hósdagur 10. oktober 2002síða 7
‹ fyrra síða allar 17 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
12
Nr. 194 - 10. oktober 2002
Nr. 194 - 10. oktober 2002
13
Samgongan hevur veruliga kýtt seg fyri at goyma tann
brølaran, tað var at skera blokkin so nógv niður eftir
einum ári. Lógarfestu útreiðslurnar til Norðoyatunnilin
standa als ikki á fíggjarlógini fyri 2003, og aðrar út-
reiðslur, ið kunnu væntast í 2003 standa heldur ikki á
fíggjarlógaruppskotinum. Taka vit so óvanan við alt ov
nógvum eykajáttanarlógum afturat, so fer als ikki at
hanga saman hjá samgonguni.
Ein búskaparfrøðingur hevur í bløðunum eina skilagóða
viðmerking til vakstrartølini hjá samgonguni. Er tað
skilagott at vænta stóran búskaparvøkstur í Føroyum,
samstundis sum partabrævamarknaðir úti í heimi eru
uppá tað lægsta í fleiri ár? Eigur landið ikki at brúka eitt
forsiktigheitsprinsipp, tá fíggjarlógin verður løgd?
Eitt er omanfyristandandi, men tað grefligasta dømi um
undirbudgettering er, at man krevur ein inntøkuvøkstur
hjá stovnum sum eitt nú Strandferðsluni og Rús-
drekkasølu landsins. Strandferðslan hevur longu
staðfest ein ávísan avmatning í inntøkunum, so illa ber
til at fáa ein inntøkuvøkstur, uttan at hækka ferða-seðla-
prísin. Hvat Rúsuni viðvíkur, so má sølan ivaleyst upp,
fyri at inntøkurnar skulu hækka. Hetta kann illa merkja
annað, enn at føroyingar mugu fara at drekka meira av
brennivíni og øli fyri at Karstensa fíggjarlóg skal hanga
saman. Nú vita vit ikki, hvat fólk halda um hetta, men
ikki var tað upprunaliga endamálið við Rúsdrekkasølu
landsins, at tað skuldi verða ein mjólkimaskina hjá
landinum.
Fólkaflokkurin er sær sjálvum líkur, men at Tjóð-
veldisflokkurin skal vera við til at argumentera fyri at
halda lógarfestar útreiðslur uttanfyri fíggjarlógina, er ilt
at skilja. Formaður Tjóðveldisfloksins brúkti megin-
partin av tíðini hjá sær undir fíggjarlógarviðgerðini at
útleggja søguna seinastu 20 árini uppá ein ikki sørt
lættisoppakendan máta. Hvussu leingi kann man kóka
suppu uppá eina skeiva útlegging av einum bankamáli?
Fíggjarlógin i dag kemur ikki at hanga betur saman við
at royna verður at øsa fólk upp um farnar tíðir. Gamaní
segði formaður Tjóðveldisfloksins eisini, at hendan
fíggjarlógin gjørdi teimum fullkomuliga til skammar, ið
ávaraðu móti blokkniðurskurðinum. Tað er at taka
munnin í so fullan at proklamera eina succes í ár 0, men
tá úrslitini ikki skulu sleppa at tala fyri seg, so er tað
nokk vegurin. Tjóðveldisflokkurin stóð seg betur við at
taka konstruktivar spurningar og viðmerkingar til sín,
ístaðin fyri altíð at skýra ting svarta talu og so tann
klassiska viðmerkingin um, at fólk hava misskilt,
hvussu tingini hanga saman.
Tjóðveldisflokkurin plagdi at duga væl at byggja
brúgvar, og plagdu vinstravendu flokkarnir á tingi at
duga væl at koma ásamt um raðfestingar á farnum fíggj-
arlógum. Í ringastu krepputíð fungeraðu sjúkra-
húsverkið og skúlaverkið líka væl, sum í dag í bestu
árum, takkað verið táverandi samgongu millum Tjóð-
veldisflokkin, Javnaðarflokkin og Sjálvstýrisflokkin.
