mánadagur 23. august 1948síða 2

23. august 1948 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Til FØROYA LØGTINGS TORSHAVN Skattalagid í Føroyum er ótíðarhóskandi og órættvíst moti småmanninum, medan tad eirur storinntøkumanninum og slepp- ur hon olta heilt undan skalli. Undirskrivaði Føroya Javnað- arflokkur hevur tí á seinastu landssamkomu síni samtykt at streingja á heiðraða løgting al broyta skattalogina soleiðis, at stórinntøkumaðurin ella felag ella virki ikki verður at fáa nakran framihjáræltt, tá ið skatlad verður. Vit loyva okkum at vísa á fylgjandi brek millum mong onnur í teirri beinleiðis skatt- anini: Tað er einki skil i, at stór- inntøkumaðurin kann sleppa at draga frá skattainntéku síni fleiri hundrað túsund fyri skatt og annað, meðan smámaðurin má skatta at kalla av hvørjum oyra, hann vinnur, við undantak av teim fáu hundrað krónunum, hann hevur í skatt og rindar í rentu og fyri sjúkratrygging. Tað er eyðsæð, at stórinntøku- maðurin ikki skal hava loyvi at draga meiri frá skattainntéku síni enn smámaðurin. Tað er einki skil í, at maður, ið t.d. keypir eitt far fyri 40 000 og selir tað aftur fyri 400.000 kr. og harvið vinnur í reinari for- tjenastu 360.000 kr., ikki skal vera skyldugur at gjalda skatt av hesum reina vinningi. Nú lá id land okkara hevur brúk fyri so stórum inntøkum, kunnu vit ikki longur verða standandi við tær stóru avskriv- ingarnar (10 % av ?/; og 25 % av 3 av skipsvirðinum). Við hesum frådråtli koma flestu ny- keypt skip at verda skattafri, sjålvt um tey vinna stóran pen- ing. Hetta er skilaleyst og má verða broytt. Allir menn, sum hava fingist við skattalíkning, vita hvussu trupult tað er at fáa falur í teim verunligu skattainntøkum hjá virkjum og summum fólkum. Hesum viðvíkjandi má skatta- lógin verða broytt, so møguligt verður at fáa fatur í allar skatta- inntøkur. Sambært framanfyri fram- flutta verður skotið uppá við- víkjandi teirri beinleiðis skatta- lógini: 1) Eingin skal hava loyvi at draga skatt, sjúkrakassagjald o. a. frá skattainnt6ku síni. 2) Tær fyrstu 6000 kr. av skattainntøkuni skulu dyrtidar- vidgerast, t.v.s. deilast vid pris- talinum (nu 264) og faldast vid 100. Hetta vil geva øllum sama frádrátt, hægst slakar 2300 kr. tá id innløkan liggur við 6000 kr. meiri, Eftir hesum verður Í og ein maður við 7000 kr. at rinda løgtingsskatt av 7000 — c 2,300 = 4.700 kr., og ein madur ella virki, ið vinnur 100.000 kr. at rinda skatt av kr. 100.000 — ce 2300 = 97.700 kr. 3) Aftrat hesum eiga skatta- stigini at verða gjørd >progres- sivari« og skattafrælsismarkið verða sum tað er, tå ið hús- haldsbudgettid (tær 6000 kr.) er dýrtíðarviðgjørt. 4) Øll, einstøk sum virki, feløg og samtøkur, skulu galda skatt av allari reinvinnu. (Mað- ur skal, um hann keypir eitt skip fyri 40.000 kr. og selir tað fyri 400.000, sanniliga ikki sleppa undan at skatta av reinvinnuni 360.000 kr.). 5) Virki og ognarlutir skulu ikki kunna avskrivast við meiri enn hægst 5% av teirra sanna virði. Skip mega tó hava loyvi at leggja ein ávísan pening av til klassingar. 6) Sparikassar, bankar og allar peningast6dur skulu verða skyldugar at geva upp fyri løg- tingsins líkningarstovna rentu- inntøkuna hjá skattaborgarum í viðkomandi peningastovna. 7) Løgtingsins líkningarstovni fær sær serfrøðing í roknskapar- kanning og verður at fáa skyldu og heimild til at granska allar handils- og virkisroknskapir og frá viðkomandi at krevja sær til handa øll skjøl og bøkur og allar upplýsingar driftini við- víkjandi. Fyri at kunna líkna skatt við skili, megu menn hava greiðu at ognarviðurskiflunum hjá teim einstøku skattaborgarunum. Skotið verður tí uppá, at løg- tingið samtykkir eina ognar- skattalóg og skrásetir allar lands- ins ognir og ognar teirra privatu. Ein formúguskatlt megu vit eins og øll onnur lond hava. Tað ber ikki til, at steinríkir ongan skatt skulu hava, bara tí teir siga seg onga inntøku hava haft av arbeiði. Á Føroya Løgtingi, tann 3. august 1948. Føroya javnaðarflokkur. f, v. P. M. Dam. Elektroinstallatørur, sum hevur kommunala installa- tøreksamen, fær autorisation vid Klakksvikar Elektricitetsvirki frå 1. novbr. 