leygardagur 7. august 1965síða 2

Nr. 61 SOSIALURIN Lærarin og kristni Fyrilestur, onkustaðni styttur, hildin á stevnuni í Havn juli í ár av Ejvind Vilhelm, presti. (Framhald) »Skulin skal hjálpa heim- unum at seta sær mál í lívinum, geva teimum høg hugmål, a tey at vera sannfør í orðum og atburði, og læra tey at kenna ábyrgd Nú kann sjálvandi hvor ein hava sína egnu hugsal um, hvørji mál tað er vert at stremba fram ímóti. og hvat ið kann kallast høg hugmál, um tað er hetta, sum vit oll hava líka nógva mødi av, at fáa okk- ara part burtur av samfelags- ágóðunum, ella vit taka við ti, sum Jesus lærir. at størst av ollum er, at tú tænir tínum næsta, hjálpir og dugnar hon- um, soleiðis sum Mads Nielsen so vakurt hevur lýst í einum av songum sínum: Der er nogle, der bestandig gár, som gik de kongebud, og er vidnesbyrd iblandt os om sá kongelig en Gud. Deres solkin, som et solskin og en fred. Vejen, vi selv skal bliver skønnere derved. smil er som et som følge, Tann samhug við onnur fólk og ta ábyrgdarkenslu. sum skúl- »En konge bør at holde sine ord…« lærara- in at læra børnini, læra tey hjå tað. skulu skulu um.« Í førur eigur sum segði: vilja, at tykkum, móti skal honum. sum tit gera móti tit eisini gera m skúlin tá „fyri at geva børnunum arlast við út í lívið, geva ikki bert kunnleika, eisini vísdóm til svara til tað endamál. skrásett í skúlalógini, hetta endamál, hildið fram við ti, mugu næming meta kristindóminum. ikki eini langari roð av boðum forbodum, ti tá hevur | mist sína kraft, men sum tí liv- andi andaligu kraft, sum setur spor í mannasinnið. at tey læra hesa virðing fyri lívinum. at tey koma at takka Guði fyri lívsins gåvu fyri tann rika heim, sum kunnleiki letur dyrnar til, læra virðing fyri ødrum menniskjum og at kenna ábyrgd fyri sínum næsta. tå hava tey onnur tað teim- verða hesa Am men le sum er lívið og ØIS og eg havi tad er eg havi arnir sum sagt, ta og heldur ongastaðni betur enn | »Alt | lat bert tann, upp | nomið vísdóm fyri lívið og eru | sum før- (í samband vid ta makt, |hevur verið aðaltátturin i oyskari mentan í túsund år, og her vil eg venda mær til lær- jaran í kristni, sum hevur fingið jeina stóra uppgávu litnað til. | Hin franski høvundurin Vic lalararnar m. a. hesi orð: væl og nøkur kirkja er skúlin jein halgidómur.< Mær tykir, |lærarin eigur at hava hetta i | huga, tá ið hann skal læra børn tor Hugo skrivaði til barnaupp- | »Eins | at | Skulin hevur tann fyrimun, at hann fær fyrst við barnið at gera og kann geva ti kristna | upplæring, áðrenn so mangur annar, ið vil tí minni væl, fær | fatur á tí. Eg havi onkustaðni sæð roknað út, at í tey 7 árini, barnið gongur í skúla, hevur tað um leið 600 tímar í kristni, og hvussu langt kann lærarin ikki rokka teir 600 tímar. Tad, sum børnini læra í skúl- anum í kristni verður hjá flest- um grundarlagið fyri teirra trúgv og reglan fyri teirra lívi. og tí eigur bert tann lærari, sum er greiður yvir. hvørja ábyrgd. hann átekur sær, at vera lærari í kristni. og eg vil eisini halda. sum kristintrugvin sannleiki fyri eigur at læra børnini í kristni, tí hvussu kann hann annars vera teimum veg- leiðari? er Ivaleyst minnast vit aftur á okkara egnu skúlagongd. og ið mangt av ti, vit lærdu, er gloymt, so verður tó myndin av læraranum í barnaskúlanum sit- andi í sinninum, og hevur hans- og ara persónliga stóða til kristin- | boðskapin alstóran týdning, hansara = stóða vil koma merkja hansara undirvísing. {í at Útvarpið ..p Framhald frá 1. síðu. | vid åheitan um loyvi at seta tað | løguna, | stova, men ein halgidómur, og | Ja. kvoðu teir gomlu, og tå |tad er litið honum til at taka | ið kongur segði nakað, so var Þarnið við hondina og føra tað tað eftirfarandi og kundi lítast | inn í tann heimin, sum eitur å, og um ikki, ja so var tað|Guðs ríki. og ti er lærarin í mannminkandi. | kristni einki minni enn prestur, H. Djurhuus er ikki kongur, | tá ið hann letur upp fyri Guðs men hann er løgmaður okkara | £0Ymslum fyri