fríggjadagur 23. oktober 1998síða 7

Nr. 201 — 23. OKTOBER 1998 tíðindablaðið S082lurfn Suðuroyarsiglingin fyri tingið í næstu viku: Smyril skal sigla fleiri túrar millum Suðuroynna og Havnina Hendrik Old, løgtingsmadur, fyrireikar eitt uppskot at leggja fyri tingid um at stuðla útjaðaragkini fíggjarliga. M.a. vil hann hava at Smyril skal sigla fleiri túrar ímillum Havnina og Suðuroynna ÁKI BERTHOLDSEN Nú kemur spurningurin um suðuroyarsiglingina fyri løgtingid. Tað er Hendrik Old, løgtingsmadur fyri Suðuroynna, sum er í ferð við at snikka eitt uppskot til, sum skal leggjast fyri tingið um at lata útjaðaru- num almennan stuðul, fyri at gera tað lættari hjá teim- um, sum har búgva. M.a. vil hann hava, at Smyril skal sigla fleiri túrar ímillum Havnina og Suðuroynna um vikuna. Javnaðarmaðurin úr Suð- uroynni roknar við, at upp- skotið verður klárt at leggja fyri tingið fyrst í komandi viku. Kostar onki Hendrik Old sigur, at upp- skotið, sum hann fer at leggja fyri tingið, fer ikki at kosta landskassanum eitt oyra. Tað byggir nevniliga á eitt uppskot, sum javnað- arflokkurin legði fyri tingið í ár. Uppskotið bleiv sam- tykt og peningur settur av til tað. Sostatt skal eingin- eykajáttan til. Tað er bara ein tekniskur spurningur um at flyta óbrúktar pengar av einum stað í eitt annað stað. Samtyktin í tinginum, sum Hendrik Old sipar til, er samtyktin um at seta eina millión av til stuðul til út- jaðaraplássini,so at livikor- ini har blivu meiri javntstill- að við livikorini í megin- økinum. M.a. varð víst á, at summa staðni á útoyggj betala tey eini 30-35 oyru meiri fyri liturin av olju, enn tey gera aðrastaðni í Føroyum, tí at tað kostar so nógv at flyta farm út í útoyggjar. Somu- leiðis varð víst á, at tað er nógv dýrari at flyta farm, eitt nú landbúnaðarvýrur, av útoyggj, inn á megingk- ið.Alt hetta ger tað nógv truplari og dýrari at búgva á útoyggj, samstundis sum vinnulívið í útoyggj ikki verður verður kappingarført við vinnulívið á megingki- num. - Tí skutu vit upp í vár, at tingið setti eina millión av til ymsan stuðul til tey, sum búgva í útoyggj, sigur Hendrik Old. Hann sigur,at uppskotið varð samtykt. Men áðrenn tað kundi koma í gildi, skuldi landsstýrið leggja lógaruppskot fyri tingið, sum segði akkurát, hvat pengarnir skuldu kunna brúkast til. - Landsstýrið legði eisini uppskot fyri tingið. Men tað varð ongantíð avgreitt, tí løgtingsvalid kom upp í millum. - Hendrik Old sigur, at sostatt stendur milliónin enn órýrd, hóast tað ikki eru meiri enn gott tveir mánaðir eftir av árinum. - Hann sigur, at tað er hendan milliónin, hann ætl- ar at brúka til uppskotið, sum hann leggur fyri tingið fyrst í komandi viku. - Sostatt fer uppskotið ikki at kosta landskassanum eitt oyra, sigur hann. Hendrik Old sigur, at tað, hann miðjar eftir við upp- skotinum, er, at finna eina loysn fyri teir báðar mán- aðirnar, sum eru eftir av árinum. - Tað fer at gera fíggjar- nevndini møguleika at við- gera málið, og at seta peng- ar av á komandi fíggjarlóg, so at ein varandi loysn kann fáast frá 1. Januar, leggur hann afturat. Hann sigur, at tað, sum nú umræður, er at fáa eina loysn sum skjótast, tí málið er átrokandi. Tí ætlar hann, at uppskotið skal fáa gildi frá 1. november. - Tað letur seg neyvan gera at lata stuðul við aftur- virkandi kraft. Tað er ein vónleys uppgáva at lata stuðul til farmagjald og olj- ugjald við afturvirkandi kraft. Men tað er umráðandi at nakað hendir sum skjót- ast. Tí haldi eg at milliónin skal koma til nyttu í ár, sigur hann. Fleiri túrar við Smyrli Hendrik Old sigur, at