mikudagur 17. mai 2000síða 12

23 tíðindablaðið sosialurin Nr. 94 - 17. mai 2000 22 tíðindablaðið sosialurin Nr. 94 - 17. mai 2000 Úrslit frá opnari kapping í frælsum ítrótti á Svanga- skarði: Kúluvarp, kvinnur: 1. Ingibjørg Poulsen, Brag- dið10,80 m. 2. Randi Kúrberg, Bragdið 8,48 m Longdarlop, gentur: 1. Súsanna Dal Jákupsdótt- ir, Bragdið 2,69 m 2. Kristianna Dal Jákups- dóttir, Bragdið 1,88 m Longdarlop, dreingir: 1. Jóan Karl Joensen, Kollafjørð 3,62 m Ingibjørg setti nýtt met Ingibjørg Poulsen setti leygardagin nýtt føroyskt met í kúluvarpi fyri kvinnur, tá hon kastaði 10,80 m. Annars var kappingin merkt av lítlari luttøku í fleiri av kappingunum. 2. Øssur Debes Eiriksfoss, Tórshavn 3,50 m 3. Pætur Debes Johannesen, Kollafjørð 3,01 m 4. Bjørn Reiner, Tórshavn 3,01 m 5. Teitur Nielsen, Tórshavn 2,99 m 6. Olivur Debes Eiriksfoss, Tórshavn 2,90 m 100 m renning, gentur: 1. Súsanna Dal Jákupsdótt- ir, Bragdið 19,5 sek 2. Kristianna Dal Jákups- dóttir, Bragdið 100 m renning, dreingir: 1. Jóan Karl Joensen, Kollafjørð 15,0 sek 2. Øssur Debes Eiriksfoss, Tórshavn 16,1 sek 3. Teitur Nielsen, Tórshavn 17,8 sek 4. Pætur Debes Johannesen, Kollafjørð 17,9 sek 5. Bjørn Reinert, Tórshavn 18,0 sek 6. Olivur Debes Eiriksfoss, Tórshavn 18,1 sek 7. Teitur B. Jacobsen, Tórs- havn 800 m renning, gentur: 1. Súsanna Dal Jákupsdótt- ir, Bragdið 3.18,8 min 800 m renning, dreingir: 1. Jóan Karl Joensen, Kollafjørð 3.02,0 min 2. Øssur Debes Eiriksfoss, Tórshavn 3.06,9 min 3. Pætur Debes Johannesen, Kollafjørð 3.14,6 min 4. Bjørn Reinert, Tórshavn 3.18,3 min 800 m renning, kvinnur: 1. Tordis Debes, Bragdið 2.34,1 min 2. Sunnuva Bjarnastein, Bragdið 2.42,7 min 800 m renning, menn: 1. Evald við Garð, Dropin 2.10,6 min 2. Guttorm Sørensen, Treysti 2.15,3 min 5000 m renning, kvinnur: 1. Ann Thomsen, Bragdið 22,45 min 2. Rannvá Hanusardótti 23,22 min 5000 m renning, menn: 1. Guttorm Sørensen, Treysti 16,48 min 2. Jónálvur Johannesen, Dropin 18,15 min 3. Niels J. Jakobsen, Brag- dið 19,20 min SJ Brøndby misti takið Brøndby mátti taka til takkar við javnleiki móti Silkeborg mána- kvøldið JÁKUP MØRK Úrslitið hevur við sær, at Jákup Mikkelsen og Her- følge nú eru trý stig fram- man fyri Brøndby, nú bert trý umfør eru eftir í donsku superliguni. Sostatt tykist tað vera alt meira sannlíkt, at lítla felagið, sum av mongum varð mett at noyðast eina deild niður, endar kapp- ingarárið á ovastu rók, og harvið stendur við møgu- leikanum at spæla seg fram til UEFA Champ- ions League komandi ár. Anja Andersen til Føroya Fríggjadagin kemur heimskenda danska hondbóltskvinnan, Anja Andersen, til Føroya á vitjan. Tað er formula.fo, sum, saman við hondbóltsfeløgunum í Havn, hevur fingið vitjanina í lag SVEINUR TRÓNDARSON Fríggjadagin fáa føroyingar forkunnuga hondbóltsvit- jan. Tá kemur danska hond- bóltsstjørnan Anja Ander- sen til Føroya á vitjan í tveir dagar, sum gestur hjá for- mula.fo í Havn. Ferðin hev- ur formula.fo fingið í lag í samstarvi við Fujitsu-Sie- mens, sum er høvuðsstuðul hjá Slagelse Forenede Håndboldklub, har Anja Andersen nú er ítróttar- stjóri. Tað munnu vera tey fæg- stu, sum hava eitt sindur av áhuga fyri hondbólti, sum ikki kenna til og hava sína hugsan um Anju Andersen. Hon var í fleiri ár týd- ningarmikil partur av tí framúr góða danska lands- liðnum, sum endaði