Munur er á!
DAGSINS MEINING
Sosialurin
Drekkið meira sigur
Karsten!
VIÐMERKINGAR
Sosialurin
Stovnaður: 1927
Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller
jan@sosialurin.fo
Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov
eirikur@sosialurin.fo
Fíggjarleiðari: Jákup Mørk
jakup@sosialurin.fo
Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo
Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo
Finnbjørg Nattestad
finnbjorg@sosialurin.fo
Blaðfólk:
Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo
Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo
Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo
Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo
Ingrid Bjarnastein ingrid@sosialurin.fo
Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo
Solby Eliassen solby@sosialurin.fo
Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo
Ítróttur:
Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo
Myndamenn:
Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo
Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo
Sosialurin í Norðoyggjum:
Postsmoga 231
Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík
tel. 458686 fax 458687
e-post: klaksvik@sosialurin.fo
Sosialurin í Suðuroy:
tel. 375364 fax 375464
tel. 220727
e-post: aki@sosialurin.fo
e-post: dagfinn@sosialurin.fo
Sosialurin í Eysturoy:
Postsmoga 143, Saltangará
tel. 447820 fax 4449520
tel. 225429
e-post: vilmund@sosialurin.fo
Rullandi redaktionin:
tel. 220507
Uppseting/prent:
Uppseting: Hestprent
Prent: Prentmiðstøðin
Útgevari:
Sp/f Sosialurin
Avgreiðsla:
Mán.-frí. 8-16
Argjavegur 26,
Tel. 311820, Fax 314720
Postadressa:
Postboks 76, 110 Tórshavn
E-mail:
post@sosialurin.fo
lysing@sosialurin.fo
lysingartorg@sosialurin.fo
Blaðið verður prentað
mánadag-fríggjadag klokkan 1400
Lýsingar
Freistir:
Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir
Týsdagsblaðið Mán.kl. 10
Frí.
kl. 15
Frí.
kl. 12
Frí.
kl. 12
Mikudagsblaðið
Týs. kl. 10
Mán. kl. 15
Mán. kl. 12
Mán. kl. 12
Hósdagsblaðið
Mik. kl. 10
Týs. kl. 15
Týs. kl. 12
Týs. kl. 12
Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10
Mik. kl. 15
Mik. kl. 12
Mik. kl. 12
Leygardagsblaðið Frí. kl. 10
Hós. kl. 15
Hós. kl. 12
Hós. kl. 12
Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og
áðrenn ásettu freistir.
Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð.
Stødd:
Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á
einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm.
Innsent tilfar
Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl-
an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið.
Magni Laksáfoss
Streymnes 8. oktober 2002
Fíggjarlógin fyri 2003
leggur upp til eitt hall í
bestu
búskapartíðum,
hóast allar lógarbundnu
útreiðslurnar ikki eru
tiknar við og inntøkurnar
eru yvirmettar. Harum-
framt ber fíggjarlógar-
uppskotið fyri 2003, eins
og undanfarin ár, móti
støðugt dýrari rakstri.
Tískil koma vit longur og
longur burtur frá einum
sjálvberandi
búskapi.
Ikki kann sigast annað
enn at fíggjarlógar-upp-
skotið fyri 2003 er eitt
makkverk.
Mánadagin í síðstu viku
legði
landsstýrið
fram
fíggjarlógaruppskotið fyri
2003. Ikki kann sigast
annað enn at talan er um
eitt ógvuliga ótrúðverdugt
uppskot, sum hóast at allar
útreiðslur ikki eru komnar
við í uppskotið og sera
bjartar ásetingar á inntøku-
síðuni, ikki vísir annað enn
2 mill. kr. í avlopið. Ótrú-
ligt at Landsstýrið ikki er
meiri at sær komið enn at
leggja tílíkt uppskot fram
til viðgerðar.