um- framt stuðulin til útoyggj- arnar, er ein partur av upp- skotinum, sum hann fer at leggja fyri tingið fyrst í komandi viku, at fáa Smyril at sigla fleiri túrar ímillum Suðuroynna og Havnina. - Nú milliónin, sum varð játtað í vár, ikki er rørd enn, ber til at lata eitt sindur av henni fara til Suduroyarsigl- ingina, hóast útoyggjarnar eisini fáa sítt. Sostatt er uppskotið, sum hann fer at leggja fyri ting- ið, tað sama, sum landsstýr- ið legði fyri tingið í vár um, hvat útoyggjastuðulin kundi brúkast til. Men tað er lagað til, so at suðuroyarsiglingin kemur uppí. Lógtingsmaðurin sigur, at hóast útoyggjarnar fáa sítt av útoyggjastuðlinum, tað sum er eftir av árinum, skuldi einar 400.000- 500.000 krónur av teirri eini milliónini verið nóg mikið til kanska tveir túrar afturat um vikuna ímillum Havnina og Suðuroynna við Smyrli. Í løtuni eru bara tveir túrar um dagin, hósdag , fríggja- dag og sunnudag. Tað vil siga, at tað er eitt glopp heilt frá sunnudegi til hósdag í- millum, at hann siglir tveir túrarum dagin og tað er ov leingi. Hendrik Old hugsar í hesum sambandi ikki bara Eg var bangin fyri tí Tað eri ikki eg, sum spilli fóroyska fiskiveiðieftirlitið út í donskum blødum, sigur fyrrverandi leiðarin á Vaktar og Bjargingartænastuni - Hatta havi eg púra onki við at gera. Jóan Karl Høgnesen, yvir- maður í donsku marinuni av- sannar uppá tað allar harð- asta, at tað er hann, sum lekir niðurgerðandi sýgur um før- oyska fiskiveidieftirliti fyri donskum bløðum. Jóan Karl Høgnesen hevur verið yvirmaður á danska verjuskipinum Triton. Men áðrenn tað var hann leiðari á føroysku Vaktar og Bjargingartænastuni. Men gølan um Nólsoyar Páll kost- aði honum starvið, og tað er almenna fatanin, at fiskimál- aráðharrin, John Petersen og Jóan Karl Høgnesen ikki hav- a sitid serliga væl um sátt síðani. Og tá ið danska blaðið Jyll- andsposten nú um dagarnar kundi endurgeva ein dul- nevndan yvirmann á Triton fyri at siga, hvussu lítið skil er á føroyska fiskiveiðieftir- litinum, vóru tað nógv sum beinanvegin hildu: Hatta kann bara vera ein hevndar- atsókn frá Jóan Karl Høgn- esen ímóti landsstýrismanni- num í fiskivinnumálum, fyri líkasum at siga takk fyri síðst. Tað vardi heldur íkki leingi, fyrrenn tað gekk sum rótasúpan um alt landið, at dulnevndi yvirmaðurin á Trit- on var ongin annar enn Jóan Karl Høgnesen. Onevndi yvirmaðurin á Triton fortaldi m.a. fyri Jyl- landspostinum, hvussu væl "fætter og kusine politikken" trívist í føroyum og at tað hendi ongantíð, at føroysk skip vórðu tikin fyri at fiska ólógliga. Vórðu skip tíkin, fyri at fiska ólógliga, eydnaðist tað teimum altíð at fáa munnligt loyvi til royndarfiskiskap frá føroysku myndugleikunum. Skrivligt loyvi høvdu tey ongantíð umborð, segði yv- irmaðurin fyri danska blað- num. Eg var bangin fyri tí Vit fingu fatur á Jóan Karl Høgnesen á miðdegi í gjár og vit spurdu hann beinleiðis, um tað er hann, sum er keldan hjá danska blaðnum. - Nei, svarar hann púra av- gjørdur. Eg kenni onki til hatta og havi onki við hatta at gera. Hann sigur, at hann íkki siglir við Triton meiri Tað eru fimm mánaðir síð- ani at eg fór av Triton og at nú sigli eg við Hvidbjørnen, sigur Joan Karl. Hann sigur, at fyrstu ferð hann hoyrdi um søgurnar, sum ganga um føroyska fisk- iveiðiueftirlitið var í útvarpi- num í fyrradagin á veg til Føroyar við Hvidbjørnen. -Satt at siga var eg bangin fyri, at eg fór at verða lagdur undir at verða eldan til tíð- indini, tí tað hava fyrr gingið leysasøgur um meg. - Men tad kann eg so bara avsanna uppá tað allar harð- asta.Eg