við at vinna bæði OL-, EM- og HM-kappingina. Hóast tendringin kanska er í betra lagi, so er eingin ivi um, at her er talan um ein hond- bóltsleikara, sum tá hon var upp á tað besta, mundi tel- jast millum teir bestu heim- urin nakrantíð hevur fostrað. Skráin fyri túrin hjá Anju Andersen er tann, at hon fríggjadagin fer at skipa fyri einum minni hondbólts- skúla í Havn. Har fáa eini 75 børn høvið til at venja saman við heimsstjørnuni, men hóast tiltakið verður í Havn, so er eisini ætlanin, at børn úr øðrum hond- bóltsfeløgum enn teimum í Havn, sleppa at vera við í venjingini. Hava hondbóltsskúla Anja hevur havt hondbólts- skúlar í Danmark í fleiri ár og áhugin hevur verið sera stórur. Tað eru sjálvsagt hennara serligu gávur, sum hondbóltsleikari, sum draga børnini til, men eisini tað, at hon hevur traditionellar mátar at venja uppá. Hon leggur dent á, at tað skal vera stuttligt at spæla hond- bólt, og spælið skal eisini vera stuttligt at hyggja at hjá áskoðarunum. Tí roynir hon at venja ungu leikarar- nar serligar fintur og annað skemtiligt. Eydnast hesin hondbóltsskúlin væl, so er ikki óhugsandi, at Anja eis- ini í framtíðini fer at skipa fyri hondbóltsskúlum í Før- oyum, sigur Áki Johansen, frá formula.fo. Leygardagin verður Anja Andersen at hitta í SMS. Millum klokkan ellivu og eitt leygardagin fer Anja at hitta børn og skriva auto- grafar. Hetta hevur hon gjørt mangar ferðir í Dan- mark og tað hevur drigið nógv fólk. Seinni leygar- dagin er ætlanin, at hon skal støkka inn á gólvi til ven- jingina hjá U-20 kvinnu- landsliðnum, og ætlanin er, at hon skal verða við í ven- jingini í ein tíma ella so. Um kvøldið bjóðar for- mula.fo til ein døgverða í Kirkjubø fyri ferðalagnum úr Danmark, sum umframt Anju, m. a. telur stjóran í Fujitsu Siemens í Danmark, Karsten Madsen. Ferðalag- ið fer avstað aftur úr Før- oyum sunnudagin. Hóast tendringin til tíðir er dekan ov góð, so er Anja And- ersen uttan iva mill- um fremstu kvinnu- ligu leikararnar í hondbóltssøguni Ingibjørg Poulsen betraði um metið í kúluvarpi Mynd:SJ Jóan Karl Joensen gjørdist stóri vinnarin hjá monnum, har hann vann tríggjar greinar Mynd: SJ SOFUS JOHANNESEN Tað eru fleiri orsøkir til, at doping ikki á nakran hátt verður góðtikið innan ítrótt- in. Fyri tað fyrsta er doping heilsuskaðiligt, og harnæst koma eisinini etiskar orsøk- ir, tí tað er snýt at vinna kappingar, eftir at nýta do- pingevnir. Umframt tað tel- jast eisini støðan til sivilar lógir eins og aðrar samfe- lagsligar orsøkir. Fyri at royna at koma dopingini til lívs skipar í- trótturin saman við stjórn- unum í teimum ymisku londunum fyri eftirliti við ítróttarfólkunum, eins og framhaldandi gransking fer fram fyri at finna fram til kanningarháttir, ið eru mest effektivir at avdúka nýtslu av ólógligum evnum. Doping Doping er stutt sagt tað, at eitt ítróttarfólk tekur stimb- randi evnir, fyri at klára seg betur í einari kapping. IOC - Altjóða Olympiska Nevndin - hevur ein lista við teimum evnum, sum ikki eru loyvd at nýta í sam- band við ítróttakapping, ell- a ítróttavenjingar yvirhøv- ur. Fyri at kanna eftir, um ein íðkandi hevur nýtt nakað av hesum evnum, skipa ítrótta- samgongur fyri eftirliti við landroynd ella blóðroynd, sum tann íðkandi uttan á- varing verður biðin um at geva. Noktar ítróttafólkið at geva tílíkar