1948. Umsóknir vid frågreidslu um progv og læru skulu sendðdst til Klakksvíkar Elektricitetsvirki áðrenn 1. okt. 1648. Klakksvík, hin 10. aug. 1948. S. Petersen, sóknarstýrisformaður. Banklán í Bretlandi, Skuldin í Bretlandi veksur. Yvirhøvur hava fólk lítlan kunnleika um, hvussu pundini í Bretlandi hava verið nýtt. Tað frættist knappliga, at pundini vóru so at siga uppi. So frættist, at vit eru komin í pundsskuld, og nú frættist, at Tingið mælir til at taka banklán í Bretlandi stórt 500.000 pund. Undir ting- ingunum kemur fram, at einans 345.000 pund eru komin til bankarnar av eini sølu fyrra hálvár uppá 745.000 pund. Vit fáa at vita, at útgerðarmaður hevur loyvi at gjalda vørukeyp burtur av sølu síni, um hann hevurinnflutningsloyvi og gjalds- loyvi frá vatulawiðsløðini. Ikki batar at gráta um »spildt Mælk«, men fólki kann ikki noktast at hava illgruna um, at ikki verður væl eftiransað við handlinum og við pundunum. Vørumongdin hevur verið stór í landinum, og nógv av vøru, sum ikki beinleiðis er fyri neyð- ini. Ivingasamt er, um ikki pund eru farin fyri óneyðuga vøru. Ein Tingmaður åtaladi eisini, at menn høvdu ólógliga pening standandi á konto í Onglandi. Tað er dýrt at taka stórt út- lendskt lán fyri vanligt vøru- keyp. Men í løtuni má okkurt gerast. Landinum tørvar livs- týðandi vørur, id ikki fáast utt- an fyri pund. Einans, id er at gera i framtidini, er at selja fisk til Bretlands og vinna pund aftur; men ikki minni tydning- armikið er at fáa srranga eftir- ansan við handlinum, so vit ikki oyðsla útlendskt gjaldoyra og koma okkum í eina vinnulige vanlukku, sum vit ikki kunna bøta. Ístrot. Trot er á nógvum í hesum tíðum. Ikki bert tað, ið menn- iskjan leggur úr hondum, kann tróta, men eisini natúrin heldur aftur ti, ið ymsa tíðir kann vera ov mikið av. Vatntrot er, og vatntrotið elvir ravmagnstrot, sum so aftur er orsøkin til, at skip fáa ikki ís úr ísvirkinum. Á Tvøroyri fæst ikki ísur, og skipini koma til Havnar eftir ísi. Eisini í Klakksvík er ístrot, ti at ravmagnsstreymurin er av- brotin stóran part av degnum. Politisk evja. Hetta er eitt slag av evju, sum teir siga rínur væl við, og kann hon tí nýtast sum cement. Hon storknar skjótt og heldur væl, men hon er ring at fáa burtur úr klæðunum — bæði yvir- klæðum og undirklæðum. Fleiri her í Føroyum royna at fáa sær heilsølurættindi uppá hesa evju. Per, Nr. 32 Statsministarin á Tvøroyri, Á veg úr aftur Grønlandi var ætlanin hjá >Niels Ebhesenc við Hans Hedtoft statsminislara at sigla inn á Tvøroyri. Tær stóru inntøkurnar. Tað er sjálvandi, at innték- urnar í Føroyum yvirhøvur hava verið størri hesi árini enn frammanundan. Sjógvurin hev- ur givið nógv av sær. Fiskiflotin er vaxin, og harav hevur verið meiri arbeiði uppi á landið. Men hevur tann vanliga arbeið- istidin uppi á landið givið meiri enn til »dagligt breyd«? Tá id tosad verður um stórar inntøkur hjá arbeidismanninum uppi á landi, man atvoldin til inntøkurnar vera hon, at mað- urin hevur arbeitt >yvir tid« ella sunnudagsarbeiði. Og slík viðurskifti eru ikki at rokna sum ynormalc. Tað at maður kemur til toliliga góð kor, tå id hann nærsagt arbeidir bædi dag og nått, er ikki at fara eftir. Mad- ur orkar tad ikki leingi, og hugur hansara fyri øllum øðr- um, ið mennisklan tekst við utt- an um hitt dagliga arbeiði, doyr burtur. Hann gerst ein maskina. Tey lagaligastu arbeiðisviður- skifti munnu vera tey, at mað- ur hevur vanliga arbeidistid, sum hóskar til orku hansara, og at hann av hesi arbeidistid kann vinna sær nógmikið til at liva sum sømir seg menniskj- anum. Arbeidisloysi er ein banning, men hitt at ársinntøkan verður sett ájavnt menniskjans orku- evni er ikki minni samfelags- skaðin. Ferskfiskaselan. ks. £ Barðið 890 1282 Njarðlingur 466 1625 Ørvur 333 711 Havsøki 382 1050 Egholm 540 1707 Eystfelli 543 4076 Alvi 525 1780 Keldan 284 1804