leygardagur 7. august 1948síða 2

Nr. 30 breiða út vinarbond millum heimsins fólk og lond. Hann minti á, at tað vóru 40 ár, sid- ani London var vertur fyri olympiadu. Og helt hann fram, at býurin hóast frek sår orsak- aði av hesum seinasta bardaga var glaður yvir at vera førur fyri at kunna bjóða flokkum av itrøttafolki úr kriggsherjadum londum og eisini øðrum, sum vóru betur sloppin burtur úr bardaganum, vælkomin til hesa vinarsamkomu. Hinir fimm olympisku ringarnir, sum merkja teir fimm verðinspartarnar. So við og við vilja vit koma við úrslitunum úr teimum ymsu kappingunum frá olympiadini. a. Fíegjarlógin á Legtingi. Landsstýrið 'hevur lagt fram figgjarlóg fyri figgjarårid 1949/50. Ein kann siga, at hetta er ein hending, id verd er at merkis- seta í politisku søgu okkara. Vit hava so fingið eina ábyrgd- arstjórn. Vit hava fingið eitt grundarlag fyri einum vanligum lingsiði, sum ikki áður hevur verið í politisku gongdini her á landi. Sjálvandi er at siga, at tølini eru óføra stór, sum tú hoyrir, figgjarlógin snýr seg um. Tey eru risalig í mun til, sum tey áður vóru. Tingsins útreiðslur eru knappliga 7 mill. kr., og inntøkurnar eru settar hareftir. Men tað var so ikki annað enn vit kundu vænta. Vit eru í einari dýrtið, og almennar út- reiðslur hava verið stórar bæði orsakað av henni, og av tí at Løgtingid hevur átíkið sær skyldur, sum tað ikki fyrr hevði. Útreiðslur og inntøkur eru størri enn 1947, men skal ein siga nakað til atfinningar, so má spurningurin verða settur fram, um tær ikki skuldu verið størri enn tær eru, og um allir inn- tøkuvegir eru kannaðir til litar. Okkara skattalóg kemur fram í samburði við Løgtingsins fíggj- arlóg. Fjøldin í landinum held- ur, at hon eigur at verða broytt, ella at reglurnar, hon setur verða ikki væl eftiransaðar. Javnaðarflokkurin hevur havt uppskot til broytingar, og var hetta aftur nert við á Tingi, nú figgjarløgin lá frammi. Sjálvandi verða altid ymiskar hugsanir um hvørjar inntøku- FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR TU ILLLLLLLLLLLLLLLLLLLLS keldur bestar eru at nýta í ein- um samfelagi. Her kann altid eitt fruktbart orðaskifti fara fram, um viljin til at vera sakligur er til staðar. Landsstýrið hevur ikki havt langar stundir at um- ráða seg slíkum broytingum og eftirkanningum viðvíkjandi. Landsstýrismenn greiddu frá, at teir vóru búnir at leita sær úl- lendska sakkøna hjálp at eftir- kanna okkara skattavidurskifti, sum kundu geva ráð og leggja grund undir eina modernaða og vælvirkandi skattalóggávu. Í samhandi við fíggjarlóg Løg- lingsins fær sjálvandi styrisskip- anin nýggja sínar atfinningar og álop. Hóast tað, so er meirilutin av fólkinum á einum máli um, at stýrislógin kann vera ein frá- lík ramma, har innanfyri kann fáast eitt fruktaríkt samarbeidi og úrslit fyri okkara land. Ein skipan, sum fólksins sjálv- bjargnishugur ógvuliga væl kann trívast undir. Tað stendur bert á. hvussu arbeitt verður, hvørj- um máli arbeilt verður móti, og hvørji líkindi givin verða at ar- beiða undir. Ein stjórn verður atfunnin, so er sidurin í øllum demokratiskum londum. Men mótstøðan eigur at flyta fram sína alfinning við sakligum grundum og viljanum til verun- ligar og gagnligar bøtingar. Vit vildu ynskt, at figgjarløgin var rúmari — beinanvegin eilt kollveltingaruppskot. Men vit bera í bøtuflaka fyri Lands- styrismonnum, at teir hava havt knappa tid og nógv fyrivarni al taka. Men harfyri sleppa vit ikki málinum úr eygsýni: Al yvirtaka, skapa og finna inn- tøkur, sum bera skulu yvirtøk- una, ganga seigliga og málvíst fram til eitt verunligt ræði og við ti stimbra tjóðina til við heiður at teljast millum aðrar tjóðir. Samferðslan og bygdirnar. Viteru komin nú í tann streym, sum langt síðan harðliga hevur rikið í øllum europeiskum lond- nm: fólkaflytanin frá landinum, bygdini, til býin, keypstaðin. Tað er eitt tekin, ið fylgir við menningini og serliga við knapp- ligum uppgongutíðum. Men menn gerast varir við, at gerst flytanin ov stór, kann hon verða landinum tl trupuleikar og skaða. Peningakreppur og vinnu- kreppur koma, og tær raka mest býirnar. Virkini falla frá og við fráfallinum fylgir arbeiðisloysi. Eisini verður hitt, at jørðin missir alla arbeiðismegina, og fólkið kemur at sakna ta grøði, sum hon gevur av sær, og sum er ómissilig fyri fólkaheilsuna. Tað er tí klókur politikkur, at slýrismenn gera so fyri útjað- arar laudsins, at