mikudagur 29. januar 1992síða 16
‹ fyrra síða allar 20 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Síða 16
Læknar og kvinnur hava
svárast við at geva seg
undir, at tey eru drankar-
ar. Tey hava
eyðkennið, ið krevja av
»stabba«-
sær sjålvum, at tey eiga at
vera betri enn onnur. Fyri
at fáa heilsubót, noyðist
tú at geva teg undir veru-
leikan, at tú ert drankari.
Soleiðis greiðir alkohol-
læknin Johan Liljenberg
frá. Hann stovnaði fyrstu
og einastu alment-riknu
alkohol-deildina á Hudd-
inge sjúkrahúsi í Sveríki.
Fyrst í áttatiárunum
var eg í USA, sigur Johan
Liljenberg og sá fyri
fyrstu ferð, at ein annar
háttur er til at
drankarar enn
viðgera
hann, vit
nýttu her. Tá var eg fyri
1aður á Løvstalund
har skipaðu vit um
skránna og byrjaðu við
Minnesota-fyrimyndini á
Arid eftir lótu
vit upp her og síðani tá
hevur fyrimyndin breitt
seg um landið alt. Nú eru
30 viðgerðarheim, ell ser-
ognarstovnar.
vári 1983
Steinaldar-fyrimynd
Tað er harmiligt, at al-
menna alkohol-viðgerðin
arbeiðir sambært stein-
aldar fyrimyndum, meðan
Minnesota-fyrimyndin, ið
veruliga er kraftamikil og
leiðir gongdina framá, ikki
verður góðtikin, suffar
hann.
Tað er reiðiliga stór
mótsteða frá læknastætt-
inum móti Minnesota-fyri-
myndini, tað kemst lut-
víst av, at tað ikki eru
heilráðstovnurin og lækn-
arnir, ið eru kunnugir á
hesum økinum. lÍstaðin
eru tað edrúir alkoholikar-
ar við serútbúgving og
virka
her. Læknarnir hava ikki
sálarfreðingar, ið
so nógv at geva. Teir vilja
5 >
ikki læra seg henda hátt-
in. Tí eru teir ofta múla-
trútnir og tað haldi eg er
harmiligt. Á Huddinge
sjúkrahúsi eru 1200 seng-
ur, tær sekstan eru til rús-
drekkamisnýtarar.
Gitingarnar um,
hvussu mong seingjar-
pláss eru til sjúklingar við
sjúkum, ið hava samband
- =
tiðindahlaðið
KVI UdVidVI
Gevst og verð
sum fyrsta dagin
Samroða við Johan Liljenberg, yvirlækna á alkohol-deild-
ini á Huddinge sjúkrahúsinum i Stockholm, Svoríki.
Nanna Skaale hevur týtt.
við brennivíns-misnýtslu,
eru frá 13 til 33 prosent.
Teir hava aloftast ígerðar-
sjúkur, nervasjúkur, bris-
bruna, magasár og livra-
sjúkur. Tá tað snýr seg
um aðrar sjúkur, verður
roynt at sleppa av við or-
sekirnar, men eru tað
sjúkur, ið hava sín upp-
runa í alkoholi, verður
krotuleking framd av eyð-
kennunum fyri ta veruligu
sjúkuna — drykkjuskap-
ur.
Okkara neyðars 16
pláss her er alt, ið Hudd-
inge sjúkrahús letur til at
royna at koma fram til
sjúkraorsekirnar
Arbeiðsplássini
Sjúkrarektin andevur í-
móti sær sjálvari. Verður
oll orka løgd í at skrúva
kistulokið á 10 min. ov tíð-
ga, skapast eingin lívs-
ygd. Ístaðin fyri átti tú
at bjóða til at sagt, at
sjúkrarektin eigur ikki at
brúka alla tilgongdina til
tey, ið longu liggja fyri
deyðanum, heldur at
royna at gera fólk frísk.
li
d
BR |
'Så dricker EG...
om MNDERERRREDE…
Italien
a
i
105 m— USprit Bvin och øl
10,0
Danmark TTTTTTTEM . 9,6
(111) 12:90
'„..0ch sá dricker Norde
BÍGGU
Nederl. Finland
| Storbrit. 111 FR — 73 Sverige
| || .
EF hava teir ongan a
+
—— 5,4 Island -
hi) =.
oO
n
x
&lmast drekkingin i
ipolitikkinum
21
Higartil hava virkini
verið sein, tá tað ræður
um at taka sær av drank-
arum. Einki at gera við
sjúkuna, verður nú dýrt.
Tey fimm prosentini av
kvinnum og tey 10 pro-
sentini av monnum, ið eru
rúsdrekkamisnýtarar, eru
nógv burturi úr vinnuni
av sjúku — bæði styttri
og longri tíðarskeið. Og
tað er nógv lættari at fáa
niður fráveru alkoholikar-
anna enn fráveru hjá
eðrum sálarliga sjúkum
ella hjá fólki við stress-
skaða. Ein annar týðandi
tåttur = er arbeiðslívs-
grunnurin. Vilja virkini
fara í gongd við eini
kunnu
prosent av
fáast hað-
alkoholsjúkuskrá
sjeytifimm
kostnaðinum
ini. Sjúkratryggingin
hevur eisini fingið pening
til at veita fólki uppreis-
ing. Higartil hevur verið
brúkt ein rúgva av pen-
ingi til tey, ið eru sjúk,
men vil maður gerast
frískur, hevur næstan
eingin peningur fingist.
