mikudagur 13. november 1991síða 11

Nr. 211 — 13. november 1991 - Er fiskurin vandamikil at eta? Eg havi frætt, at fiskur, sum svimur nærhendis aliringum, er vandamikil at eta, tá alibrúkuið júst hevur avlúsað ella givið annan heilivág. Er hetta so, og hvørji kunnu sjúkraeyðkennini so vera? Um tað er vandamikið, heyði so ikki verið beint at boðað frá hesum á skelt- um? T. Fyri at kunna svara upp å fyrra partin av spurning- inum, so noyðist eg eisini at býta hann sundur í tvey. Vi v - Móti hesi sjúku verða ymiskir heilivágir nýttir av antibiotika-slagnum ella kemoterapeutikum- slagnum. Hesir heilivágir verða blandaðir upp í fóðrið, so tað lættliga spreiðist í ringunum og uttan fyri ringarnar, men jú longur burtur tað er frá ringunum, tynri verður innhaldið av heilivági í sjónum. Einar 200 metrar frá er tað so mikið tunt, at eingin vandi skuldi verið. Fólk kunnu fáa evnini úr heiliváginum í seg við at eta henda fisk, sum hevur fingið heilivág, men nøgdin, sum kemur í blóðið hjá fólki, verður so lítil, at tað lítla og onga ávirkan hevur. Tó so, at um bakteriur ella aðrar verður eru í blóðinum, so doyggja hesar verur ikki av heiliváginum, men tær kunnu gera mótevni - verða resistetnt - soleiðis, at um rættilig viðgerð skal fara fram móti hesum bakterium, um sjúka kemur, so virkar heilivágurin ikki. Ein annar vandi er, at fólk verða yvirviðkvom, eisini kallað allergisk, fyri hesum evnum. 2. Avliising. Tað eru onnur sløg av heilivági, sum á fakmáli verða kallað anticolin- esterasa, og heita kann í vissum førum vera vandamikið fyri fólk, tí hetta eru evni, sum ávirka viss evni í kroppinum soleiis, at fólk verða turr í munninum, sjónin broytist 0.s.fr. Til seinnu helvt av spurninginu,m um tad ikki hevði verið beint at sett skelti upp, kann eg bert siga, at tosað hevur verið um hetta. Rættast verður hildið at vera, at um ein fer at fiska seið ella annan fisk nærhendis alibrúk- unum, eigur ein at spyrja á alistødini, um heilivågur hevur verið nýttur. Heilsunevndin á stað- num eigur kanska at geva leiðbeining. Marner Ov nógvar vitaminir? Eg eri fyri stuttari tíð síðan byrjaður at taka livralýsi, sum eg eti hvønn dag, soleiðis sum fyri- skrivað á fløskuni. Eg eti allan vanligan mat, men er ikki vandi fyri vitamineitran, tá tú bæði fær A, D og E-vitaminir úr lýsinum og vitaminirnar úr matinum, tú etur. F. Í vanligum livralýsi er rættiliga nógv av D-vita- minum. Tí má ein ikki taka eyka D-vitamnir, tí tað kann geva rættiliga álvarsligar sjúkur so sum forkálking í nýrum. At taka ov mikið av A- vitaminum er heilt hættis- ligt, men tað er ikki van- ligt hjá fólki í Føroyum at eta so nógvar A-vitaminir. Stór nøgd av A-vitramin finst í livrini hjá t.d. hvitubjørn, og harvið kundi ein hugsað, atÆni- haldið av A-vitamirlum í hvalalivur er rættiliga høgt. Onnur sløg av vitamin- um skuldu verið púra vandaleys at etið umframt at eta vitamin-tablettir. Marner Eg havi flus í hárbotninum og plagi at brúka tjórushampoo og havi roynt mangt slíkt Hverjum kemur flus av? Skriva til Marner, Postboks 76, 110 Tórshayn Tjórushampoo virkar ikki so væl longur. Hvat kann eg gera? 422B0 Tað eru fleiri máta at viðgera flus í hårsvørd- inum, tí orsgkirnar til flusið kunnu vera fleiri. Um t.d. soppavøkstur er í hårsvørdinum, eigur soppadrepandi hársham- poo at verða nýtt. Tað finnast mong sløg á apotekinum. Okkurt er aa rescept, t.d. Nizoral- shampoo. Annars má verða tilrátt at vaska sær ofta i høvd- inum og nýta grønsåpu, sum er eitt gamalt heima- ráð, tí grønsåpan tekur ovasta lagið av húðini, so flusmongdin minkar. Marner Pirrur í andlitinum Eg eri ein 24 åra gomul genta. Eg eti vanligan kost, men eg eri ar- beiðsleys, so eg siti nógv inni. Mín trupulleiki er, at eg havi so nógvar feittpirrur í andlitinum, tær koma og fara. Annars reinsi eg húðina ofta og eri reinlig. Hvaðani stava pirrurnar? 