land- ella blóð- royndir, verður ítróttar- fólkið revsað sum um tað er avdúkað at hava nýtt ó- lóglig evnir. Vanliga revsingin fyri at vera avdúkaður í eini do- pingroynd er at ítróttarfólk- ið verður útihýst frá øllum ítrótti í 2 ár. Verður eitt í- tróttarfólk avdúkað 2. ferð hevur tað burturvísing við sær, t.v.s. at ítróttarfólkið ikki sleppur at íðka ella kappast aftur. Team Danmark Í Danmark er tað Team Danmark, sum skipar fyri dopingeftirliti. Har verða ítróttarfólk kannaði í ítróttarfeløgunum og vanliga býtið av kann- ingunum er, at umleið 60 % av kanningunum verða gjørdar undir venjing, með- an 40 % verða gjørdar undir kapping. Ymiskt er, hvørjar ítrótt- agreinir verða mest kann- aðar. Finn Mikkelsen sigur, at í Danmark verða nógvar royndir gjørdar innan súkk- ling, frælsan ítrótt, svimjing og styrkiítrótti yvirhøvur. - Men stórur dentur verður lagdur á, at ongin skal kenna seg tryggan við at nýta doping. Tí verða royn- dir av og á gjørdar innan allar ítróttagreinir. Ítrótta- fólk ella felagsskapir kunnu eisini sjálvi biðja um at verða kannaði. Norðurlendsku ítrótta- sambondini hava gjørt av- talu sínamillum, so í t.d. Danmark kunnu tey eisini kanna allar norðurlending- ar, sum venja ella kappast í Danmark. Eisini eru avtalur við onnur lond. Í royndunum at basa do- ping samstarvar Team Dan- mark við marknaløgregl- una, Toll- og Skattstovuna, apotekini og heilsuverkið. Um ein tikin roynd er po- sitiv, fer málið til doping- nevndina, sum fellur dóm. Hesin dómur kann appell- erast til ein ítróttadómstól. Dopingroyndin Dopingeftirlit verður eisini gjørt fyri at ávara íðkandi. Endamálið er eisini at verja tey, ið ikki nýta ólóglig evn- ir, men so sanniliga eisini at taka tey, ið snýta. Dopingeftirlitsfólinin koma uttan at hava boðað frá frammanundan. Tað eru 2 ella 3 eftirlitsfólk, sum møta upp til venjing ella kapping. Kanningin verður gjørd undir strangum eft- Finn Mikkelsen frá danska dopingeftirlitinum: Ansast má eftir Á ársfundinum hjá Rúsdrekka- og Narkotikaráðnum í fjør helt Finn Mikkelsen frá dopingeftirlitinum hjá Team Danmark áhugaverdan fyrilestur um doping innan ítróttin. Nú skal Ítróttasambandið á aðalfundinum leygardagin umrøða evnið, og ætlanin er at fáa samtyktar lógarbroytingar, sum heimila doping- eftirlitið av føroyskum ítróttafólkum. irliti fyri at tryggja sær rætt- ar royndir. Ítróttarfólkið skal lata land í 2 gløs, eina A-roynd og eina B-roynd. Sama nummar verður skrivað á báðar royndirnar, og tær verða so læstar niður í ein kassa. Ítróttarfólkið upplýsir síðani eftirlitsfólk- unum hvørjar tablettir og vitaminir, tey hava tikið teir seinastu 4 dagarnar. Síðani verður royndin kannað. Tað er glasið við A-royndini, ið verður kann- að, og bert um ólóglig evnir verða funnin í A-royndini verður B-royndin eisini kannað. Tað er fyri at vera heilt vísur í, at royndin er positiv, at tvær royndir verða kannaðar. Er A-royn- din negativ, verður B-royn- din koyrd vekk, og onki meira verður gjørt. Eru báð- ar royndirnar hinvegin po- sitivar, verður ítróttarfólkið revsað. Tað eru umleið 600 evnir á listanum yvir ólóglig evn- ir. 2,5 % positivar Í altjóða høpi vístu hagtøl, at í 1986 vóru 2,5 % av tiknu royndunum positivar. Men eftir skandaluna við Ben Johnson, sum varð av- dúkaður sum snýtari undir Olympisku leikunum, fall talið á positivum