Sosialurinarkiv
Sosialurin 1948-01-19, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

mánadagur 19. januar 1948síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Nr. 3 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR 6 atkvødur á tingi ímóti føroyska flagginum og føroyskum måli sum høvudsmål S 12 í stjórnaruppskotinum viðger flaggspurningin og ljóðar soleiðis: »Serligt føroyskt flagg verður viðurkent. Ríkisvaldið nýtir í Føroyum Dannebrog, eisini á skipum sin- um. Privat-persónar eins væl og feløg og stovnar — skulu hava rætt til at nýta ríkisflaggið á landi. Annars eru ásetanirnar um at nýta føroyska flaggið í Føroyum og á skipum, skrásett i Føroyum, eitt sermål«. 6 løgtingsmenn atkvøddi nei og mótmæltu, at flaggmálið varð gjørt til eitt sermál. A sama hátt gjørdu teir við- víkjandi føroyskum máli sum høvuðsmáli. Hesir menn vóru: Poul Peter- sen, Richard Long, Martin Holm, Frederik Bláhamar, Anthonius Sørensen og Samuel Ellefsen. Hvør hevði væntað, at fólka- flokkurin á tingi ikki vil fáa føroyska flaggið viðurkent og gjørt til eitt sermál viðvíkjandi, hvussu tað skal verða nýtt og hvør skuldi droymt um, at teir mótmælti føroyskum máli sum høvuðsmáli. Men teir, sum eru kønir við, hvussu oddamenn fólkaflokksins hava borið seg at í flaggmál- inum, undrast ikki. Vit minnast, tá ið Jóanes bóndi Paturssonur við sínum fylgi á tingi var ímóti javnadar- mannauppskotinum (1931) um at góðkenna føroyska flaggið uttan fyri sjómarkið. Vit minnast, hvussu Th. Pet- ersen formaður fólkaflokksins bar seg at, tá id Bretar gingu við til at lata okkum nýta før- oyskt flagg. Meðan P. M. Dam og L. Zachariasen skrivaðu til bretska konsulin, steintagdi Th. Petersen. Nei, hann leyp við smettusøgum um eitt grønt flagg, sum amtmaðurin skuldi sita og lúra við. Vit minnast tá ið Jóanes bóndi 'aturssonur við fylgi sínum feldi javnadarmannauppskotid um, at eingin lærari skuldi setast í embæti í Føroyum uttan progv í føroyskum máli. Åheitan. Hvar vit koma í útheiminum síggja vit minnisvarðar og støð, 10 halgað eru øllum teim, ið lótu lívið undir tí stóra heimsbardaganum. Men her í Føroyum Vil vóru tó ein av teim tjodum, ið mistu mest samanborið við fólkanøgdina síggja vit einki, ið minnir okkum á allar teir, ið lótu dýrastu ogn sína, lívið, fyri fólk og føðiland. Vit undirritaðu mæla til, at her í Havn verður settur minnisvarði fyri at sýna staði landsins høvuðs- teim, ið fóru, tann heiður vit skylda, og soleiðis vísa, at teir ikki eru gloymdir. Vit eru vísir í, at Føroya fólk tekur væl ímóti hesi áheitan. Listar til átekningar verða lagdir í p-f. Sjóvinnu- , | bankan, A-S. Føroya Banka og Færø Amts Sparekasse. Har umframt verða listar sendir í húsini á bygd og í Havn. Tórshavn, hin 16. november 1947. J, P, Jens av Reyni, stjóri. Robert Joensen, skrivari. Michael Ficher Heinesen, havnarm. J. F. Kjølbro, S. P. Petersen, A-S. J. Dahl, Gørðum. Johan Dahl. M. Jacob Jacobsen, stjóri. Henriksen, býráðsformaður. Chr. J. Waagstein, listarmaður. Holm-Jacobsen, Jens Sofus Isaksen, prokuristur. stjóri. Sím. Andreasen, sóknarstýrisform. Stjóri. S. Kristian P-f, J. A. Godtfred. Peter Nicolajsen, havnarm. | skipsreiðari. | J. David Joensen, skipari. Jógvan Joensen, seglmakari. Ellefsen, løgtingsmaður. Haraldsen, stjóri. | Godtfred. pop. J. Á, Leivur Hjelm. Hjelm. Føroya skipara- og navigatørfelag. T. Thomasen, formaður. Hava legtmesmenn heilt gloymt Suðuroy? Í mini fyrru grein við oman- fyri standandi yvirskrift við- gjørdi tað fjarritid, sum harra umboðsmaður Rudolf Dahl í Vági hevur sent til »Dagbladid«, hari hann leikar illa í vegna tess, at vit Suðurovingar einki máltráðsamband hava við aðrar ovar og ti at postur frá útlond- um ofta er gamal áðrenn vil fáa hann. Måltrådstrotid hesa ferð nerta við, ti gjørdi eg seinast; men kundu vit fingið nógv skjótari, enn vit fáa hann, og í fall veg- sambandið í Suðuroy