Fíggjarlógin
hevur fleiri løg
Fíggjarlógin er bæði eitt
stutttíðaramboð, har áset-
ingarnar í lógini vísa
hvussu Landsstýrið ætlar at
prioritera í einum ári, men
er samstundis eisini eitt
langtíðarstýringsamboð
sum
vísir
hvørja
kós
Landsstýrið stingur út í
kortið.
Av tí at tað er ringt at við-
gera øll viðurskiftini í
fíggjarlógini undir einum,
vil eg her einans viðgera
stutttíðarfíggjarlógina,
meðan eg í tveimum fylgj-
andi greinum fari at við-
gera kósina sum er løgd av
sitandi samgongu og sam-
anbera við kósina sum eig-
ur at vera løgd.
Útreiðslurnar
Raksturin á fíggjarlógini er
vaksin meiri enn eina milli-
ard seinastu árini undir hesi
samgonguni. Sostatt skuldi
vit trúð at nú vóru allar út-
reiðslurnar komnar við á
fíggjarlógina. Men so er
ikki!
Undirsjóvartunnilin til
Klaksvíkar,
sum
bleiv
skundaður niðan í tingið
beint undan valið, er ikki
komin við á fíggjarlógina.
Talan hevur verið um at
brúka av óbrúktum íløgu-
játtanum í 2002 fyri at
pynta um úrslitið í 2003,
men hetta er einans kreativ
bókføring. Ein útreiðsla
eigur at takast við har hon
eigur heima, tí annars er
ikki fult gjøgnumskygni í
roknskapinum.
Í lógini um fast samband
um Leirvíksfjørð stendur
annars: "§ 2. Játtanin til
verkætlanina stór kr. 195
mió verður ásett á fíggjar-
lóg yvir eitt 6 ára skeið við
kr. 32,5 mió árliga, fyrstu
ferð í 2003.", sostatt hevur
løgtingið álagt Landsstýr-
inum at avseta pening til
hesa íløguna í 2003.
Harumframt væntar pen-
ingur til at útbyggja havn-
ina í Vági. Hetta er eisini
ein samtykt løgtingslóg, og
tískil eigur peningur at
verða játtaður til hetta -
talan er um 18,5 mill. kr.
At enda kann nevnast ein
onnur týdningarmikil íløga
sum hava verið frammi í
kjakinum, fiskivinnuskúlin
í Vestmanna, sum alt ov
leingi hevur bíðað eftir eini
útbygging, men sum onga
íløgujáttan hevur fingið í
2003.
Inntøkurnar í
fíggjarlógini
Umframt at tað mangla
útreiðslur, so eru inntøk-
urnar yvirmettar.
Inntøkurnar hjá Lands-
kassanum eru í trimum -
skattir, avgjøld og blokk-
stuðul.
Blokkstuðulin er tann
einasta vissa inntøkan, sum
er
kend
fammanundan
fíggjarlógin verður løgd.
Skattir og avgjøld eru
óviss, tí tey broytast alt eftir
konjunkturgongdini í bú-
skapinum.
Seinastu árini hava bú-
skaparliga verið avbera góð
- gullár. Tískil hava inn-
tøkurnar hjá Landskass-
anum verið undirmettar tá
fíggjarlógin var løgd, tí
vøksturin í búskapinum
hevur verið sera stórur.
Hetta er at frøðast yvir,
men vit eiga eisini at leggja
í geyma, at hetta hevur ver-
ið støðan og er tíverri ikki
støðan longur. Vit hava sæð
tekin um at búskapar-
gongdin er vend og eiga
tískil at leggja fíggjarlógina
eftir búskaparstøðuni.
Metingin má
undirbyggjast
Tá metast skal um inntøk-
urnar frá skattum og av-
gjøldum, er neyðugt at
meta um útlitini fyri fram-
tíðargongdina í lønargjald-
ingunum í ymisku vinnu-
greinunum. Frá fíggjar-
málastýrinum fæst at vita,
at eingin tílík meting er
gjørd tá fíggjarlógini 2003
bleiv gjørd, men einans
bleiv gitt at búskapar-
vøksturin fer at vera 6 %, tí
"hetta er minni enn undan-
farin ár sum hava ligið um
10 %". Fyri at fáa eina
undirbygda meting, sum
fólk kunnu fyrihalda seg til,
havi eg her gjørt eina tílíka.
