leygardagur 14. august 1948síða 2

14. august 1948 Spjótkast (kvinnur): H. Baume, Eysturríki 45,57 m (nýggj ol. rekord). 100 m renning (menn): Harrison Dillard, USA, 10,3 sek. 400 m grindarenning: R. B. Cochron, USA, 51/1 sek. (nýggj ol. rekord). Hamarkast: Nemeth, Ungarn, 56,07 m. Langlop: W. S. Steele USA, 7,825 m. 50 km kappgonga: J. Á. Ljunggren. Svóøriki 4,41,52 (4 tim. 41 min. 52 sek.). Útlop: 3 m lop: B. Harlan, USA, 163,64 points. 100 m crawl (menn): W. Ris, USA, 573 sekund (nýggj ol. rek.). Á Legtingi 1948. Skattalógin. P.M. Dam helt fram tað ranga við okkara skattalóg. Hvat skil var, helt hann, í lí, at meðan ein fátækur maður mátti gjalda skatt av at kalla hvørjum oyra, tå skattafrádrállurin hjá honum er so lítil, kann ein stórinntøku- maður sleppa heilt undan skatti við tað, at hansara frådrålt- ur, sum núgaldandi skaltalog heimilar, er so risastórur. Ein maður ella felag sum hevur — fyri at taka eitt dømi — fleiri hundrað túsund í skatt tí við- komandi vinnur so ovurnógv, hevur loyvi til av síni reinvinnu at draga hesi hundralúsundini, frå sum skattafri, Áðrenn seinastu lógarbroyting kundi maður við hesum stóra skatti vera skatta- fríur árið eftir, sjålvt um hann tjenti so nógv hundratúsund, sum skatturin ljóðaði uppá árið frammanundan, tí tá hevði hann loyvi at draga allan skattin frå. Nú er skattalógin tó bølt so frætt, at maður í skatti ikki kann draga frá síni skatta- inntøku meiri enn ein til inn- tøkuna fyri skattaårid svarandi skatt. Og er tað ikki himmal- rópandi skeivt, at maður ella felag, sum t. d. hevði keypt skip ella annan lut undan krign- um fyri nakrar túsund krónur og undir krignum seldi skipið aftur fyri fleiri hundrað túsund, kom, soleiðis sum lógin nú er skipað, ikki at gjalda eitt einasta oyra av teimum hundratúsund- unum, hann soleiðis vann. Tað er so sanniliga ikki løgið, at fólk »reagera« og eru ørg inná hetta órættvísi. Tad var, helt talarin. eisini neyðugt at fara burtur frá teim núgaldandi avskrivingarreglum, ið líkningar- ráðið hevur sett til 10 % av 2, og intil 25 % av * av skipsins virði. Við hesum avdrátti verða tey nýkeyptu skipini yvir- FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR høvur ongan skatt at gjalda uttan so er, at vinningurin verður so ovurstórur. P. M. Dam skeyt uppá fyri javnaðarflokkin, at skattalógin varð broytt soleiðis, at skatlurin varð rættvisur og kom at liggja å teimum, sum tær stóru inntøkurnar høvdu. Hansara uppskot var: 1. Dyrtidarvidgeran av teim fyrstu 6000 kr.avskattainnsøkuni (svar- andi til hushaldsbudgettid). Henda dyrtidarvidgerd fer fram soleiðis, at tann fyrsti parturin av innløkuni inntil 6000 kr, verður deild við prístalinum (nú 264) og falda við 100. Inn- tøkur um 6000 og yvir fáa við hesi viðgerð ein frádrátt í skattainntøkuni uppá um 2300 kr. 2. Skattad skal verda av mansins samladu veruligu inntøku vid ongum frádrátti, hvørki skatta ella øðrum frádrátti. 3 Viðvíkjandi skipum verða avskrivingarreglurnar at broyta hagar, at einki skip má kunna avskrivast meiri enn 5 % og í vissum føri ikki so nógv. 4 skipað verður soleiðis, at likningarstovnarnir fáa fullan myndugleika at krevja bøkur og skjøl og allar upplýsingar sær til handa fyri at fáa greiðu á teirri veruligu skattainntøkuni. Harímillum skulu ikki sum nú bara arbeidsgevarnir havaskyldu al geva upp, hvat ið fólk tjena hjá teimum, men eisini bankar, sparikassar og aðrir pening- astovnar. 5 Skattastigini megu gerast meiri »progressiv«, altso vaksandi hægri tyri tær stóru inntøkurnar. 6 Reglurnar um, at maður ella felag, sum t. d. keypir eitt skip fyri 40.000 kr. og selur tað aftur fyri 100.000, skal ikki skatta av hesi inntóku, verða at falla burtur. Ein tílík inntøka skal sjálvandi skattast — og kanska skattast serliga nógv. Talarin fanst at, at styrid ikki hevði positivt uppskot um broytan av skattalógini. men einans skjýtur uppá at endur- nýggja ta gomlu lógina. Men tó sigur stýrið, at tað við vælvild vil hugsa um møgulig broytingar- uppskot, id koma frá figgjar- nevndini ella øðrum tingmonn- um, og at ætlanin er at fáa fatur í ein skattaekspert. Ein tilikur ekspertur er harliga åtrokandi at fáa. Men til sjálv princippini i skatting kann tingid nú take støðu, helt