royndum. Men síðani er talið so spakuliga hækkað aftur, og nú nærkast positivu roynd- irnar aftur 2 %. Í Danmark hava tey seinastu 5-6 árini umleið 1 % av royndunum verið positivar. Í tíðarskeiðnum 1980 til 1998 eru í Danmark 33 po- sitivar royndir funnar innan styrkilyfting, 22 innan vekt- lyfting og 10 innan súkk- ling. Í hinum ítróttagrein- unum hava verið færri, men innan flestu greinar eru po- sitivar royndir funnar. Hví nýta doping Men hví nýta ítróttarfólk doping, tá tað er so heilsu- skaðiligt? Finn Mikkelsen sigur, at orsøkirnar til tess eru fleiri. Hesi ólógligu evnini geva styrkivøkstur, fíggjarlig og psykologiskar orsøkir eru eisini, umframt at bólka- trýst og økt ambitiónsstøði hava stóra ávirkan á nýt- sluna av ólógligu evnunum. Ein kanning í Danmark í 1997 vísti, at 3 % av ítróttarfólkunum høvdu nýtt ólóglig evnir. Hvat kann gerast Spurningurin er so, hvat kann gerast fyri at koma doping til lívs. -Eitt tað týdningarmesta í hesum høpi er, at venjarar hava eina støðu til doping, sigur Finn Mikkelsen. -Har- afturat skal ansast eftir teimum, sum venja einsa- møll í „doping-belastað- um“ umhvørvi. Ítróttarfólk sulu ikki nýta evnir, tablettir ella líknandi uttan at spyrja lækna, apo- tek ella at kanna, um evnið er á dopinglistanum hjá IOC. Meira tilfar um do- ping fæst m.a. á internet h e i m a s í ð u n i : www.doping.dk. EPO Eitt evnið, ið er nógv at hoyra um í hesum døgum, serliga innan altjóða súkkluítróttin, er EPO. EPO er eitt hormon, sum verður gjørt í nýrunum, og sum ger fólk kvikari og sterkari. Hetta er ein dýr viðgerð, ið kostar einar 6.000 kr. um vikuna. Tað er ikki gjørligt í dag at avdúka hetta evnið, men ábendingar fáast við at mála hæmatokritvirði. Vanliga virði hjá einum persóni eru 43 , men er hetta virðið om- anfyri 50 verður íðkarin roknaður sum dopaður við EPO. Men hetta er eitt sera vandamikið evnið, og ikki færri enn 14 deyðsføll vóru í Hollandi og Belgia seinast í áttati árunum. Í 1995 boða italiumenn frá, at EPO nýt- Fimleikasambandið hev- ði aðalfund leygardagin. Hetta gjørdist ein fáment- ur fundur, tí bert 4 av teimum 7 fimleikafeløg- unum í landinum møttu. Men um tað var tað góða veðrið ella lítil áhugi, ið var orsøkin til fámenta fundin, skal ikki verða gitt um her. Fimleikasambandið fekk nýggjar lógir í sep- tember 1998, og síðani tá hevur sersambandið verið stýrt av einari 7-manna nevnd, har hvør nevnd- arlimur hevur sína upp- gávu. Hendan nevndin sá soleiðis út: Andrias Lam- hauge, formaður, Marit H. Petersen, kassameist- ari, Haraldur Kjeld, reið- skapur, Dagbjørt S. Han- sen, stórkapping, Bára S. Thomsen, fimleikadagar og fagnaður, Beinta Da- nielsen, skeið og døming, og Jacobina N. Petersen, landslið og uttanlands- Elin nýggjur formaður ferðir. Av hesum 7 ynsktu bert tvey at halda fram, meðan 5 løgdu frá sær. Áhugin fyri at koma í nevnd hjá Fimleikasam- bandinum sær ikki út at vera stórur, tí fyri hesi 5 eydnaðist tað bert at manna formanssessin. Ein eykaaðalfundum má so til fyri at manna restina av nevndini. Nýggjur formaður í Føroya Fimleikasam- bandi er Elin H. Joensen, sum eisini er formaður í Havnar Fimleikafelag. Hinir nevndarlimirnir, ið halda fram, eru Marit H. Petersen, kassameistari, og Beinta Danielsen, ið stendur fyri skeiðum og døming. Frá Fimleikasam- bandinum frætta vit, at