fólkið ikki beinleiðis kennir seg noylt at rýma av bygdini. Landsins ábyrgdarmenn mugu gera líkindi fyri búsiling so lagalig sum gjørligt, og her eru samferdsluvidurskiftini ein hin lýdningarmesti tåltur i hesum máli: Royna at hava regluligt samband vid by ella keypstað, so bygdafolkid sleppur til og frá og biliga og lagaliga sleppur av við tær vørur, tey framala. Í Føroyum verður ofta klaga, at ikki verður hetta eftiransað. Ovggjar og stórar bygdir hava einki skipasamband, og trupu- leikar, ið av hesum stendst, eru so stórar, at ikki er at liva: fólkið flytur burt. Tey viðurskifti kunna vera vida, men her kann nevnast sunnari partur: Sandoyggin og Skuoyggin. >Smirile siglir á Skálavík, »Dugvan« til Skopunar, men Sands bygd og Skúoyar bygd síggja ikki longur nakað sjófar. Skúoyingar siga, at gamla »Smiril« fingu teir inn hvørja viku, men nýggja »Smiril« síggja teir ikki. Trupult verður hjá teimum at flyta vørur frá og til, og henda umflylanin við bátum s bilum dýrkar vøruna í stórum. Sjálvsagt kann ikki »Smiril« sigla um alt landið, og Suður- oyggin liggur so fyri, at skal hon hoyra til Føroyar, má hon fáa størstu nýlsluna av einum fari sum »Smirli«, Men ofta er fram- hildið — eisini av Smirlamonn- um sjálvum — at meira kundi fingist burtur úr sigling hans- ara, um tíðin varð betri nýtt. Hevdi hann størri manning, kundi hann siglt oftari. T. d. kundi hann — íhvussu so er um summarið — tíkið Suðuroyar- túrin í ein dag, komi suður og norður aftur sama dag. So kundi ein dagur fingist bara til Sand- oynna og Skúoynna, og so kundi ferðafólkið til Suðuroyar sloppið frá ti at ligið umborð i »Smirli« ein heilan, langan dag, ofta i ringum veðri, ti skipið lá inni á øllum smábygdunum á Sand- oynni. ej (0) 9 Vónandi kemur >Ternanc fyri seg aftur, og so kanska hon verður ein hjálp atloysa henda samferðsluspurning saman við »Smirli« og teimum førum, sum eru á privatum hondum. Spurn- ingurin er týdningarmikil, og menn mugu geva honum ans, so ikki einans av slíkum or- søkum okkara útoyggjar og smábygdir avoyðast. FØROYA BRUNATRYGGING Hús - innbúgv - vør- ur - verda tryggjad. 7. august 1948 Dansk Vandrelaugs FÆRØREJSER I fjor genoptog Dansk Vandre- laug de rejser til Færderne, som var begyndt før krigen, og jeg har i sommer haft den glæde at være rejseleder for 12 vandrere på en uforglemmelig rejse. Straks efter ankomsten til Færøerne tog vi til Ejde, hvor hr. købmand Oliver Oster og hans frue, son og svigerdatter havde beredt os en så hjertelig modtagelse, at vi aldrig vil glem- me den. En hjertelig tak skylder vi også fru Flla Poulsen, hr. dr. Rasmussen, fru Kruse, fru Jenny Olsen og fru Elly Joensen, som stillede værelser til rådighed for os. Da jeg besøgte Kjde i fjor, indhyllede Slættaratindur sig i majestætisk utilnærmelighed, men í år viste fjeldet sig fra sin venlige side, så vi kunne bestige det i strålende sol og stille vejr. En stor oplevelse var også en sejltur til Risen, Kællingen, Stakken og Tjørnevig. Fra Ejde gik rejsen over Sol- mundefjord til Fuglefjord, hvor den nye, smukke skole var stil- let til rådighed for os. Vi takker hr. lagmand Andreas Samuelsen og formanden for kommunen, hr. Poul Christiansen for råd og bistand. En særlig tak skylder vi kommunesekretæren i Fugle- fjord, hr. lærer Herluf Berthel- sen, som skaffede os båd og hádmandskab til Klaksvig. I Klaksvig havde hr. værk- fører Johan Rasmussen og hr. lærer Thomsen ordnet alt for os på bedste måde med indkvar- tering på skolen. Sejladsen fra Fuglefjord havde været kold og våd, så vi hyggede os dejligt i de opvarmede skolestuer. Vi takker hr. værkfører Rasmussen for den smukke køretur, han førte os ud på og for alt, hvad vi fik at se. Også hr. Asbjørn Joensen takker vi for råd og bistand. Fra Klaksvig tog vi med post- båden til Viderejde, hvor hr. lærer Ole Dahl tog venligt imod os og var vor udmærkede fører. Vi takker navnlig hr. Dahl for besøget i den gamle røgstue og beder ham bringe vor tak til dens beboere. I Thorshavn fandt vi husly på realskolen, hvorfor vi takker hr. overlærer Liitzen, som også på anden måde var os behjæl- pelig. Til slut takker vi alle de Fæ- ringer, hvis navne vi ikke kender, som vi kom til at tale med på vore ture, og som med stor ven- lighed besvarede vore fore- spørgsler eller forklarede, hvad vi sá. Vi vender hjem med stor- slåede og uforglemmelige ind- tryk af Færøerne i sol, regn og På