leygardagur 26. juni 1948síða 3

Nr. 24 FØROYA SOSIAL DEMOKRATUR Bráðf. blaðstjóri: MARTIN FOENSEN Prent: A. ØSTER's HEIMATIDINDI GUDSTÆNASTUR 5. sunnudag eftir trinitatis: Fester Thaysen prestur í Havnar kirkju. Talvan gongur fyri kirkjuna. Jespersen kirkju. JÓANSØKAN Í VÅGI Jóansøkuveðrið gjørdist frá- líkt. Turrveður og sólskin allan dagin. Smiril kom suður av Havnini ónskvøldið við fólki og kom so norður á Tvøroyri tórsmorgunin aftur eftir fólki. Hann fór fullur av aftur Tvør- oyri. Jóansøkustevnan er ein ítróttarstevna, sum hinar stevn- urnar eru tað. Kappróðurin gav sigurin til Havnarbátin, bygdur í Keyp- mannahavn. Teir, ið róðu ímóti vóru »Suduroyingurin« (Tvør- oyrabátur) og Klakksvíkarbát- urin mannaður við Vágbingum. Av dreingjabátunum vann »Orv- aroddur«, Froðba, dreingir av Tvøroyri. Í svimjing vann ein dani. Renning: Sylvi Jespersen av monnum, og Ragna Skaalum av kvinnum. Fótbóltur: Tvéroyri og Våg I og II lið. I liðini O—0. ll liðini V 1 T 0. Hondbóltur: mannfólk: Tórshavn og Vág 7—6. Konufólk I lið Vág og Tvøroyri, 6—5. II lid javnt. FISKASØLAN Glottin 205 ks. 1142 p., Vest- urvarði 2583 ks. 6310 p., Alvi 187 k. 706 p., Eystfelli 506 k. 2555 p., Vesturleiki 150 k. 679 p- flutt fyri Skipafoss 117 k. 341 p., Torkil Ønundarson 1712 kit (harav 269 vrakað), 4713 p., Høgifossur 2445 kit 7992 p. LEIVUR ØSSURSSON fór niður til Danmarkar við saltfiskalastini tórskvøldið. Við vóru 6 ferðafólk. prestur í Hests Jóannes Patursson fór til Onglands við síni saltfiskaveiðu. ENERGY sum hevur verið við snøri undir Íslandi, fór seint, kom aftur nú við 150 skp. GRIND DEYÐ Tidliga týsmorgunin doyði grind á Klakksvík, 400 hvalir. HANDILSSÁTTMÁLIN VIÐ ITALIU Frá juni 1948 til juni 1949 verður vørubýti millum Dan- mørk og Italiu ialt 120 miliónir afturímóti bara 50 milliónir seinasta ár. Av hesum kunnu Føroyingar lata upp til 16000 tons av saltfiski og 1000 tons av klippfiski. FØROYASOSIAL-DEMOKRATUR C. C. JOHANSEN tlf. 30 — telgr. CARLALAG Snurruvådsreidskapur: Reyðsprøkuváð, Hýsuváð, Bastardváð, Snurruváðstog, ensk sisal, donsk manila, Posar til Snurruváð, galvaniseraði let. Línu- og snerisreiðskapur: Bummulls- og Hampsnørir, 2, 21/9, 3, 4, Óleddar patrónir: 12 og 16, FFF-krút, Pappskivir, Filtproppar. kal. Spreingievni: 26. juni 1948 Gelignite, Cordtex explosivt fjús, svart 41/2, 5 og 6 Ibs. Teymar, linu- og snøris- húkar, 7 Ibs lodd, boyur. Troltwine, 3- og 4 tr. Sisal- og Manilatogverk í ollum tjúktum, 3 og 4 sl. Korkfendarar, Bendsilwire, Skipsmannsgarn, Merli garn, Selgarn, Nylonsneri og Nylonteymar. Lívbeltir og Ringar. Rakettir. Caltex-Smyrjiolja: Ursa, Marine Engine Oil, Diesel Engine Oil 0. a. Konsistensfeilt, Stevnirørsfeitt, Kúlu- leiðifeitt. Leddar patrónir: Grand Prix og Maximum, kal. 12, 16 og 20. Riffulpatrónir. '22 Rimfire fjús, gummifjús, Perlur nr. 6 og 8, og elektriskar. Oljuklæðir: Dansar, Buksur, Troyggjur, Skjúrt, Gummistyvlar: Svintur, Leggings, Sydvestar, svartar Olju- frakkar, Klæðsekkir. Menn 1/1, %/« og knæ, Kvinnur: Glansi- styvlar, Dreingir: svartir. Gummisk6gvar og -styvlar Leriftsskótoy: við lissum. til Kvinnur, Menn og Børn, í øllum støddum. Morgunskógvar: til Kvinnur og Menn. Skipsproviantering. Matvørubud. Klædnabúð. Hagar verða sundurbýttir Um hetta evni skrivaði Sosi- alurin 14. í h. m. Tað er nógv skrivað um, hvat frami tað er fyri seyðabrúkið, at hagar verða sundirbýttir, og småeigarar samanlagdir,i hósk- andi stóran haga. At smáeigarar verða samlaðir, vil siga sama sum, at »tann sum bert eigur ein ella fáar frælsir, í