hósdagur 8. mars 1984síða 2

Síða 2 Hevur tú ein spurning ella onkran trupulleika, sum fingið viðgjordan í hesum teiginum, ' Spyr Sosialin Skriva til: Sosialurin, postsmoga 76, 3800 Argir. Merk brævbjålvan »Spyr Søsialin«. Eg eri bangin Sålarfrøding- urin: Innan stutta tíð eru trý ung fólk, ið eg havi kent, deyð av hjartatilburði. Frísk fólk í besta aldri — deyð, uttan nakra itøkiliga orsek. Læknar hava bert víst á, at so- leiðis kann tað bert verða, og at hetta hendir einaferð itav 10.000 Hesar hendingar hava plágað meg persónliga. Er vorðið ein neurosa um ein kann Hugsið alt ov nógv um t.d. hjarta- stopp, kenni meg illa, tá eg veit, at langt er til lækna og sjúkrahús, hóast eg í allar mátar kenni meg væl og eri frískur. Havi einaferð hoyrt ein sálarfreðing siga, at ein tílík neurosa er verri enn ringasta slag av klaustro- fobi. Og tað er vist satt. Spurningur mín er: Kann ein gera nakað sjálv- ur til tess at fortreingja slíkar hugsanir. Ella kann ein sálarlækni hjálpa? Hvat ger ein vanligur lækni við ein tilikan „sjúkling<? Gevur hann nervatablettir? Í so fall hverjar? siga so. Annar Tað er helst beint, at ein soneund »hjartaneurosa« við kennist svárari enn slíkt aumarkað bangilsi sum t.d. klaustro- fobi. Í báðum talan um bangilsi, fyri tann uttanfyristand- andi kennist meiri og minni óveruligt, meðan tað hjá tí brekaða verður tikið í slíkum álvara, at tað kann bera í sær (neyðugar) skerjingar í atferð hins brekaða. Neurosur eru annars sinnislig brek við lutvíst likamligum -og sinnislig- um sjúkueyðkennum uttan at funnið fram til heilalig ella onnur likamlig brek. Sjukuorsøk- irnar vera heldur hildnar at stava frå deyðsangist forum er sum verður sinnisligum bakkøstum, nervandi árini ella egnari ósemju. Mangan er tað frá barnsbeini av, men tá talan er um neurosur eru sinnisligari persónleikaavskeplingarn- ar vanliga linari, enn tá talan er um veruligar sinn- issjukur Vid fobi er óvanligt bandi við talan um bangilsi í sam- stød og stødur, ein kennir seg komnan vanlukkulag, td i trongum rúmi, at rodna i fólkamongd 0.s.fr., hóast slíkt bangilsi i sær sjálvum er skerjandi fyri atferðarmeguleikarnar ber til at verja seg móti tí versta óttanum við at halda seg burtur frá tílík- um stoðum. Eg ivist kortini í um tær bilar nakað av hesum, eg havi nevnt. Tað at ger- ast bangin og helst eisini billa sær inn, at vanlagna hjá oðrum eisini kann raka sum men ein sjálvan er væl kent fyribrygdi hjá annars frískum fólki, sum td knappliga fáa kunnleika um álvarsamar sjúkur. Tad sigst ikki vera óvan- ligt, at læknalesandi og sjúkrasystranæmingar og við, óivað sålarfrødingar tíðindablaðið | 60 tú kundi ynskt tær at Al Ab SÅRE Á Þ=A sjalurin 93 ud AJ AZ VO AN Af # ÞJ Eyðun Joense n, sál arfrødingur Í kenna á sær mangt og hvat undir lestrinum. Upplýsing sjúkur gjøgnum útvarp og sjón- um varp er góð, men fær óivað eisini onkran ógrundað at kenna á kenni. sær sjúkueyð- Slíkar sjúkraóttanir eru sum sagt vanliga púra ógrundaðar, og ber tað til sjálvur at verja seg nakað móti slíkum bangilsi