkara landi finnast. Landið má elektricifiserast, og vit megu fúa til vega: veidifor, farma- og samferðsl- ufør og flogfør, búnaðaramboð, seta á stovn idnadarvirki, minu- driftir (kola- og leirnåm o. a.) Og i allari hesari framtaks- stremban megu vit ikki gloyma at vit um vit ikki orka einsamallir so í samvirkan við Danir veita gomlum, sjúkum og freingjandi ikki verri for- sorg enn aðrar tjóðir, har ið hin socialistiska = hugsjónin hevur vunnið fóraraskapin. Og vil megu leggja allar árar al ungdómi hina bestu uppaling og Hetta nortið við an ) umborð fyri veita okkara hin besta skúla. alt tað. ið her er upp gávum, kunnu vit best loysa við 00 at verja bú- og arbeiðs- or lærdóms- rættin, vit hava saman við Dønum og við at innføra eina socialist- iska ko-onerativa samfelags- skipan nú heinanvegin. Í Havn, 25/9—196. P. M. Dam. Vegna svíkjarastaðu sína } av veljarum sínum og deimokrati- sins grundsettningum sendi løg- tingsins javnaðarflokkur Jákup í Jákunsstovu hetta bræv aftaná = flokksleiðslusan Harra Jåkup i Jåkupsstovu, løgtingsmadur, itvkt: p.t, Torshavn, Orsakad av ti skrivi, ið tú hev- ur lagt fram á tingborð saman vid teim 11 fólkaflokksinonnunum, har ið kravt verður eitt statskubb ímóti lóg og rætti og ellum demo- kratiskum reglum, hevur javnaðar- Aokksleiðslan Á fokksleidslufundi tann 21. september 1946 einmælt samtvkt hesa resolusién: (1. og stykki standa í odda- greit Fundurin ásannar, at Jákup í Jákupsstovu við at hava verið við til at leggja fram: At tingið uppá | ein minniluta við eina f6lkaatkvødu skal åsanna, at loysing er hend og skal proklamera ein førovskan ståt, hevur brotið við tey demokratisku princippir, sum flokkurin byggir á — og verið við til at krevja eitt státskubb og ásannar, at hann, um hann uttan samtykt frá — og nærri samråding við ta donsku ríkisstjórnina, á tingi greiðir at- kvødu ívri eini tílíkari ásannan og proklamasjón, hevur gjør! grund lógarbrot, id flokkurin íkki kann flokkurin alt andsvar. áleggur javnadartingmonnum at siga Jákup ikki greiða atkveðu má Og hefta fyri, og hvarfyri má skjóta frå sær Fundurin hinum fimm í Jákupsstovu, at hann við af um aftrar seg fyri nevnda ståtskubbi, hann excluderaður, verður biðin sessin frá VEI ða hann um at lata legtings- sær til fordeil fyri næsta mann A fundi våru: Foen P, Davidsen 3 Fr. 7. M. X, P. Henriksen Hans Dalsgaard, VMortan Mørk, Kristoffer Jacobsen, Magnus Tórsheim, Hans Á. Facob F. Einar Waag, Fohs Samal Þ. HH Øregaard, Vouritzen, Arg Johan TFohanscn Hans Tacobsen Weihe, Lava, Poul *. 7 ENSCH Facobsen FOA anser, Chr. Thomsen, Samuel Foensen, Poul M. Anthonius William Smith Gordon Midjord Marius Olsen, Johs. Lyderser Gunnar Lydersen, Karbech Mouritzen P, M. Dam, Jona Henrikscn. Vit leygja aftrat hesum: Tú varð til seinasta legtingsval valdur uppá Ferova javnaðarflokks stevnuskra, ið var tmóti loysing, og teir veljarar, ið hava valt teg, hava ti krav á tær, at tú heldur stevnuskrånna, so leingi sum tú situr á teirra tkveðum. Um tú nýtir tað mandat, ið hesir veljarar hava givið tær, til ímóti teirra vilja á ódem at lovsing skal verða, hevur tú sett kratískan hátt at avgera, teg millum flokks- og stevnusvíkj- arar av ringasta slag. Hetta brot er so mikiå verri, sum tú veit, at tú bóklinginum Førovar hevur sagt fólki, at tín áskoðan er, at ein stjórnarskipanarbroyting eigur at hav minnsta lagi av løgtingslimunum og 3/4 av øl um teimum, ið hava rætt at at- kveða, aftanfvri seg, af tú ti á fundum og millum hevur sagt t tú heldur tað vera neyðu it minnst 70% ] av fólkinum megu vera fyri loys- ing, um lovsingin skal hava vónir um at tj6dini, halda og verða fagnað av at einans 48,79 av teimum, ið hava mett við valborðið og 32", av øllum, ið hava rætt at atkvøda, vóru fyri loysing. At enda skal verða nevnt, at tað er eitt brotsverk av einum javnað- armanni at vera við at bera í hvert hús í Førovum eina stjórnarskrá við eini grein sum bóklingsins Førovar 863, ið. um hon verður sett í gildi, vil meinskerja ta social- istisku rersluna í Førovum. Vit lýsa teg so statt burtur úr flokki okkara sum svíkjara av demokratisins = og socialismunar grundpricippum og krevja av tær, atetú leggur títt legtinsmandat frå tær og letur næsta á listan- mann um koma inn á ting. A