24 ára gomul Hetta er fyribrigdi serliga hjá ungum monnum, men eisini ofta hjá ungum kvinnum -á fakmáli eitur hetta acne - og orsøkin er, at tálgkertlar í húðini verða typtir, so tálgin ikki sleppur út, og so kann bruni koma í. Hjá konufólki er ein møguleiki at royna sum viðgerð, og tað er eitt slag av p-pillarum, Diane mite, sum kunnu verða nýttir í nakrar mánaðir upp til eitt ár. Umframt at virka sum vanligir p-pillarar, ávirka teir androgen-hormon- gerðina, tí ein heldur, at tað er mannfólkalíknandi hormon, sum er orsøkin til trupulleikan hjá konufólki. Vanliga slættnar húðin, og pirrurnar svinna burtur, men tað gongur ein tíð, áðrenn ávirkanin er komin í hæddina. Ikki nýtist tað vera meira enn eitt ár. Marner : Síða 11 Framhald av síðu 10 annar eitt hugskot aftrat, hvat hendan sending kundi innihildið. Og soleiðis búnast tanki spakuliga til avgjert verður, at nú fara vit í gongd. Við einari felags- umsiting verður tað nógv meira stirvið. Tú skalt meta upp við ein- ym lidnum uppskoti, sum ikki hevur sama meguleika at búnast, sum tá tankin og av- gerðin liggur í sama húsi. Vit skulu arbeiða sam- an so nógv sum tilber. Tað gera vit í dag. Vit tosa dagliga saman. Vit taka í flestu forum kon- sertir upp saman og vit hava felags valsending- ar. So har nýtist eingin lógarbroyting til tað. Fylgisveina- fjølmiðlar Eg hugsi eisini, at vit skulu vera fegin um, at vit fingu okkara sjón- varp, áðrenn meguleiki var at síggja fylgi- sveinasjónvarp. Ikki trúgvi eg, at talan hevði verið um í dag at farið undir at gjørt eitt fer- oyskt sjónvarp. Sum maðurin segði í Kjer- sosialurin Ja! Navn: við hópin av góðum vinni í SOSIALINUM um hálvan november Verið við frá byrjan — vissið tykkum øll blødini! GERIST HALDARAR!! — og fáið hetta frálíka tíðindablað restina av árinum — 5 ferðir um vikuna fyri kr. 100,- breyt-sendingini á sinni, tá hann varð spurdur um Sjónvarp Feroya skuldi senda hvenn dag? — >Tað er óneyðugtx<. Vit hava jú ScanSat. Eg trúgvi at føroy- ingar í dag høvdu hugsað, sum teir gjørdu í 84. Sjónvarpsfelagið skuldi halda fram við onkrum viðfáningi av føroyskum sendingum, tí einaferð aftrat: tað letur seg ikki gera, Før- gyar eru so smáar. Fylgisveinasjónvarp er nú hevi at síggja hvenn dag. Tí skilji eg ikki, at vit ikki sleppa at gera tað sama: at senda hvenn dag. Tað sum vit í veruleikanum gera er, at vit venja fólk til at hyggja at eðrum sjónverpum og reka tey burtur frá Sjónvarpi Feroya. Einasta rásin, sum stendur sum verji fyri ti føroyska móti tí útlendska árininum. Norðoya Javnaðarfelag Opið Hús Bøgøtu 18 í kveld kl. 20. við luttøku av Vilhelm Johannesen, løg- tingsumbodi, Ola Heinesen, borgar- stjóra og Allan Jacobsen, býráðslimi. Øll javnaðarhugað eru vælkomin at práta um dagsins politikk. Kaffi og køkur verða at fáa. Nevndin Ég gerist haldari av Tíðinda- blaðnum Sosialinum og fái blaðið 5 ferðir um vikuna. frá nov. 91 til nýggjárs 91/92. fyri kr. 100,- (haldara: í Føroyum) fyri kr. 160,- (haldarar uttanlands) Bústaður: Bygd/býur: Kannað postverkinum AA [|| Box 76 110 Tórshavn