við at hugsa seg væl um, og ananrs stuðla seg til viss- una um, at neyvan verður boð eftir einum fyrr enn tilmálda tíðin er runnin. Vanligir kommunu- læknar hava ikki altíð ser- útbúgving til at viðgera neurosir frå grundini av, men kunnu veita hentan linna vid at geva sissandi heilivåg, sum ofta kann geva ti brekada høvi til at koma fyri seg, og at gloyma ella gerast åhug- adur fyri ødrum og meira vidkomandi evnum. Læknar, serútbúnir í sål- arsjukufrødi kliniskir eins og sålarfrødingar royna seg harumframt við sløgum "av psykoterapi. Tad kann vera drúgfort og mødsamt, kann vera góð og varandi hjálp ymiskum men samstundis Læknin: Øktan hár- vekstur Eg eri ein 20 ára gomul genta, sum havi trupul- leikar av at so nógv hár er á lerum og leggum mínum Eg havi roynt at koyrt smyrsl á, sum tekur hárini burtur, men eg haldi at tað bert versnar. Hvat skal eg gera til tess at fáa hárini burtur, so tey ikki koma aftur? Marjun Sigurdsdótt- ir, sosialráðgevi £ lækni Kann tað gerast í Før- oyum? Vektin hjá kann Øktur hárvokstur ungum kvinnum koma av ymsum orsøkum. Oftast er tað ættarbregði, men í fáum forum kann or- søkin vera okt virksemi i mannfólkahormonunum í blóðinum. Hetta seinasta er tó rættuliga sjálsamt, lættliga blóð- og kann eisini verða kannað í royndum Orsokin kann eisini sita í eggrótunum ella hjánýr- unum Viðvíkjandi so er tað rætt at viðgerðini, tygum at tekur evni royna evni, sum hárini slík fara so illa við húðini, um tey verða nýtt ov ofta av, men Marner = Nr. 30 — 8. mars 1984 á Frida Patursson, løg- frødingur Harafturímóti er tað frægari at nýta eitt el- rakitól. Her halda tey flestu. at so økist hár- vøksturin av hesum, men tad siga hudlæknarnir, at so er ikki. Tad finnast kosmetolog- ar og húðlæknar, ið kunnu taka hár burtur í anlit- inum, men tað er ein rætti- liga kostnaðarmikið gerð, sum ikki fæst í For- við- oyum OIl henda viðgerð kann bert fara fram, um eingin likamlig orsok til okta hár- tað vøksturin. Er ein vokstur í eggrótunum og hjánýrunum og skal skurðviðgerð fara fram Eg vil tí ráða tygum til 11 tosa hetta vid læknan um MS Fyrilestrar um søguligu fortreytirnar fyri fiskivinnu i Føroyum Í kveld og næsta hóskveld kl. 20,00 heldur Jóan Pauli Joensen, fólkalívsfreð- ingur, almennar fyrilestr- ar á Fróðskaparsetrinum. Ætlanin er í stuttum at lýsa ta mentanarseguligu gongdina, sum gjerdi, at Feroyar eftir stívliga 100 árum broyttist frá aftur- haldandi og siðbundnum bóndasamfelag til eitt klippfiskaframleiðandi fis- kimanna- og reiðarasam- felag. Fyrri fyrilesturin snýr seg mest um gongdina í Føroyum og tær broyt- ingar, ið tá vóru í samfel- agnum. Í seinna fyrilestr- inum setur hann tað, sum hendi í Feroyum, í sam- band við fiskivinnu annars í Noråuratlants- havi, og ger serliga nógv burtur úr at lýsa sam- bandið millum Hetland og Feroyar. Hevuðsenda- málið er at lýsa, hvussu samfelagsbroytingarnar slóðaðu fyri fiskivinnu sum hevuðsvinnuvegi, og síðan hvussu fiskivinna, tá ið hon kom, aftur broytti samfelags- skipanina í Føroyum. RAÐIÐ FYRI FERÐSLUTRYGD