teimum, sum 7 sum løg- | Jesus nevnir tey smáu, og sum og skrivar undir lógir, tingið smíðar, so tað skuldi ver- ið álítandi orð hansara. Øll sum lurtaðu eftir skifti á tingi um fíggjarlógina í vár. hoyrdu hvussu logtings- maður Johan Simonsen skrubb- aði løgmann H. g Niels W. Poulsen til. Hann segði bart út at hann roknaði við. at eingin samgonga var meir. Og tá ið løgmaður N. W. Poulsen fingu søgdu teir, at teir vildu ikki sita eitt eygnablunk eftir at teir ikki høvdu fleirtal iftan seg. Og og OTOTIO, fv ri slitnað og tætt samgongan er síðani tá, fór heim. rópti H. løgmaður, út til Før- fólk. at nú helt hann seg fleirtal av landsstýr- tan fy mátti frá sær. Men nú á ólav- løgmaður fram og landsstýri álitis- váttan og seg halda áfram við landsstýrisarbeiði. Ja mangt má ein hoyra, áðrenn detta av. og Veit man, at tá ið Håkun Djurhuus talar til fólkið, hevur tað einki uppá seg. Undan Jløgtingsvalinum 4 sjálvstýrisflokkar. og tá er tjóðveldið farið í trý gamla tjóðveldið og Hanus við Høgadalså og unga tjóðveldið, | so tað er lítið skil í sjálvstýris- *ylkingini. S.P.7. ferðir inum ri seg, og leggja søku gevur kemur sitandi sigur Oo SO so vóru og orða- | oyruni síðani | hann sigur Guds riki hoyrir til. Tað er nakað, sum ikki beint nú er komið mær í huga. men leingi verið mín hugsan, at lær-|. liskum arin i kristni er tann. sum í okkara kirkju hevur fingið ta ríkastu = prestatænastu, og eg skal eisini siga hví. Frá 7 til í hvussu er 14 ára aldurin eru børnini og teirra uppaling litin honum til. Ikki einans tí at tað er løgfest, men | eisini tí at foreldur hava álit á læraranum geva tey tað dýrasta tey eiga. børnini, upp í hend- urnar á læraranum og gera í ti treysti, at lærarin vil leggja eina tað. sum gott er. niður í barnið. tey eru flest oll doypt at hoyra Jesusi Kristi til. og við dópsboðunum. gav Harrin eis- ini boð um at læra tey at halda alt tað, sum hann hevur boðið okkum. Hesa upplæring hevur kirkjan litið skúlanum lær- arunum til í tí áliti, at skúlin er ein kristin skúli. og at lær- arin kennir ta ábyrgd. hann hevur åtikid sær og vil vera kirkjunnar børnum ein góður | vegleiðari. | Í triðja lagi vil eg nevna, at barnasálin er tað eymasta tilfar, ið nakar fær | kerasmidinum., og eingin er so a á ; [fram á sama fundi. |ini kristni, at tå er skúlastovan | |ikki longur bert ein vanlig skúla |, Tað var jú mótmælisflokkanna svar uppá! ålitisvåttanina, ið formaðurin! (sum sagt dagin fyri uttan ser- | loyvi hevði lagt fram til við- gerðar. Men formaðurin sýtti fram- tá ið atkvoða varð | kravd, vóru allir stjórnarflokk- arnir ímóti framløguni, ið so statt fekk bara javnaðarmanna sambandsmanna atkvødur- | og og nar. Hesin atburdur var i Føroya løgtingssøgu og iX ero. 02 harðræðis nazist- fascistiskum at- kundu mótmælisflokk- arnir ikki finna seg í, men máttu mótmæla, so tað gelti í homrum. Andstøduflokkarnir n Tilikum og burði 10tmæ við ikki at møia á fylgjandi fundum, og tóku ta stødu, at! formaður tingsins mátti skriv-| liga vátta, at mótmælisflokk- | arnir fingu somu vidgerdar- | sømdir sum landsstýrisflokk- | arnir, um hann kundi vænta | sømdir frá mótmælisflokkunum Hetta kravið var hitt spak- asta móttrekk móti diktatoriska atburði landsstýrissamgongunn- ar, 10 ein kundi vænta. hvar tað er hvørjum manni eyð- al Hóast stødan var henda, eftir skilt. men landsstýrið, løg- tingsformaðurin og allir stjórn- arflokkarnir. sum boykotta løg- | tingsarbeiðið, sigur útvarpið tað r at arbeiða við. hon | -|er sum leirið i hondunum á leir | Í lættur at læra og ávirka til tað | v góða og at føra fram vegin til| Guðs ríki, sum barnið er tað. | mótsetta, at tað eru andstødu- flokkarnir. sum boykotta. Ikki nóg mikið við hesum. Sama út- varp sendir sum tidindastovnur | (somu ranglýsingina á donskum | til Danmarkar. tá | ókendur | kundi | ikki merkjast við veikari orðum | enn »diktatur« og valdsmanna- | ltu | tað ikki eru motstødu- | flokkarnir | Í teim fyrstu skúlaárunum er undirvísingin skipað