Myndin vísir gongdina í
lønargjaldingunum í vinnu-
greinunum. Fyri betur at
kunna yvirskoða vinnu-
greinirnar eru tær lagdar
saman í tríggjar høvuðs-
vinnugreinir,
nevniliga:
"Høvuðsvinnur",
sum er
fiskivinnan,
alivinnan,
fiskavøruídnaður o.l., "Al-
ment visksemi", sum er
land og kommunur og "Av-
leiddar vinnur", sum er ein
restbólkur av handilsvinnu,
fígging, flutningur, ídnaður
o.l.
Ikki 6 % búskapar-
vøkstur
Í metingini, sum er víst á
myndini, vaksa almennu
lønargjaldingarnar við 110
mill. í 2003 í mun til 2002,
hetta er 90 mill. sum er
ásett í fíggjarlógini, um-
framt ein mettur vøkstur á
20 mill. í kommununum.
Tilsamans er hetta ein
vøkstur á 5,8 % í al-
mennum lønargjaldingum.
Høvuðsvinnurnar
eru
mettar at standa í stað í
mun til 2002 - tvs. í met-
ingini er ikki lagt upp fyri,
at høvuðsvinnurnar møgu-
liga koma at minka nakað
sum fylgju av lækkandi
fiskaprísum ella trupulleik-
um í alivinnuni. Metingin
sigur altso, at støðið í
høvuðsvinnuni
í
2003
verður júst tað sama sum í
2002 - tvs. null-vøkstur.
Her skulu vit minnast, at
2002 er eitt rímiliga gott ár
hjá høvuðsvinnuni.
At enda er mett um ein
vøkstur í avleiddum vinn-
um á 1,7 % í mun til 2002 -
tvs. ein minking í vøkstr-
inum, men ikki nakað fall.
Samlað gevur metingin ein
búskaparvøkstur í 2003 á
2,6%, sum er nakað minni
Fíggjarlógin 2003 - eitt makkverk
90
110
130
150
170
190
210
230
J
F
M
AM
J
J
AS
O
N
DJ
F
M
AM
J
J
AS
O
N
DJ
F
M
AM
J
J
AS
O
N
DJ
F
M
AM
J
J
AS
O
N
D
2000
2001
2002
2003
¿vu¶svinur
Avleiddar vinur
Alment virksemi
Framhald á síðu 13
VIÐMERKINGAR
Peter O.K. Olofson
Klaksvík
Et muligt fremtidsbillede:
Den islandske præsident
har beæret os med sit
besøg, og Nordens hus er
ramme for en officiel mid-
dag med lagmanden som
vært. Den islandske præsi-
dent med ægtefælle er
blevet modtaget af lag-
manden, hans mand og
hans enarmede kone. Der
skal bl.a. serveres søpape-
gøjer og Aurora Borealis
skal synge for den is-
landske præsident med
ægtefælle og lagmanden,
hans mand og hans en-
armede kone.
Spørgsmål: Er dette blot
en spøg? En dårlig spøg?
Nej, det er blot én af de
mange nye muligheder, der
kan gives os, når etikken
ikke længere skal være
teocentrisk men antropo-
centrisk funderet – altså
humanistisk
fremfor
kristen. Lad os se nærmere
på dette.
En, to, mange
Tidligere byggede sam-
fundets love på den gud-
givne skaberorden, hvor
mand og kvinde var givet at
leve sammen i ægteskab. I
dag argumenterer vicelag-
manden og andre med ham
for et registreret partner-
skab for to af samme køn.
Normen for etikken flyttes
altså fra den gudgivne
skaberorden, der udelukker
homoseksuelt samliv, til
menneskets driftsliv. (Og
dette driftsliv kan af den
enkelte føles som ‘natur-
ligt’, også selv om det er
imod naturen, sådan er det
nemlig i en falden verden.)
