leygardagur 2. mai 1981síða 10

Síða 10 Avlopið av neyta- 5000 kr. í fjør — Við tólv mjólkkúm melur garðurin akkurát runt. Tað er nóg mikið til tær føstu útreiðslurnar, men lítið til løn. Tað, sum vit liva av, er av seyðinum, og av arbeiði uttan fyri garðin Soleiðis Hanus bóndi á Hoyvíks- í viðtalu við Sosi- sigur Vang garði, alin fimm árini hevur Hanus verið bóndi á Hoyvíksgarði, sum liggur uppi á Vatnaskerðum í Hoyvíkshaganum. Tað var blivið ov trong- ligt niðri í Hoyvík og um- steðurnar soleiðis at Seinastu broyttar, farið varð at velta upp úr nýggjum á Vatnaskerðum í 1968 —69 Men hetta seinra árið kom fur IYTT tå vel Nakad i fjør, so- ð i stóran mun varð eisini velt eiðis at talið av kúfóðrum kemur upp á 2 Partur av sterri ætlan Men fjósið er bert ein part- eini sterri ætlan. Upprunaliga var ætlanin at gera eitt leysdrifts- fjós til 40 mjólkkýr. Men, sum Hanus sigur, vit eru við at koma niður á jerð- ina: — Eg tori ikki at gera tað í letuni, tí, koma vit upp á 40 mjólkkýr, skal eg framvegis passa alt einsa- mallur fyri at brúkið kann bera seg. Í staðin royna vit at fáa tað, komið, í eina legu. Av teimum 23 kríatúr- eru tey 14 mjólk- kýr, meðan restin eru ung- neyt. Av kýrnum mjólka tær 12 í letuni. Við hesum fær Hanus garðin at bera seg, men so ikki meira. Í fjor gav innangarðs- brúkið eitt 5000 kr.. tá ur av sum er tryggari mum unum avlop upp å itreiðsl- tar vóru farnar av Ílar illar Men í 1979 var úrslit- ið minus 2.500 kr., soleiðis at arbeiðslenin var minus timan, sum oyru um sigur Hanus. Tað, togar upp í móti aftur, er seyð- urin Hoyvíksgarður bar upp- runaliga 400 seyð, men býtt er frå til royndarstød- ina, so i dag ber Hoyviks- garður 240 seyð. Ikki slept ætlan- unum — Men hava tit so slept ætlanunum um eitt sterri fjós? — Nei, tær eru útsettar fyribils, ja, til vit hava fingið hetta at koyra ordi- liga. Kostnadurin av hesum landbrúkinum, sum er bygt upp frá klett- inum av, er 1,5 mill. kr. umframt egið arbeiði. Køsturin, sum er grivin niður á hellu og hevur timburbyrging, tekur 750 kubikmetrar. Ætlingin er at stoypa ein kant framvið. Hann er gjørdur soleiðis, at tak kann leggjast á. Har hann er djúpast er hann tríggjar metrar. Tødini verða pumpað á bein gjøgnum rør. Pumpan situr á traktorinum. Kostnaðurin liggur um 70.000 kr. SOSIALURIN Landbrúkið kann ikki bert hvíla á idealismu: mugu fáa eina minstu løn — Treytin fyri menning av landbúnaðinum er, at vit sleppa av við vørurnar fyri ein rimuligan pris. Við einum fríum innflutningi gongur tað ikki sum er, tí vit skulu kappast við vørur, sum eru stuðlaðar í framleiðslulondunum til útflutnings, sigur Hanus Vang Hvert ár fara hugagóðir menn undir jarðarbrúk. Arliga verður velt upp úr nýggjum. Fólk fær ta fat- an, at tað er lív og fram- burður í landbúnaðin. Men kortini hoyra vit dagliga, at fíggjarliga grundarlagi undir búnaðarvinnuni er alt ov vánaligt. Myndugleikarnir greiðir yvir steðuna og allir politisku flokkarnir siga seg vilja menna land- búnaðin Men hvussu hesir flokkar vilja fremja orðini