leygardagur 20. september 1997síða 14

Vit mugu sjálvi gera okkurt. Hin eldri, einsvæl og hin yngri, má sjálvur vera virk- in, og fáa sær á- hugamál. Og tað ber til hjá ollum, sum hava førleik- an. Soleiðis kunnu vit skapa okkum sjålvum góð te llisár. og samstundis verða eitt vælsignilsi fyri okkum sjålvi, Tað hevur stóran týdning at eldast væl i i | 3 i la be F ot Ik 1 3 + % 5 k í k ira SKI 3 Knut H sken 5 K KK ry t r Tr r kkara egna W an 1, sum var skapandi n allar sínar dagar Og nú legði so Móðir : virkin til hon var 87 åra gomu Hesi hava lagt nógv eft ir seg til ókomin ættarlið y ågsprestur hetta vóru nøkur dómi um fólk. ið høvdu andalig evni skerd alla sina tid. Helst vóru upptikin av ti, sum fyrifórst rundanum ft . Theresa frá sær segði, at ti, at tey Vísindaliga er elli ein sålarfrødina sum nevnist gerontolog! Hesi vísindi fáast við elliseyðkenni hjá lívverum, serliga fólki, og tær taka fram nøkur felags eyðkenni við steði í tí samfelag, vit liva og virka í — Samfelag okkara broyt- ist, og tað skjótari, enn vit sergrein I — Tey gomlu hugsaðu ikki altíð s at skapa nakað, heldur at sita óvirkin, sum var hildið at tidindabl Nr. 179 - 20. SEPTEMBER 1997 o nógv um lønsemid. Tey hugsaðu meir um lívsvirði, tað era ein ódygd tá á dógum. Nú er ein onnur tid, enn tá ið tað ikki bar til at halda hús við ongari morreyðari ær. mangan megna at fylgja við — Av hesum broytast livs- virðini eisini — Tað, sum fyrr varð hild- ið at hava alstóran týdning, hevur als ongan týdning fyri tey, sum yngri eru nú - Av hesum sama kann tað mangan verða ringt hjá teimum eldru og teimum yngru ættarliðunum at skilja hvørt annað Heri Joensen segði, at eitt dømi um hetta er ullin og lønsemiå í henni Hver leitar í dag eftir lesull. Og valla er hon í mongum eygum neyvan verd ta olju ið fer til at brenna hana Sjálvur er hann føddur mitt í fimtiårunum, men hann minnist væl at tey eldru úti í Svínoy, haðani hann er ætttaður, nappaðu, karaðu, spunnu og bundu hesar vælsignaðu hosurnar og troyggjurnar — Tað vil siga, at ullin fór við einum fittum parti av tíðini hjá teimum eldru. — Kanska hugsaðu tey ikki so nógv um lønsemid í hesum. Kanska var tað meiri lívsvirði í hesum at skapa, sum lá teimum fremst í huga, heldur enn at sita fyri einki, sum tá var mett at vera ein ódygd Heri Joensen sigur, at hann minnst ein eldri bygd armenn sum segði at mamma hansara einaferð hevði tikið soleiðis til, at „tað ber ikki til at halda hús við ongari morreyðari ær“ — I dag hugsar eingin so- leiðis, hóast hetta ikki er so langt síðani. Men hetta vísir, hvussu skjótt alt broytist Hann sigur. at nu falk- lendingar vóru her uppi og skuldu læra seg at hagreiða seydakjøt, tí teir tveittu alt burtur, og brúktu bara ullina av seyði, hevði hann hugs- að, at kanska kundu føroy- ingar gjørt ein góðan handil við at latið teimum ullina, so kundu vit fingið kjøt aft- urfyr Prestur greiddi frå kenda sålarfrødinginum Erik H. E- rikson, sum f sinum menn- ískjalívsrannsóknum legði dent á tey ymsu aldurstig ini, og hvat eyðkendi tey Hann segði, at utfallini vóru antin positiv ella nega- tiv Sjålvandi var ynskiligt, at utføllini vóru positiv, so at vit f einum og hvørjum aldursskeiði hildu lívið vera vert at liva Ti at livsvirdi eru altíð tad, sum gevur livinum meining Men vandin fyri at steðga upp, lúrir eisini. Ja, møguleikin er at steðga upp ungur, missa åhugan, og so ikki koma víðari Ti sigur hann, at í einum og hverjum aldursskeiði verður hin einstaki sum menniskja, noyddur at met a, at góðtaka tað, sum farið er, góðtaka, at hetta var, og er lívið, og at hugsa sum so, at hevði eg livað umaftur, so hevði eg gjørt tað, sum eg gjørdi Hetta er tað positiva út fallið Hitt negativa útfallið er, at hugsa sum so, at:„heyði eg liva umaftur, so skuldi eg gjørt tað ella tað.“ Og tá er skjótt at verða beiskur og at knarra inn á ungdomin, sum ikki altíð er eftir okkara høvdi Mangan hevur Abrahan Testamenti verið Jømi um tað I Gamla brúktur sum iva utlalhið Tað stendi i fríði hiðan li løgum. føldi sé i i elsignaði í i } | við g Så vd + in po rða kallaður Guðs vinur Tað vendist ikki aftur við rúk i ferð h vendist kk | nt ilja tað id I ið L g leiki fyr g svæl og eldri. at duga at umstilla seg til ymisk vidurskifti Men vit mugu hava i huga. at hin yngri hevur lættari við at umstilla seg enn hin eldri at persónleiki okkara stivn yr við árunum. kanska verða Tað vil sigd vit treiskari ge vit hava verri við at broyta lívshátt um og vanum. sum vit eld ast Men etsim hetta er vert it hava huga t lívsvirð ð. sum vit halda hevur mkur annar hevur minni át e øvugt. Og vit noyð kkum í } nesum vungunurn samfelagnum Undir torvhúsveggin- um - áðrenn telduna Heri Joensen segði, at nøkur av dýrabarastu minnum hann hevur frå óvitaárum eru dagarnir úti á heiðini Tá skein sólin altíð, -í huganum- og fuglurin læt - Lívsvirðini, fyri Ovitan í hvussu so lógu í ánni og í vatninum saman við leik feløgunum, ið hugsaðu eins og eg sjálvur — Heimurin var ikki størr enn so, enn at í vatninum var bådi Amerika Grønland, Ísland, Svínoyggin o.s.fr Í hamrinum omanfyri bygdina var øll Svinoyggin vid sinum hagapørtum og vit høvdu horn til seyð Smábátaútróður var eis ini og børn fylgdu við, hvat teir fingu, og vit fiskadu seiðamurtar á bryggjuni — Genturnar spældu við kjálkamuur av tí at mamm