Da nogle mennesker har en
drift imod en person af
samme køn, og ønsker at
leve sammen, så synes
nogle, at vi som samfund
dels skal legalisere et
sådant samliv og dels sikre
dem vilkår nogenlunde på
samme vis som ægtefæller
ellers. Det handler om
retssikkerhed, siger blandt
andet
vicelagmanden
(f.eks. Fregnir 27. sept-
3.okt. 2002). Og vé dem,
der ikke vil sikre andre
deres ret, siger nogle.
Jamen,
hvis
vi
nu
legaliserer samliv mellem
to voksne af samme køn
(homoseksualitet), bliver
det næste så ikke, at vi le-
galiserer samliv mellem en
voksen og et barn (pædo-
fili), spørges der. Usmage-
lig sammenligning! siger
nogen.
Hvorfor
er
sammenligningen usmage-
lig, spørger andre. Er begge
dele ikke synd, spørger igen
andre. Nogle vil så frem-
føre, at der i ingen af til-
fældene er tale om ‘over-
greb’ (voldtægt), som alle
vist stadig er enige om, er
utilladeligt. Jamen, det er
altid skadeligt for barnet,
siger nogen. Hvorfor er det
skadeligt for barnet, spørg-
er andre. Skyldes det ikke
kun, at vi har defineret det
som skadeligt, og dermed
belagt det med fobier, der
er med til at marginalisere
og få mennesker til at føle
sig udstødte? Eller er denne
skamfølelse, der gør, at det
i hvert fald ikke udøves
"åbenlyst", en gudgiven
samvittigheds påmindelse
om, at det ikke er ret at
handle således, en skam-
følelse, som det ville være
en katastrofe at få fjernet?
Mon ikke nogle enkelte
ved, at ‘Foreningen for
bøsser og lesbiske i Dan-
mark’ (tidligere ‘Forbundet
af 1948’) havde en pædo-
filigruppe, der i 1985 blev
udskilt til en selvstændig
forening. Det var nok lett-
ere at få legaliseret homo-
seksuelt samliv, hvis man
ikke havde pædofiligrupp-
en med i selskabet (‘Kær-
ligheden glæder sig ikke
over uretten’, 1996, s. 34).
Og det havde de ret i.
Hvad er forskellen? Jo,
forskellen siges at være, at
homoseksuelt samliv fore-
går mellem to ansvarlige
voksne og er ikke til skade
for andre, og denne etiske
norm (ikke-skade) gør, at
det ville være ansvarligt at
legalisere
homoseksuelt
samliv men uansvarligt at
legalisere pædofile forhold.
Det vil sige, at menneskets
lyst (drift) sammen med
princippet
‘ikke-skade’
synes at være argumentet
for, at homoseksuelt samliv
skal legaliseres. Nogle vil
nok spørge: Er det ikke
skadeligt for de involverede
parter selv? Er det ikke et
skadeligt forbillede, der
legaliseres? Er det ikke
samfundets indre opløsn-
ing,
der
påbegyndes?
Andre spørgsmål kunne
uden tvivl sættes, men lad
dem ligge i denne sam-
menhæng.
Men hvis det er ret at
legalisere
homoseksuelt
samliv ud fra disse præ-
misser, og at denne
legalisering er et spøgsmål
om retssikkerhed, så vil jeg
gerne spørge Høgni Hoy-
dal: Hvad med de bifiles
retsikkerhed? På samme
måde som man oprettede
en forening særligt rettede
mod homoseksuelle og
kæmpede for accept af
deres levevis, sådan har
man siden oprettet en
særlig forening for bifile
(STOP AIDS, nyhedsbrev
nr. 10, maj 1998).
Når driften nu engang er
entydigt tvetydig og Søren,
Niels og Mette ønsker at
indgå registret partnerskab,
er det så ikke vores pligt at
sikre deres retssikkerhed.
Er driften og ikke-skade
princippet ikke opfyldt her?