var í rættum lagi, so hevði tað hjálpt nógy til tess. Tá ið »Smiril« skal líka til Vágs, verður vetr- ardagurin ovstuttur til at koma suður og norður aftur dag; men úr Tórshavn til Tvør- g: oyri og aftur til Havnar kann skal eg ikki tað við- post sama hann ógvuliga væl sigla sama dag. Ti ræður tað um at fáa vegsamband um alla Suðuroy soleiðis at ferðafólk og postur til og við Smirli kann sendast við bili og so nýtist Smiril ikki hvørja ferð at sigla bæði til Vágs og Tvøroyri. Hann kemur til aðra hesa bygdina skiftivis og bilar koyra so fólk og post til og frá honum. Vit vita eisini, at posthátur gongur hvønn dag millum Havn og Skopun. Vit kundu eisini av og á fingið post tann við bili til Sands, haðani bátur av Tvéroyri ella úr Sandvik førdi postin til Suduroyar t. d. til Sandvíkar og rutubilur koyrdi so til og frá Sandvík og líka til Sumbiar. Men so leingi sum kapitalista- umboðsmenn hava fleirtal á Føroya løgtingi, eru ringar vón- vegin og ir um, al vegurin verður lid- ugur. Tað eru nú brátt ftríali ár umlidin síðan undirritaði á fyrsta sinni skrivaði um akveg um alla Suðuroy. Lítið droymdi eg tá um at tað í 1947 skuldi verða neyðugt at skriva aftur um sama evnið. Men tianverri so aftarlaga eru vit og so burt- urgloymdir eru vit Suðuroying- ar, at ikki kunna vit koma við bili til Tvøroyrar enn, og Guð skal vita, nær tann dagur upp- rennur. Við hetta lag verður tað bara aldri; ti nú eru brált trý ár gingin síðan nakar metur varð gjørdur av akvegi nakra- staðni í Suðuroy. Akvegurin, ið ætlanin var at gera millum Hov og Øravík kom fyri trimum árum síðan inn um bøgarðar- nar í Hovi og nakrar metrar út > frå Oravik, og so stedgadi ar- beiðið. — Ein vetur fer og ann- ar kemur, og triðji er komin í 19. jannar 1948 helvtina nú, og einki røðist um at arbeiðið byrjar aftur. Eg spurdi ein Hovbing nú ein dagin, hví teir ikki arbeiða. Hann sigur mær, at løgtings- verkfrøðingarnir eru ikki samd- ir um hvønn veg hesin vegur skal leggjast. Kann hetta bera til? Kunna verkfrøðingar hava fleiri år um at avgera, æntin vegurin skal fara út eftir ella inn eftir? Og skulu vit Suður- ovingar einki vegsamband fáa fyri tí, at menn sita norðuri í Havn og pråta á sama hátt sum Molsbúgvararnir, tá ið av- gerðin skuldi takast um álin — ella állin sum Nordoyingar siga. At gera eina tunnel tvørtur- igjøgnum Mannaskarð ella har onkumsltaðni um leið má onk- ur verkfrøðingur duga — ella eru teir komnir ovtidliga út av skúlanum. Men at siga við Hov- bingar, at teir skulu fara og gera eina tunnel, og so ongan kønan mann senda at hjálpa teimum, tað er tað sama, sum at vegurin aldri verður liðugur. Tað kann væl ikki vera ætlan- in ? Ja, vit megu spyrja; ti hetta óskilið gongur ikki. Vit eru um 3 tús. íbúgvarar á syðra helmingi á Suðuroy, og vit kunna altid rokna við, at fólk hiðani treingja til at fara á sjúkrahús, og her er einki uttan á Tvøroyri, og ofta um veturin er ikki farandi eftir sjónum. Tað er ikki altíð, at sjúk fólk kunna liggja og støðga, inntil sjógvurin slættnar, og båtaved- ur verður. Høvdu vit akveg og kundu farið í ein bil, so lá alt aðraleiðis fyri. Eisini frísk fólk hava ørindi at ferðast og kundu tá komið aftur og fram í slík- um veðri, tá ið ikki er farandi eftir sjónum. Ella ferðafólk frá Tjaldrinum sum nú megu støgga á Tvøroyri fleiri tímar í staðin fyri at farið við bili beinan veg- in. Eisini kundi Smiril siglt mill- um Havn og Tvøroyri, og fólk og postur ferðaðist til og frá Tvøroyri við bili. Á tann hátt sigldi Smiril norður aftur sama dag í staðin fyri sum nú at nýta tveir dagar um eina ferð til Suðuroyar. Mong onnur dømir enn nevnast um, hvussu álroðk- andi neyðugt tað er at fáa ak- vegsamband í Suðuroy eins og i øðrum oyggjum. Vit standa nógv aftanfyri øll onnur í so máta. Hví skulu vit tað? J. H. Danbjørg. kunna Foroya Sjóvátrygging Skip - motorbátar útróðrarbátar - verur verða tryggjað