leygardagur 28. november 1998síða 15

| | | Nr. 227- 28. NOVEMBER 1998 tidindablad Filmsbio- grafiin hjå Bille August Spælifilmar: Honning Måne, 1978 Zappa, 1983 Busters verden, 1984 Tro, håb og kærlig- hed, 1984 Pelle erobreren, 1987 Den gode vilje, 1992 | Andernes hus, 1993 | Jerusalem, 1996 | Frøken Smillas for- nemmelse for sne, 1997 | | Stuttfilmir: | | Guldhjertet, 1981 (22 | min) | KimG. - en cykelryt- | ter pá ordrupbanen, | 1975 (21 min) Eftir tíggju ára jagstram skilir politimeistarin Javert, at >offur< hansara, Valjean, nú er vællýddi borgarstjórin í lítla býnum Vigau Føddur í a0alin - livdi vi 0 sm Franski høvundin, Victor Hugo varð føddur inn í franska yvirklassan í 1802. Við stóra samhuga sínum við smámannin, treivst hann ikki í yvirklassanum - og >hin minni menti< hevur merkt bókmentir hansara. Vit kenna m. a. Quasimodo - klokkaran úr Notre Dame og Les Misérables - Tey vesælu... Eiríkur Lindenskov Enn einaferð er franska skaldsøgan, »Les Misérabl- es - Tey vesælu« filmatiser- ad. Hesaferð er tað tann danski filmsleiksjtórin við altjóða viðburðinum, Bille August, sum hevur leik- stjórnað. Høvundurin Victor Hugo varð føddur í franska yvir- klassanum í 1802, men doyði sum fólkahetja tá hann sum 83 ára gamal legði frá sær í 1885. Í ung- t um árum var hann ein >pro- menentur royalistur«, men sum tíðin leið gjørdist hann vinstraradikalur. Kuganin av arbeiðarastættini gjørði, at hann fekk áhuga fyri kúg- agum og kúging, og í staðin fyri at skriva rgrandi og vøkur listarverk fór hann heldur at skriva um órætt- vísi í samfelagnum. Les Misérables er kend- asta skaldsøgan hjá Victor Hugo. men longu tá bókin í 1862 kom út, var hann ein kendur rithøvundur í Frank- ariki. Skaldsøgan um Filmurin »Les Misérables« hevur verid syndur i Havnar Bio seinastu leriftinum báðar tær næstu vikurnar vid Klokkaran frá Notre Dame, um tann kúluta Quasimodo, var longu væleydnað, men við Les Misérables varð Hugo við tað sama heims- gitin sum m. a. gjørdi, at onkur skírdi bókina sum >vandamikla< - men fólki- num dámdi hana væl. Drívmegin handan bók- ina var sterka kensla Hugo fyri óhugnaliga muninum, sum gjørdur varð á høgum og lågum f samtidar sam- felag hansara. Hugo lysir f dagbók síni, hvaðani hug- skotið til Valjean stavar, tá hann ein dagin sær ein mann - illa klæddan í skrøddum klæðum - verða hálaðan gjøgnum gøturnar í Paris av løgregluni - á- kærdur fyri at hava stolid en breyðbita. Brådliga kem- ur ein fínur hestavognur framvið - og í vogninum situr ein ung vøkur kvinna - klødd í silki og perlur - spælandi við lítla sonin. Hon sær als ikki pøbilin utt- anfyri vognin. Hinvegin starir maðurin í kloddunum - ímyndin av vesaldóminum - at kvinnuni. Tað er sum tekin um kollveltingina Les Misérables var eftir boðum frá Hugo sjálvum prentað sum bíligbók, so at sjálvt tey fátæku kundu ogna sær hana. Blaðið Le Constitutionnel skrivaði m a., at um boðskapurin í skaldsøguni var lógligur, vildi núverandi samfelags- skipanin detta sundur, men Vatikanið fór so langt sum at seta Les Misérables á list- an yvir bannaðar bøkur Victor Hugo skrivaði í sítt testamenti: >Ég lati eftir meg 50.000 frankar til tey fátæku. Eg ynski at verða borin til kirkjugarðin á ein- um líkvogni, sum verður nýttur til tey fátæku. Eg vil ikki hava nakrar bønir. Eg trúgvi ikki á Gud« Kortini varð gjørt av at geva Hugo eina jarðarferð, ið hóskar einum røttum statsmanni. Í 24 tímar lá hann í eini vanligari ein- faldari kistu, til hann var borðin til Panthéon, har matastu menn Frankaríkis eru grivnir. Við jarðarferð- ina talaði forsætisráðharrin, Henri Bresson: »Hvør mað- ur í okkara tí stendur ikki í skuld til Victor Hugo Fólkaræðið allastaðni syrgir deyða hansara ) Hugo var vorðin fólka hetja og eitt trunna í eini merkt av rosKaål symbol upp å s1:4 I 910 Vesælu Revsifangin Jean Valjean skapar sær eina nýggja tilveru undir følskum sam- leika og verður vælumtóktur borg- arstjóri í fátæka franska býnum, Vigau. Men fortíðin jagstrar hann - sum tann ótroyttiligi løgreglumadurin, Javert, sum hevur mistanka til hans- ara. Valjean åtekur sær lutin sum pápi at dóttrini hjá fá- tæku Fantine, Co- sette, men er sam- stundis tvungin á æviga flýggjan und- an Javert og hans- ara monnum. Til síðst enda Cosette