hósdagur 2. februar 1984síða 4

SS sosialurin Nr. 15 — 2. februar 1984 Umlættingarheimid i Havn: Kostnaðarmikil fyribilsloysn — Kortini er tað at vóna, at heimið kemur rektarsjúkling- um og familjum teirra til góðar, sigur Leivur Johannesen, formaður í sosialu nevnd býráðsins um heimið í J.C. Svabosgetu, sum verður greitt at taka í nýtslu umleið 15. juli í år Í løtuni verða húsini hjá Chr. Holm, í J.C. Svabos- getu umbygd at nýta sum umlættingarheim. Tað er har sosiala deild býráðsins áður helt til. Stovnurin er mettur at kosta 2,9 mill. krónur at gera nýtligan til hetta endamál. Í umlættingarstovn- inum verða rúm fyri átta rektarsjúklingum, sum hver sær fáa meguleikan at búgva í J.C. Svabos- getu í ein mánaða árliga. — Við hesum tali kunnu umleið 100 fólk fáa inni- vist á umlættingarheim- inum árliga, sigur Leivur Johannesen, formaður í sosialu nevnd býráðsins. Enn er eingin reglugerð gjørd, hvert tilboðið skal koma sjúklingunum til góðar meira enn eina ferð árliga. — Persónliga vildi eg hildið tað verið gagnligari, um td. 50 sjúklingar kundu fingið innivist á umlættingarheimum tvær ferð árliga, tí tá hevði tað verið munabetri fyri hús- fólkið og rektar- sjúklingin, sum býr heima. Tað var samtykt á býráðsfundi, at farast skuldi undir umbygging av húsunum hjá Chr. Holm, sum býráðið eigur, har sosiala nevnd, Dag- rektin og heilsusystrarnar til fyri stuttum hava havt innivist. Bert sosiala deild er flutt í býráðshúsini, meðan Heilsusystrarnar og Dagrektin enn hevur innivist á ovastu hædd í J.C. Svabosgetu. Higartil hevur ikki verið gjerligt at fáa upplýsing um, hvar Dagrektin og Heilsusystr- arnar skulu flyta, tá um- byggingin av umlætt- ingarheiminum er av. Ein spurningur er eisini, hvar Heimasjúkrasystrarnar skulu hava innivist. Tær hava síðan stovnanina havt skrivstovu heima í privathúsum teirra. Tað er tó ein býráðssamtykt, at Tórshavnar kommuna skal veita heimasjúkra- Um einki óvæntað hendir, so verður umlættingarheimið klárt at taka í nýtslu 15. juli í ár. Enn er ikki steða tikin til, hvar fyrisitingin hjá Dagrektini, heilsusystrunum og heimasjúkrasystrunum skulu fáa innivist. Í letuni er dagrektin og heilsusystrarnar innivist á ovastu hædd í húsunum í J.C. Svabosgetu Ein betur loysn hevði verið at bygt umlættingarheimið upp í ellisheimið, men meirluti var ikki fyri hesum í býráðnum, sigur Leivur Johannesen, formaður í sosialu nevnd. Nú verður ellisheimið ístaðin víðkað, so pláss verður fyri átta-tíggju plássum afturat systrunum innivist, men tað hava ikki verið gjørdar nakrar royndir hesum viðvíkjandi, frá býráðsins síðu. Viðvíkjandi | umbygg- ingini í J.C. Svabosgetu, heldur Leivur Johanne- sen, at hetta er ein kostnaðarmikil fyribils- roynd, fyri at skaffa rektarsjúklingum og familjum umlætting. . Leivur Johannesen, Ingi Mohr og Petur i Gong, høvdu ætlad at byggja upp i Ellisheimid i Havn, men tå tað ikki var meir- luti fyri hesum uppskoti í býráðnum, varð samtykt at umbyggja húsið í J.C. Svabosgetu. Á sama fundi var tó samtykt at víðka um Ellisheimið. Hvat metir tú hevði verið besta loysnin? — Besta og bíligasta loysnin hevði verið at byggja upp í Ellisheimið, so umlættingarheimið og Ellisheimið kundu havt somu fyrisiting. Har hevdu umsteðurnar fyri umlætting eisini verið munandi betur og rúmlig- ari. Tá uppskotið okkara ikki vann frama, so var einki at gera við tað, sigur Leivur Johannesen. — Vit hava tosa við Heimasjúkra- og Heima- hjálparstovnin og komm- unulæknarnar, og eftir tí hesir stovnar upplýsa, so er trýstið um umlætting fyri rektarsjúklingum, sum búgva heima, ómeta- liga