Eller hvad mener Høgni
Hoydal? Eller hvad mener
Kvinnufelagið (jf. Sosial-
urin d. 4/10-2002) eller de
323
underskrivere
(jf.
Sosialurin
og
Dimma-
lætting d. 21/9-2002)? Eller
hvad
mener
Jóannes
Eidesgård, der i SvF syntes
åbenlyst irriteret over, at
ikke alle socialdemokrater
ville følge hans partilinie
og legalisere homoseksuelt
samliv? Lagmanden, hans
mand og hans enarmede
kone skal vel have sikret
deres ret?
Når man skal prøve
validiteten af et etisk
normgrundlag, så er det en
god ting, ja, det er vel vores
pligt, også at se på konse-
kvenserne: Hvor føres vi
hen? Skal lagtinget ophæve
den gudgivne skaberorden
som gældende for vort
samfund, og lægge drift +
et muligt ikke-skade prin-
cip til grund eller hvad?
Skal vi have legaliseret
homoseksuelle forhold og
biseksuelle forhold (lag-
manden, hans mand og
hans enarmede kone), så
kommer vi nok heller ikke
udenom
om
polygame
forhold (flergifte), det vil
sige, at en mand kan have
flere koner eller en kone
flere mænd. Det handler jo
om retssikkerhed!
Jamen, vi går kun ind for
at legalisere monogame
forhold (forhold mellem to
personer), kunne nogle nu
sige. Men er det ikke en
"fundamentalistisk
for-
dom", der er gået disse i
blodet? Har man først
forladt
den
gudgivne
skaberorden
(der
er
monogam), så kan man vel
ikke først lægge driften til
grund
for
etikken
og
legalisere homoseksuelle
forhold, og siden forkaste
driften (bifil eller polygam)
og vende tilbage til den
gudgivne skaberorden for
at fastholde monogamien?
Sagt med andre ord: Man
kan vel ikke først forkaste
skaberordenen (og dermed
Bibelen) for at legitimere
homoseksuelt samliv for
siden at vende tilbage til
skaberordenen (og dermed
Bibelen) for at forsvare, at
partnerskaber kun skal
være mellem to (mono-
game)?
Lagmandens enarmede
kone
Men hvorfor er lagmandens
kone dog enarmet? Gik der
koldbrand i armen, så den
måtte amputeres for at
redde hendes liv eller
hvad? Nej, hun havde
simpelthen ikke lyst til
længere at have mere end
en arm, så hun gik til lægen
og bad om, at den måtte
blive amputeret? En kvinde
har vel ret til at bestemme
over sin egen krop eller
hvad? Jo, det har vi hørt
gang på gang på gang i den
seneste tid (f.eks. Kvinnu-
felagið, Sosialurin d. 4/10-
2002, Annika W. Joensen,
Sosialurin d. 30/8-2002 &
Dimmalætting
d.
3/9-
2002). "En kvinde skal
have ret til at bestemme
over sin egen krop", lyder
hærråbet! Og dog. Kommer
en kvinde og forlanger sin
raske arm amputeret, vil de
selv samme mennesker, der
er med i koret om kvindens
ret til at bestemme over sin
egen krop, nok sige nej.
Der er nemlig forskel på at
få fjernet fodvorter og få
amputeret sin raske arm.
Ingen vil formodentlig
nægte hende retten til at få
fjernet sine fodvorter, så
her må hun bestemme over
sin egen krop. Men enhver
(håber jeg) vil nægte at
amputere hendes raske
arm, så her må hun ikke
bestemme over sin egen
krop. Her er der skægt nok
en sammenfaldende hold-
ning mellem en kristen
funderet etik, der fastholder
os på at værne om skaber-
værket, og så drift + ikke
skade princippet. Altså
selvom kvindens drift er at
ville have armen ampu-
teret, så skader hun derved
sig selv, og derfor siges der
nej. Men er det ikke far-
ligere, hvis hun så gør det
derhjemme på køkken-
bordet eller går til en
kvaksalver for at få det
gjort? Jo, uden tvivl. Men
det kan vi jo ikke nød-
vendigvis hindre hende i.