nógvum hagapørtum, skal samla allar sínar frælsir i ein hagapartc. Hvat framburði, arbeiði o. m. viðvíkir, so er hetta einki at tvistast um. Sosialurin skr.: >Mangir meina at tað, at skifta hagan smátt sundur fer einki at gagna seydabrukinum«. Hvør hevur mælt til hetta? Á prenti hevur tað neyvan sæst og mann og mann ímillum valla hoyrst, ti tað er lítið skil í hes- um, uttan so at tann ið lítið eigur, við serliga góðum hugi fyri seyðabrúki vil hava sítt frá og inngyrt — soleiðis má eisini tann, ið nógv eigur (í flestu før- um skuldi hann tað) kunna fáa sítt frá, tí hann er ofta heftur í framburði, tí hinir eigararnir eru so nógvir og smáir, og tí geva seyðinum minni ans. Men skal tað vera galið at býta stórar felagshagar og samla hálvar og heilar gyllinsmenn í hóskandi hagapartar, so er fá- fongt at tosa um rationella seyða- røkt. Sosialurin skrivar: »Eitt ið menn nevna vidvikj- andi hesum hagabyti og finnast at, er, at kongsbøndur fáa frá jardagrunninum fullan studning til stikid, medan småmenn einki kunnu fåa«. Hvadan er hesin fulli studn- ingur, kongsbøndur fáa? Landbrúkskantórið svarar so- leiðis: >Teir bøndur, sum eiga pening innistandandi í jarða- grunninum, fyri avtiknar traðir, grundstykkir og líknandi, fáa av hesum peningi, til stik ímillum hagar. Småmenninir, ognar- eigararnir, sum ongan pening eiga í grunninum, fáa ongan studning til hagastik, men ein 1, til at stika um eina trøð fyrstu ferða. Tá skrivað og talað verður um kongsbóndan og smámann- in (ognarmannin) eigur tað ikki at vera greitt soleiðis frá, at tann, ið lesur og lurtar, skal fáa eina skeiva fatan av tí. Kongsbóndin (í dag) er mað- urin tann, sum hevur ein før- oyskan garð, størri ella minni, i festi frá tí almenna, hvar hann er skyldugur at lata, árligan pening í leigu, sum álagt er festinum. Har til skal hann halda vid líka og bøta um »hus og gaard og alt som staarc og ofta lata bæði eini og tvinni hald. (Til foreldur og ommu og abba). Smámaðurin eigur sína jørð, tað er hansara »privata«, so verunliga er hann tann rætti bóndin. Ivaleyst verður henda grein lisin og fata so av mongum, sum um greinskrivarin her berjist fyri, at bera í bøtuflaka fyri kongsbóndan. Ja, til deils er tað tað. Bónd- in yvirhøvur er ikki verri enn hini menniskjuni, men bónda- (ella jarða-) stætturin er »aftur- úr silgdur«, (Sjá Árbók Føroya Búnaðarfelags 1935. Tíðarskifti. H. J. Jacobsen). Hvat er hjálpt uppá bónda- stættin í samburð við aðrar stættir her á landi? Og bløðini (pressan) seinastu 40 árini (einki blað undan tikið) hava, sum øllum kunnugt, bert í einum máli verið samd, og er tað í tí at sáa klandur og hatur ímillum jarðastættin og hinar stættir landsins. — Hesi árini er fólk so >uppfløskað< við hes- um stættaklandri, at tað trýr tí, um tað veit tað er rangt, tað hevur sogið í seg. Sjúrður Patursson. Seyðaráðgevarin hevur mis- skilt tær reglurnar her stóðu um at sundurbýta hagar. Orðini vóru ikki blaðsins, men teirra, ið varðaðu av hesari sundur- býting. Somuleiðis tað sum sagt varð um studning til stik, Bløð mugu hava loyvi at bera fram hugsan og ætlan fólksins um ymisk viðurskifti. Vit hava ikki vilja loypt á kroppin á kongs- bóndum ella øðrum jarðamonn- um ella sátt hat millum stættir. Helst vildu vit, at stættir skuldu komi til semju við tinging og skuldu kunna skilt hvør annan. Bóndastætturin er tydningar- stórur stættur, og væl skipað samfelag má gera so, at hann fær góð arbeiðskor. Men ivaleyst verður so at altíð verður eitt- hvørt at orðskiftast um — eisini millum stættirnar, Bladstj.