so, at tað er lærarin, ið sigur frá teim bíbilsku textunum. Seinri fáa | børnini bibilsøgu og lærubók at lesa og læra. Tað eru fáir textir, ið eru meira livandi enn teir | bíbilsku textirnir, og fyri lærar- jan ræður um, at hetta lív, hesin spenningur, sum er í bíblini, (ikki verður køvdur, men at |hansara undirvising ger bibliu- | søguna livandi fyri næming- junum. Kristniundirvisingin er | eisini læra, og eg haldi, at børn- líni skulu gera sær eins nógvan ómak við og læra bibliusøgu, lærubók eins væl og tey læra aðrar lærugreinir, ti veit ein ikki hvat í bíbilin lærir, so kann ein heldur ikki trúgva ti boðskapi. hon ber. Hjá Jesaja profeti stendur so råmandi, at (har eingin kunnleiki er um Guð, har hava tær óndu maktir | fríar ræsur, og tessvegna syrgir landið, og alt. sum í ti livir, ørmaktast. Tí má lærarin leggja dent á, at børnini læra bæði væl jog virðiliga, hvat kristindómur jer. Eg hugsi ikki, at tað undir- | vísingarlagið er longur. ini fáa »hidani og hertil« í bibil- | søgu og lærubók, og so skulu i | tey bert ramsa tað av sær aftur í skålunum, og so er ikki meira at krevja hvorki av læraranum | | ella næminginum, tí tað er at! | slokkja andan við bokstavinum | og at gera kristindóm til eitt 9 bg arilskt" Javnadarmenn og sambands- | menn sendu so Útvarpi Føroya | eina rætting og sanna frágreið- ing um støðuna og ynsktu |} Í skrivið útvarpað seinri í somu | | sending. Men tað varð sýtt. Í Kortini lovaðu Sverri Egholm | jog Niels Juul Arge stjóri, at) |rættingin skuldi koma morgun- | in eftir. kom, var lyftið brotið. Sýtt varð | at senda rættingina vid neyð- | ugari frágreiðing, sum hon var sett upp. fyri rokning javnaðar- Í flokksins og sambandsflokksins. | Einans ein »tendentiøs« um- | skriving av einum lítlum petti í mótmælisflokkanna rætting & oo Í | | | Fyr rstu ferð | vegin undir at læra tey Í Í stydjadur av at børn- | Men tå id til stykkis | 31 grønlendsk børn komu stutt sidan verða gestir hjá Gladsaxe kommune í 3 mánaðar. ferðslureglurnar. lendskur drongur royna seg á hjólhesti á fyrsta sinni. einum 7. august 1965 keðsamt mál, men eg hugsi, at flestu lærarar gera sær ómak at greina børnunum hvønn tydn- ing, texturin hevur, og hvat hann hevur, at siga í okkara nú- tíðar stóðu. Nógvir av bíbiltextunum eru myndir, og tað er lærarans upp- lgáva at týða hesar myndir fyri | bórnunum. Aðrir textir eru i givnir okkum í ti líki, sum tey Hið livdu á teim døgum, tá teir lvórðu skrivadir, vóru før fyri lat skilja. Teir boða okkum ein sannleika frá Guði og um Guð, um enn íklæddir tátíðar mål- nýtslu, her verður tað lær- arans uppgáva at halda- henda sannleika fram í nútíðarmál- nýtslu, at børnini fáa fatur á hesum sannleika og ikki verða steðgað av ti, sum er uttanumverk. Tað týðir, at lær- arin má fyrireika væl, ti eins lítið prestur og so seg kann fara upp å stolin uttan at hava fyri- reikað seg, at bíbilorðið kann tala nútíðarmál, eins litid kann lærarin fara ófyrireikaður inn í skúlastovuna; sjálvur må lærarin lesa og læra til tess altíð betur at skilja bíbilorðið. so at hann verður førur fyri at læra børnini, at bíbilboðskapurin er | vegvísari til trúgv og eitt kristi- ligt levnad og ikki lærubók í náttúrufróði ella og so oO = | landalæru, astronomi. (Framhald). slapp ut, men ikki fyrr enn út- varpið ímóti vanligum siði Í hevði víst motstødupartinum | javnadarflokksins og sambands- |flokksins skriv at skoyta ein | langan »Orættan« hala uppí. | Formaðurin royndi sum kunn | ugt | gt at umbera ódemokratisku ógerð sína við, at framløga ikki slóð á dagsskránni. Tað var júst tað, ið hann | hevdi gjørt dagin fyri, tå ið | hann legði álitisváttanina fram. | NAZISMAN OG FASCISMAN | NY TTU UTVARP RÍKISINS SUM Í HOVUÐSV ÁPN SÍTT MÓTI AND STØDUFLOKKUNUM TIL AT | KNÆSA DEMOKRATIIÐ | VIT MEGU IKKI VERÐA FYRI Í Tí SAMA, Ti UM TAÐ VERÐ- |UR, ER DEMOKRATIIÐ FOKIÐ Í HER Á LANDI á hjó est til Danmarkar, har tey skulu Farið varð beinan myndini ein grøn- Hann verður Á sæst koyrilærara.