Men nú er peningur og
hetta síggi eg sum ein
kjans.
Í USA eru teir nógv á-
grýtnari, tá ið tað ræður
um at ráðast á fólk, ið
drekkur. Fyristoðumenn-
inir fáa útbúgving í at
álvarsliga ganga á tal við
ein vinnutakara, ið drekk-
ur. Har hava teir ofta turr-
lagdar brennivínsnýtarar
sum starvsoddamenn í
fyritøkunum. Teir eru ofta
dugnaligir, tí teir lata seg
ikki lætt teipað. Í Sveríki
hevur IBM ein slíkan
mann og verjan hevur eis-
ini ein slíkan mann.
Aftur- og framstig
Fyri at vísa, hvussu virk-
in Minnesota-fyrimyndin
er sum viðgerðarstovnur,
tekur Johan Liljenberg
fram demi frá Ericson
Radio System:
— 18 vinnufólk vórðu
send til Alfastiftelsen,
sum virkar sambært
Minnesota-fyrimyndini,
til yiðgerð 4—5 vikur. Tá
tey vóru afturkomin,
vórðu fyristeðumenninir
spurdir; teir hevdu í flestu
forum tikið stig til at
senda teir avstað. Vit
Nr. 19
—— A OCT ELST DEERE
22. januar 1992
hava sterri álit á teimum.
Samarbeiðið er betri, stað-
festu teir. Á spurningin,
um teir vóru komnir upp í
fyrr, um teir vistu tað, ið
teir vita, svaraðu allir fyri-
steðumenninir ja. Av
teimum átjan hevdu
tríggir havt stutt aftur-
stig, fimtan hevdu uttan
vingl verið avhaldandi og
ellivu av hesum høvdu
verið avhaldandi eitt til
trý ár eftir viðgerðina.
A IBM hava teir havt
somu royndir. Orsekirnar
til, at tað hevur gingist
hjá hesum bólkinum betur
enn eðrum, eru at
tøkurnar síggja teimum
til góðar, tá ið teir koma
aftur og fáa teir inn í ein
vinabólk, har teir verða
stuðlaðir.
fyri-
Fráveran
Sjúkrafráveran dalaði hjá
Ericson-Radiobólkinum.
Aðrenn vistina á Alfa-
stovninum vóru teir í
meðal burtur frá vinnuni
fimti dagar um árið; aftan
á viðgerðina átta til tíggju
dagar. Tað er fyri alla fyri-
tøkuna undir medal, id er
sekstan dagar, og tad er
heilt vanligt hjå tænastu-
fyritøkum.
— Hetta snyr seg um
fólk, ið eru í vinnu, men
vit fagna eisini teimum
heilt | niðurundirkomnu.
Her hava vit allan stigan
frá arbeiðaranum til bers-
partafelagsstjóran. Eisini
teir langt niðurundir-
komnu er takksamt at ar-
beiða við. Fleiri hava verið
gjøgnum alla viðgerðina
við ógvuliga góðum úrsliti
og eru vorðin veruliga frá-
haldandi.
— Eg havi fingið betri
úrslit úr teimum allar-
vánaligastu enn við rús-
drekkaeitraðum læknum,
sigur Johan Liljenberg.
Læknar og kvinnur eru
svárast at viðgera. Tey
hava »stabba«-eydkenni,
tey halda, at tey áttu at
staðið á einum sukur-
kassa. Tey halda, at tey
vera eitt sindur
betri enn onnur. Tað er so
egiliga stórur munur á tí,
tey eru, og tí tey halda,
tey áttu at verið. Tá er tað
svárast at batna. Tað er
eiga at
sterri avnoktan og sár-
saka av at viðgera sjúk-
una, tá ið tú hevur so stór
krøv til tin sjálvs. Tá verj-
ir maður seg við beinharð-
ari avnoktan.
Viðganga sjúkuna
— Minniesota-fyrimyndin
vil hjálpa sjúklinginum til
sálarbroyting — til at við-
ganga sjúkuna. At góð-
kenna hana sum eini ráð
til sálarfrið.
— Drankarin hevur
fjøldarvørn móti hesum
broytingunum, tykir synd
í sær sjálvum. Hann sver
uppá, at hann skal klára
at vera edrúur uppá egin
hond — Tarzan-eyðkenn-
ið. Tað er ógvuliga svárt
at bróta igjøgnum verju-
garðin, tað krevur ein
medvitandi bygnað í
viðgerðini, ið ætla at
broyta sjúklingin.
— Tað gera vit við at
skifta millum tanka og
kenslu. Tað er sum at vika
eina tonn aftur og fram.
Hon loysnar. Lagabrødra-
trýstið er eisini av tydn-
ingi. Vit fáa eisini vitjan
av drankarum uttanífrá,
sum siga segu sína. Tað
eru mangir tættir í hesari
viðgerðini, sum broytir
menniskjað. Til demis tá
ið maður viðgongur nakað
ella tað svára sambandið
við veruleikan. Flest allir
drankarar halda veruleik-
an burtur frá sær við stór-
fingnum ágrýtni.
Familjan
Ein kvinna sigur frá
hvussu hon akkurát fekk
strevað seg igjøgnum við
gerðina. Hon ætlaði sær af
vera fråhaldandi, men av
og á vildi hon sita á sval
-
3
á
FE
pe ODO 3