løgtingi, 22. september 1946. P. M. Dam, Wm. Smit/ facob Fr, Øregaard, 7. P, Davidser fAacoosen, Vit megu slåa diktaturið og harðræðið til jarðar. Soleiðis sum Th. Petersen beinleiðis hevur sagt ósannind fyri fólki til fólkaatkveðuna og villleitt tað, må hann, um nakað skil og reinføri skal vera í føroyskum politikki, nú av fólkinum verða settur uttanfyri. Thorstein Petersen segði fólki undan valinum, at allar atkvøð ur. annaðhvørt tað var reglulig: fyri ella ímóti loysing ella nei ella blankir seðlar, taldu við. Hetta segði hann ikki bara munnliga, men aftur og aftur skriftliga. Og so, nú tá ið valið er liðugt, viðgerast S ) Petersen? og utkvodurnar skulu Th. tvørturímóti ti, hvat ger Akkurål hann segði ið og vegleiddi Fólk ið undan valinum. Nú sigur hann „flott“, at hann .diskutera bladgreinir ið vil ikki og „slatur“, vongur millum manna. Nú uttan hann til, undan avger „kyniskt“, mun hval ið hann hevur sagt valinum, at hvørki nei ella blankar atkvøð ella nakran vegleiðandi tydning. ur skulu telja við hava Na ger hann seg sjálvan til ein hin versta politiska villara og ósannindismann fyri al finna sær ein feril av grundar lagi fyri einum minnilutadikta- turi. Si nókur hrot år „Dagblað num”: „þaghi.“ av 10/9 10: Old ugir ella gyldugir seðlar. . Vil síggja soleiðis, af úr slitið aA atkvodugreidsluni einans er vegleidandi, men hví tå tala atkvådur. um gyldugar „Nei“stemm- og ogvld- ugar ' urnar eru ógyldugar á tann hátt, al tær ikki siga „ja“ til „Lós- rivelse”, men tær eru fult gyldugar sum nei til stjónar uppskotið, tí hvor seðil, id fer í kassan, hvará krossur ikki fyri stjornaruppskol- við lil af fella uppskot. Størri luttakan verður, stendur inum, er hetta minni procenttal fær stjórnar- uppskotið av avgivnum stemm- um. alt sambands- Hetta verður sagt fyri av- agilasjón at vdning hava. sanna manna, Ner-slemmur ongan So sjålvt um tú ikki vilt loys- ing, fær so álíkavæl á val og egg seðil í kassan við „Nei.“ Få ið nei-atkvøðurnar eru givnar, lí viðkomandi ikki vil oysing, telja tær sjálvandi ikki barn við til at fella ríkisstjórn- aruppskotid, men tær telja líka so nógv við til at fella loysing- ina. Eingin, ikki ein einasti skila- maður, ið vil vera ærligur og sannur, kann siga annað. Thorstein Petersen segði í „Dagbl.“ tann 9./8,46: „Hvat er rólksins vilji? „.... møta á val- degnum og antin seta kross fyri ella „Nei“ fyri spurningin Í um at seta stjórn- aruppskotið í gildi. Eingin eigur af sita heima....“ 23./8.—46 í greinini politiska støðutakanin“ sigur hann: „.... Og hetía kunnu vit gera (fella stjónar- uppskotið. Skrivarin) við at seta ella seta „Nei“ fyri stjórnaruppskotið.“ (Nei fellur eins væl loysing sum stjornaruppskotid, skrivarin). 10./8.- 46 sigur hann Dagbladnum): „Um nakar ikki i dag vil seta kross fyri loysing, so eigur hann ikki ti al heima, men at fara fram geva sína atkvøðu á tann hátt, at hann svarar á teir spurningar, ið liggja fyri. Øll tey, ið hava verið við val- horðið. verða tald við, og (strik- ið heita undir! skrivarin) stjórnaruppskotið felt, um tað A. Samue'sen hevur helvt av øllum, ið hava rætt at stemma í Føroy- og tað er gravlagt, um tað hevur helvt av øllum stemmum, sum kunnu avgevast í Føroyum loysing seta Tann „Tann kross fyri loysing Tann (eisini í sita OG er ikki sum segði um 6 móti sær Her kravdi altso Th. Petersen undan valinum, at stjórnarupp- skotið skuldi hava helming av øllum teimum, ið hava rætt at atkvøða, fyri sær, um ein skuldi kunna rokna tað sum samtylt av fólk- inum. Men tað sama må væl vera við loysingini, um hon skal kunna takast fyri samtykt av fólkinum. Thorstein Petersen ásannar enntá undan valinum, at tað verða loysingaratkvøður, ið ikki meina loysing, men einans eru at taka sum eitt trýst fyri at fáa eina fríari støðu: Hann skrivar soleiðis í Dagbl. 30. august: „Hvat fólksins vilji: „.... um ein les- ur, hvat skrivað er hestum: við- tann er víkjandi, so síggja vit, at vil fara at fáa loysingaratkvøður av ymiskum orsøkum: 3. Aftur aðrir siga cins og ein av gamla Sjálvstýrinum í Norð- lýsinum, at teir atkvøða fyri loysing fyri síðan við samráð- ingar av nýggjum at fáa eina støðu millum stjórnaruppskotið og loysing.... Sannleikin lað tryggasta grundarlagid, og at seta kross er