í verki, eru hoyrist minni um Hvat sigur bóndin ella jarðarbrúkarin um steð- una hjá landbúnaðarvinn- uni? Sosialurin hevði 15. apríl eitt viðtal við Louis Houmann, bónda í Oynd- arfirði, og í dag hava vit eitt viðtal við Hanus Vang, bónda í Hoyvík. Neyðugt við minstu- len til nýggju brúk Hanus vísir á, at tað grundleggjandi er at fáa landbúnaðarvinnuna at ganga fíggjaliga. Hetta letur seg tó ikki gera frá einum degi til annan. Men við einum miðvísum arbeiði frá báðum síðum — frá jarðar- brúkarunum og politisku myndugleikunum — kann landbúnaðarvinnan koma at ganga betur og jarð- arbrúkarnir koma at fela seg tryggari. Men fyri at vinnan kann mennast er neyðugt við al- mennum stuðli. Hanus leggur dent á, at tað er neyðugt. at stuðla serliga tey nýggju brúkini, so- leiðis at teir ungu land- búnaðarmenninir kunnu koma upp undan. Sjálvur mælir Hanus til at geva teimum nýggju brúkunum eina minstuløn. Hendan kundi t. d. verið munurin millum endaðan rakstrarroknskap fyri garðin og minstulenina hjá fiskimonnunum. Fer hon at geva eina vanliga tímalen ? Nei, tað ger hon ikki, men tað hevði verið umleið hálv timaløn einar 20—25 kr. um tíman. Stuðul í seluliðnum Men fáa teir eldru garð- arnir ikki eisini ov lítið burturúr? — Jú, og ti er heldur ikki annar meguleiki enn stuðul í letuni. Hesin kundi annaðhvert verið latin framleiðaranum ella latin i søluliånum. — Mær hevði dámt best, um hann lá í seluliðnum, soleiðis at bóndin fær tann veruliga framleiðsluprísin. Hendan skipanin hevði óivað eisini kravt minni fyrisiting Kann vinnan ikki fáast at bera seg sjålva? Ikki, um vit liggja óvardir fyri innflutning- Landbúnaðar- vinnan verður bart út út- konkurrerað. Vit kunnu tó ikki skerja innflutningin yvir ein kamb, men var ongin innflutningur, fingu vit tann prísin fyri ver- urnar, sum tað kostar at framleiða tær. inum Prisirnar afturúr- sigldir Hanus vísir á, at prísurin fyri landbúnaðarverur er munandi afturúrsigldur í mun til lenarlagið annars. Sammeta vit arbeiðs- mannalenina í hálvtrýss- unum við prísin á einum kilo av seyðakjeti, kostaði eitt kilo tá umleið tvær arbeiðsmannalenir. Í dag kostar eitt kilo eina trýkvart arbeiðsmanna- løn. Tad sama ger seg gald- andi vid mjólkini. Í hálv- trýssunum fingust einir tríggir-fýra litrar fyri eina timaløn. Í dag fáast átta litrar fyri tímalenina hjá einum arbeiðsmanni. Hesi demini vísi, at ein niðurgongd hevur verið innan landbrúkið, men Hanus metir, at tað er á veg uppaftur. — Men vit fáa ikki fram- gongdina innan landbrúk- ið, um vinnan bert. skal hvíla á idealismu, sigur Hanus. — Vit, sum starvast í landbrúkinum hava rætt til ikki at vera ringast fyri í samfelagnum lenarliga og arbeiðsliga. Tí má tað vera ein uppgáva hjá — politik- arunum at halda prisin å okkara vørum åjavnt vid prisin å teimum innfluttu vørunum. Framleidslan fyrst — Men kunnu vit skerja innflutningin niður ? — Vit kunnu ikki minka innflutningin, fyrrenn framleiðslan er í lagi. Vit klára ikki í dag at fram- leiða ta negd, sum vit hava brúk fyri. Men hevdu upp