havi onki við málið at gera, og sum sagt, havi eg ikki verið við Triton í fimm mánaðir. Men dulnevndi yvirmaður- in sigur eisini, at allir yvir- menninir å Triton, vistu, hvussu tilvildarligt føroyska Jéan Karl Høgnesen, fyrrverandi yvirmadur å Triton fiskiveidieftirlitid er? - Tað havi eg onga við- merking til. Tað má standa fyri hansara egnu rokning, sum hevur sagt tað fyri Jyl- landspostinum. Jóan Karl Høgnesen legur afturat, at hann hevur ongar viðmerkingar um málið, hvorki sum yvirmaður í mar- inuni, ella sum privatmaður. - Eg vil ikki blandast uppí hatta, tí eg havi onki við tað at gera, sigur hann Tí vil hann heldur ikki siga nakað um, antin hann er samdur við atfinningunum, ella íkki. - Vit arbeiða saman við før- oyska fiskiveidieftirlitinum og tosa javnan við teir, um ymisk mál, sigur Jóan karl Høgnesen. Nú endar siglingin hjá Smyrli á tingborði. Hendrik Old fer at leggja uppskot fyri tingið um at lata Smyril sigla fleiri túrar um vikuna. Hann vil eisini hava tað almenna at lata fólki í útjaðaranum stuðul til farmaflutning 0.s.fr. Uppskotið fer onki at kosta sigur, hann, tí pengarnir eru tókir um ferðafólk, men eisini um vinnulívið, tí eitt nå, fiskur, sum verður keyptur á upp- boðssgluni, "kemur næstan ikki fram til Suduroynna”, sum hann tekur til. Javnaðarmaðurin úr Suð- uroy sigur, at hann hevur ikki lagt seg á ávísar dagar, nær Smyril eigur at sigla tveir túrar. - Verður uppskotið hjá mær samtykt, er neyðugt at finna fram til, hvgrjar dagar eykatúrarnir gera mest gagn,sigur hann Tó heldur hann, at at tað er heilt neyðugt at ein eyka túrur verður mánadag, tá ið Norrøna kemur á Havnina tíðliga um morgunin. - Ferðafólk verða rikin av koyggjuni klokkan fýra, fimm um morgunin, men tey sleppa ikki til Suðuroyar fyrrenn klokkan 17.30 um kveldið og eru ikki við hús fyrrenn klokkan 20-21 um kvgldið og tað er ikki at bjóða fólki. Tað er eisini blivid so nógv meiri at føra seinastu árini, at tað er so nógvur farmur, so nógvir bilar og so nógv fólk við månakvøld, at tað er ikki verandi umborð. Og hóast Smyril liggur á Havnini all- an dagin, er so nógv at lasta, at hann er at kalla seinkaður hvørja ferð, tí manningin tørnar so seint til av tí at sáttmálaviðurskiftini eru so. Hesum er tíðin farin frá og teir neyðugt við einum eyka túri månadag, sigur Hendrik Old. Góðir brúktir bilar úr Týsklandi Audi 80 1,9 TD 75 hk diesel, gråmetallic, årg. 1992, 163.000 km, servo, sentrallås, org. sóltak, tónaðar råtar, el-speg! við varma, nakkastúttur aftan og framman, stereo vm. Opel Calibra 2,0i 16V 150 hk bensin, reyður, árg. 1990, 128.000 km, ABS, servo, sentrallás, org. el-sóltak, tónaðar el-rútar, el-spegl, alu.felgur, spoilari, stereo vm. VW Golf III 2,8 VR6 174 hk bensin, reyðmetallic, 5-hurdar, árg. 1993, 116.000 km, ABS, 2x airbag, servo, sentrallás, org. el-sóltak, tónaðar el-rútar aftan og framman, el-spegl v. varma, differentialesperru, 15" BBS alu.felgur, spoilarasett, sportundirvogn, sportsetur, stereo vm. VW Golf III 1,9 TD 75 hk diesel, myrkablåmetallic, S-hurðar, árg. 1993, 119.000 km, servo, sentrallås, org. el-sóltak, tónaðar rútar, 4x nakkastúttur, stereo vm. VW Vento 1,9 D 60 hk diesel, reyðmetallic, 4-hurðar, árg. 1992, 145.000 km, Servo, stereo vm. VW Passat 1,9 TD st.car 75 hk diesel, blåmetallic, årg. 1993, 152.000 km, servo, sentrallás, org. el-sóltak, tónaðar rútar, el-spegl, takboylar, verurúmsavdekkning, stereo vm. Bilsøola, Lakk- & Plátu erkstaður a Sign - Boks 32. Fo-410 kollafjorður tlf. 421 S60 & 289 77 8 > fan. 421 067 e-mail: auto-impa post.olis ant.fo