eykaaðalfundur væntandi verður um ein mánað. SJ Elin H. Joensen varð leygardagin vald til formann í Fimleikasam- bandinum Nýggi formaðurin hjá Fimleikasambandinum eitur Elin H. Joensen Mynd: SJ Jákup Mikkelsen og liðfel- agarnir í Herfølge vóru við hús mánakvøldið. Teir fylgdu við í TV3+, hvussu tað gekk hjá Brøndby, sum í Silkeborg stríddist fyri at halda tørn um lítla munin upp til Herfølge á fremsta plássinum. Sjálvandi tóku Jákup Mikkelsen og liðfelagarnir á við Silkeborg. Og hóast teir ikki spældu, so royndist mánakvøldið væl hjá Her- følge. Uppgerðin í Silkeborg endaði 1–1, og tað hevur við sær, at nú tað resta trý umfør av donsku kapping- ini, er Herfølge á odda við 53 stigum, meðan Brøndby á øðrum plássi hevur 50 slan har er ovurhonds stór. Á apotekunum har var EPO triðj mest selda evnið, og sjálvt foreldur at juniorum kravdu av venjarunum, at teir góvu børnunum EPO. Vandabólkarnir Finn Mikkelsen greiðir frá, at í Danmark verða størstu vandabólkarnir innan do- ping roknaðir sum „Body- building“ og kappingar hjá sterkum monnum. Men hesar kappingar eru uttan fyri ítróttasambandið, so tær verða ikki doping- kannaðar. Vektlyfting er eisini millum tær ítrótta- greinir, har doping er mest vanlig, men tað er bert í Finlandi av norðanlondum, har vektlyfting ikki er innan ítróttarsambandið, so í hin- um norðanlondunum verða vektlyftarar kannaðir. Finn Mikkelsen leggur stóran dent á at ansa væl eftir og kanna ítróttarfólk, sum venja saman við „Bo- dy-buildarum“ og sterkum monnum, sum fjala seg í feløgum, ið ikki eru í skip- aðu ítróttarsamgongunum og harvið ikki eru undir do- pingeftirliti. stig. Silkeborg kom á odda í 9. minutti, og teir raktu í stólpan aftanfyri Mogens Krogh, áðrenn Brøndby javnaði í 38. minutti. Myrki Godwin Attram skoraði fyri heimaliðið, og leigusvein- urin Peter Møller javnaði fyri Brøndby. Peter Møller fekk møguleikan millum teir fyrstu ellivu, tí veteran- urin Bent Christensen, sum við trettan málum er topp- skjútti hjá Brøndby, var til próvtøku. Hann lesur jura í Keypmannahavn og venur bara helvtina av tí, sum hin- ir venja. Fram móti dystarenda stóð nógv á frammanfyri bæði málini. Brøndby flutti fólkið langt fram, tí teir vildu hava sigursmálið fyri at varðveita støðuna eitt stig aftanfyri Herfølge. Álops- kendi hugburðurin hevði við sær, at Silkeborg fekk fleiri møguleikar at skora í snarálopum, men einki mál kom í 2. hálvleiki. Sjálvandi frøddust teir í Herfølge, og nú eru tey alt fleiri, sum rokna við, at lítla felagið við stóra fótbólts- liðnum fer at vinna DM. Sunnudagin fær Brøndby vitjan av FCK, meðan Her- følge fær vitjan av OB. Um støðan eftir tey 33 umførini skuldi verið so- leiðis, at Herfølge og Brøndby standa á jøvnum í stigum, so verður Brøndby meistari, tí teir hava væl betri málmun enn Herfølge. Tað er sjáldsamt, at odda- liðið í superliguni bara hev- ur pluss trý í málmuni. Mál- munurin hjá Brøndby er pluss tjúgu. AaB er á triðja plássinum við 48 stigum, AB hevur 45 stig og Silkeborg hevur 44 stig. Herfølge skal til Silke- borg komandi mikukvøld. Tað verður ikki ein lættur dystur, tí Silkeborg hevur framvegis eitt pláss í UEFA Cup at spæla um. JH Gullið tættari undir borðinum Sperligan: At Brøndby bara megnaði javnleik í Silkeborg hevur við sær, at støðan hjá Herfølge sum oddalið styrkn- aði uppaftur meiri