talarin, og at tað nú kom at standa á inntøkunum hjá tinginum, hvørji mál vit komu at yvirtaka aftrat teimum, sum nú eru yvirtikin. Hin beinleiðis skatlanin má troytast fyrst á tamp fyri tær stóru inntøkurnar, áðrenn farið verður yvir lil toll, i okkara land ikki sleppur frá líka so lítið sum nakað annað samfelag, ið vil geva íbúgvarum sínum tey ymsu góðu, ið leimum tørvar og teir streingja á at fáa bæði vinnu- liga og andaliga. Hetta radikala uppskot fekk Th. Petersen í øðini fram á talarapallin. Men hansara vápn vórn ikki bara veik, men eisini óblonk. P. M. Dam hevði haft tvær reisur orðið og kundi so í hesum málið ikki fáa orðið aftur, og helt Th. P, ti, at hann kundi loyva at tveita um seg vid briksli móti Dam. Hann kom við »Dagbladsins« kóki um, at Dam skal hava skyldina fyri tær stóru frádrættirnar, id talan hevur verið so nógv um. sær Men dagin eftir, tá ið fíggjar- lógin kom fyri, lat P. M. Dam tann fræga Th. Petersen vita, at hann fór við ásannindum. Allir menn vistu, at tær avskriv- ingarreglur, ið galda fyri skip í dag, hevur eingin minni enn næstform. fólkaflokksins sum líkningarráðsformaður — eftir åheitan frá tinginum um at koma við einum uppskoti — sett fram og verið faðir til. Tad einasta, ið P. M. Dam hevði verið við til at sagt saman við sambands- monnum og gamla sjålvstyris- monnum, var, at reglurnar fyri klassificering av træskipum skuldu ikki vera verri og strangari enn klassificeringarreglurnar fyri teir stóru trolararnar hjá pening- amonnunum. Tey smáu skipini, snurriváðsfør og onnur, ið eru bygd av træ, eiga fiskimenn tey flestu, meðan tey stóru jarnskipini eru í hondunum á peninga- monnum og stórfeløgum. Tað er ringur tingmaður, ið sum Th. Petersen og hansara líkar, ið berjast sum úlvur á skó fyri, at stórmannastórførini skulu fáa allar = klassificeringarútreiðslur- nar drignar frá, meðan fiski- manna smáførini skulu skattast av klassingficeringarútreiðslun- um. Men so galið er tað. So út av lagi, at Th. Petersen og leikar aftrat at hava hesa ræðuligu støðu, ikki smæast vid at seta sakina á høvdið og gera gølu burtur úr P. M. Dams stríði fyri, at smámannaskipini ikki skulu vera verri stillað enn stórmanna- skipini. Men skilamenn skilja at tá Th. Petersen og líkar bera seg so at, er tað ein »fortvivlad» roynd at fjala ta svørtu og ræðuligu afturhalds og stór- manna støðu, fólkaflokkurin altið hevur haft í skattamálin- um. Men tad skal ikki eydnast. So kvatt ikki úr Th. Peter- sen hesum viðvíkjandi. b. Nr. 31 Landsstýrið hevur lagt fram uppskot til: 1) Heimild til tøku av lendi til sjúkrahús. 2) Løgtingslóg tænastumenn. 3) Loyvi til og åbyrgd fyri láni til Vágs kommunu. 4) Fíggjarlóg fyri januar fjórð- ungsár 1949. 5) Figgjarlóg fyri 1949/50. 6) Figgjarætlan fyri fåtækra- grunn Løgtingsins. 7) Setan av nevnd viðvíkjandi inn- og ulflultningi og ymsum raluta- og peningaspurningum. 8) Setan av sendinevnd við- víkjandi Brettlands-semju. 9) Løglingslóg um inntøku- skatt. 10) Ábyrgd fyri havnalánum (Fuglfjarðarhavn og Seyrvágs- havn). 11) Samsýning fluttnings. 12) Loyvi til og ábyrgd fyri lán til Fámjins kommunu. 13) Løgtingslóg viðvíkjandi dagpeningi vegna fylgjum av rannlukku. 14) Loyvi til Haldórsvíkar kommunu at keypa hús til lær- arans. 15) Figgjarætlan fyri Føroya bróstsjúkrahús fyri 1949. 16) »Aarsberetning fra Fær- øernes Plantningsudvalg for Aa- ret 1947«, 17) Reglugerð fyri Mentunar- grunn Føroya Løgtings. 18) Samsýning til lærarans. um lón (il fyri presta- itrottar- Javnadarflokkurin hev- ur lagt skriv inn á ting um um- skipan av lógini um beinleiðis skatt. LUTAKAST (til frama fyri K.F.U.M. og -K. byggningi í Klakksvík. Nr. Skinnkåpa 1900 | Bordleypari 1899 Kaffistell 882 Málningur 600 Lamb 229 Dúkur 861 Testell 863 Mynd av Klakksvík 1027 Mannfólkatroyggja 2009 Gólvleypari 2022 Seks bordknivar og tveir páleggsgaflar 173 Handilsvøra fyri 50 kr. 594 Lutirnir fáast við at venda sær til K.F.U.M. og -K. í Klakksvík. Vit hjartaliga takka tykkum øll somul, á bygd og í bý, bæði ung og gomul, |sum okkum hjálptu á ymiskan hátt, so vit kundu fáa eitt úrslit so gott. | Samstundis vilja vit ollum teim takka, sum á Nordoyastevnu mundu sær fjakka, í Gamla skúla at hjálpa til. Tusund takk, til síðst siga vit.