Ej heller den gode lag-
mands kone. Og dét, at vi
ikke kan hindre hende i det,
er vel ikke ikke et argument
for, at så skal vi alligevel
give en samfundsmæssig
legaliseret ret til at be-
stemme, om hun vil have
sin arm amputeret eller ej,
for at det kan ske under
"betryggende"
forhold.
Men se, nu handler det
hverken om fodvorter eller
amputerede
arme,
når
hæråbet lyder: "En kvinde
skal have ret til at be-
stemme over sin egen
krop." Det handler om et
andet
menneske.
Det
handler om et barn, en
kvinde har undfanget. Jo,
forældre bestemmer natur-
ligvis meget for deres børn,
men når kvinder i Kvinnu-
felagið, Annika W. Joensen,
m.fl. siger, at de engang var
deres mors krop, så er det
nok ikke helt rigtigt. Der er
nemlig forskel på ens arm
og ens barn.
Vælger en kvinde at have
samleje med en mand, ja, så
har hun brugt sin ret til at
bestemme over sin egen
krop. Her kan hun nemlig
sige ‘ja’ eller ‘nej’. Har hun
sagt ‘ja’, og dette ja
resulterer i undfangelsen af
et barn, så handler det ikke
længere blot om kvindens
krop, men om et andet
menneske. Et menneske,
der både har en far og en
mor. En far og en mor, der
begge har ansvar for det
barn, de er forældre til. En
far og en mor, der begge må
tage ansvar for barnet.
Fremtiden
Skal en kommende lag-
mand, med sin mand og sin
(enarmede) kone engang
tage imod den islandske
præsident med ægtefælle?
Ja, se, den mulighed af-
hænger af de valg, vi
foretager i dag. Jeg tror nu,
at jeg vælger den gudgivne
skaberorden og respekten
for menneskelivet…
enn tey 6%’ini sum
fíggjarmálaráðið metir.
Skattir og avgjøld
Í
metingini
vaksa
skatta- og avgjaldsinn-
tøkurnar umleið 60 mill.
í mun til metingina í
fíggjarlógaruppskotinu
m sum er 120 mill.
Metingin er ikki nega-
tiv, tí hon roknar als ikki
við nøkrum falli í inn-
tøkunum, men einans at
vøksturin er minkaður
munandi.
Um henda metingin
er røtt, koma sostatt at
mangla umleið 60 mill.
á inntøkusíðuni á fíggj-
arlógini.
Mugu vænta eitt hall
á fíggjarlógini
Niðurstøðan kann ikki
vera onnur, enn at vit í
bestu
búskapartíðum
mugu rokna við at tá
allar útreiðslurnar eru
komnar við og inn-
tøkurnar betur eftirfar-
andi, fer fíggjarlógin at
vísa eitt hall í 2003 eins
og vit kunnu vænta at
tað verður hall longu í
ár.
Fíggjarlógin er ein av
mest
týdningarmiklu
lógum Landsstýrið hev-
ur at leggja fram fyri
Løgtingið. Fíggjarlógin
vísir hvussu Lands-
kassin ætlar at nýta pen-
ingin sum kravdur verð-
ur inn frá borgarunum.
Um samgongan ikki er
førð fyri at stýra hesi
týdningarmiklu
lóg
betur enn teir hava víst
seinastu árini, hava vit
ikki nógv gott í væntu
frá hesi samgonguni.
Í tveimum fylgjandi
greinum vil eg lýsa
aðrar partar av fíggjar-
lógini, nevniliga hvussu
fíggjarlógin er eitt am-
boð til at javna konjunk-
turarnar við og hvørjar
raðfestingar eru neyð-
ugar á fíggjarlógini um
vit skulu arbeiða fram
móti einum sjálvberandi
búskapi.
∆
Framhald av síðu 12
Lagmanden, hans mand og hans enarmede kone
C
M
Y
K
13
12