fríggjadagur 19. august 2011síða 22

Sosialurin nr. 95 · 19. august 2011 6 Facebook Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Ongar rasistiskar viðmerkingar Tað setir teg í eitt sera vánligt ljós, um tú kemur við rasistiskum viðmerkingum á Facebook. Eisini hóast tú seinni tekur tað aftur. Tað er lætt og skjótt at skriva bom­ bastiskar viðmerkingar á netið, serliga tí vit ikki síggja móttakararnar og tí ikki skulu fyrihalda okkum til teirra. Tað kann tykjast, sum vit skriva út í tóman heim, men hinumegin skíggjan er ein stórur hópur av móttakarum. Og teir kunnu lættliga hava eina nega­tiva áskoðan á tínar braneggjaðu dag­ føringar. Sig einki á netinum, sum tú ikki hevði torað at sagt andlit til andlits við fólk. Nýt eitt hampuligt mál Tað er vorðið vanligt, at arbeiðsgevarar hyggja á Facebook. Hugsa teg tí um, so tú ikki gert tær fyri skommum við ljótum málburði og provokerandi við­ merkingum. Hóast tú ikki ert vinur við arbeiðsgevaran á Facebook, kann hann lesa viðmerkingarnar, sum tú gert hjá øðrum. Arbeiðsgevarar ynskja ábyrgdarfull starvsfólk, og um tú á net­inum skræðir teg, nýtir ljótan mál­ burð og grenjar teg um líkt og ólíkt, er sannlíkt, at arbeiðsgevarin ikki vendir tummilin upp. Ósømiligar myndir Enn einaferð loysir tað seg at hugsa um, hvør hyggur við. Hóast tú ert ser­ stakliga lekkur í tínum nýggja bikini, og hevur hug at vísa øllum heiminum tað við at leggja frekar myndir út á Face­book, so er tað kanska ikki tað snild­asta at gera. Tú kanst nevniliga, um myndirnar eru av serliga ósømiligum slagi, verða bannað av Facebook, og harvið missir tú ein av okkara mest týðandi samskiftis- og netverksmiðlum. Veitslumyndir Hóast leygarkvøldið var óalmindiliga stuttligt, man tað so vera vist, at allir tínir vinir fara at síggja tað stuttliga í tínum myndum? Ella fara myndirnar at skapa negativar ringar í sjógvin? Hevur tú kundar, klientar, familju ella børn sum vinir, so er skjótt til, at tey missa virðingina fyri tær, um tú vísir teimum myndina av sjórænaraveitsluni, har tú við góðum gearara stendur á høvdinum upp ímóti øltunnuni við einum knívi millum tennirnar. Um tú vilt leggja hana út, ger so ein bólk fyri tey, sum vóru við á veitsluni – og bara tey! Tosa ilt um onnur Hóast tú ikki ert vinur við tey, tú kundi hugsað tær at spilt út, skalt tú minnast til, hvussu skjótt slaturin ferðast. Tað er skjótt til, at tú kennir onkran, sum kennir viðkomandi, og at copy/paste tín status ella at taka eitt screenshot og senda tað til títt offur, er bæði skjótt og lætt. Í illsinni er skjótt at gloyma hetta, men fleiri hava mist bæði arbeiði og annað, orsakað av illa umhugsaðum statusum. Halt tú øllum aggi uttanfyri Facebok, og hevur tú tørv á at fáa tínar frustratiónir út, ger tað so munnliga – ikki skrivliga. Skeldast við vinirnar Tað kann tykjast, sum vit kunnu siga alt, vit hava hug til, tá vit eru á netinum. Men smáar ósemjur kunnu lættliga vaksa seg stórar, tí tað er torført at halda seg innan sámuliga markið, tá vit ikki sita andlit til andlits við tann, vit keglast við. Tá vit hvørki síggja krops­mál ella andlitsbrøgd, er skjótt at leggja meiri í tað, sum verður skrivað, og síðani svara vit aftur í illsinni. Lat tí vera við at kjakast um evni, sum tú veist, at tú fert at øsa teg um. Fara eftir manninum heldur enn bóltinum Ofta verða bóltar blakaðir út til kjak, og kjakini her heima hava snúð seg um alt frá føroyska málinum til fiski­ dagar. Til ber eisini at viðmerkja Yvir 600 milliónir fólk hava nú fingið sær Facebook. Men tá nú so nógv fólk savnast á sama staði, er neyðugt at halda nakrar reglur, um tú ikki skalt koma tær í óføri. Vit hava í seinastuni sæð fleiri fólk – bæði herheima og aðrastaðni – sum eru komin illa fyri, tí tey ikki hava fylgt Facebook etikettuni Hvørjar eru óskrivaðu reglurnar á Facebook?