stórt. — Tí er tað umráðandi at nakað hendur, tó at tað kundi verið onnur loysn enn henda. Vit vóna, at hon kemur rektarsjúkling- um til góðar, sum hava so nógva hjálp og stuðul fyri neyðini. Annar spurningur er, um tað er rætt at broyta húsini í J.C. Svabosgetu. Serkøn fólk — eitt nú arki- tektar, sum hava skil fyri slíkum siga, at júst hesi húsini hava eitt ávíst virði, og áttu at verið varðveidd í upprunalíki. Tað eru bert heilt fá hús av hesum slag i Føroyum. Trýstið á Ellisheimið økist eisini í hverjum, og nú eru umleið 40-50 fólk á bíðiligsta har. Stutt fyri jól var sam- tykt á býráðsfundi at víðka um ellisheimið við uppíbygging eystureftir. Pláss verður har fyri átta fólkum. Henda umbygg- ing er mett at kosta 2,2 mill. krónur, sigur Leivur Johannesen og skoytir uppí, at her verða góðar og rúmligar umsteður fyri búfólkunum. Tað er Palli Gregorius- sen, arkitektur sum hevur gjørt skitsuprojektið. Tað var eisini Palli Gregorius- sen, sum stóð fyri arbeiðn- um, tá Ellisheimið varð Rabarbur Í Sosialinum 19. januar 1984 undir teiginum »Spyr Sosialin« er tað ein, ið spyr, um tað er vandamikið at eta rabarbur og harafturat, um nakað feðslu- evni er í rabarbum Nú er tað so, at kanska annaðhvert húsarhald á bygd og heilt nógv í Havn hava ra- barbugarð, og er: rabarban ti nógv tann vanligasta fruktin á okkara leiðum og óivað tann best egnaða til okkara veður- lag. Tað er sjálvandi munur á rabarbugerðum, men kortini haldi eg, at fólk vanliga fara væl um rabarburnar — hver og ein verður nýtt, og allarhelst verður drýggjað bæði væl og virðiliga. Sumt verður súltað, og sumt verður gjerdur greyt- ur burtur úr. Sum óvitar plag- du vit enntá at eta tær ráar Greyturin man á flestu steðum verða roknaður sum ein forkunnug delikatessa, og er tað óivað mest sunnudag, at matskráin fevnir um tílíkan eftirrætt Ti varð eg kløkkur, tå ið eg las svar læknans til fyrsta spurningin har hann greiddi frá oxalsýruni og síðani svar kostráðgevarans til spurningin um feðsluevnið, at >tað er lítið »g einki av vitaminum og mine- ralum í rabarbum, men inni haldið av tægrum ífibrum) er stórt É< Pr. 100 gr. av tí nýtiliga partinum rabarba kg/kal 30 fitievni (g) 0 kolvætuevni (g) 5 protein (g) 0,5 fosfat (mg) 30 jarn (mg) 0,5 A-vitam.íi.e.) 50 B; - (ug) 20 Bo - (ug) 25 Niacin (mg) 0,2 C-vitam.(mg) 6,0 víðkað fyri umleið 10 árum síðan. Dag. Um oxalsýruna skrivar kendi danski granskarin Peter A. Thaysen: »De planter, som er særlig kendt for at indeholde oxalsyre, er rabarber og spinat; begge planter har stor sund- hedsmæssig betydning. Men det, som gør disse plan- ter skadelige, er ikke oxal- syren, men at de er gødet med kunstgødning. Når spinat og raberber bliver gødet med mineralske eller syntetisk fremstillede kunstgednings- stoffer, bliver oxalsyren skade- lig. Det sker ikke, når der an- vendes organisk gødning; da indgår der andre kemiske for- bindelser, som gør oxalsyren til et livsvigtigt næringsmiddel for os. Vi omdanner nemlig oxalsyren til myresyre. Uden myresyren kan mennesket ikke leve. I gamle dage vidste man be- sked herom og man kunne sam- tidig benytte myresyre mod flere alvorlige sygdomme. Den benyttes stadig i dag af mange naturlæger« Umframt oxalsýruna eru hópin av fødsluevnum í orga niskt dyrkaðum rabarbum Sambært einum yvirliti, sun Nyt Nordisk Forlag hevur givið út í 1975, eru nekur av hesum evnum nevnd, og sam mett við aðra frukt, sær mynd in soleiðis út appelsin súrepli (og citrón) banan 50 45 90 [1] 0 0 12 10 20 0,3 0,6 1,2 10 25 30 0,3 0,4 0,5 50 200 150 30 75 50 35 35 50 0,8 0,3 0,9 4,5-9,0 50 10 Levi Hentze