mánadagur 3. oktober 2011síða 11

11 Mánadagur 3. oktober 2011 · Nr. 114 Sosialurin ikki skulu takast fyri tað bera grenj. - Eg fari at enda við at siga, at bøtt verður mik­ið um viðurskiftini hjá teim­um eldru í kommununi – tí­bet­ ur – men okkara áheit­an á eldradegnum 2011 um betri samstarv millum kommun­ una og eldraráðið er tíverri ikki gingin á møti. Hon endaði við at vísa á, at nú verður alt eldraøkið lagt til kommunurnar at um­sita. - Tí er tað okkara áheit­ an: Gerið sum øll hini norð­ ur­lond­ini – setið eldraráð í øllum kommunum og setið við­tøkur­nar í lógina, segði Marita Arge Rasmussen, sum umboðaði eldraráðið í Tórshavnar kommunu, tá hon helt røðu á eldradegnum í Havn seinasta fríggjadag. vilmund@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen Tað var Heðin Mortensen, borgar­stjóri, sum beyð væl­ kom­in og setti eldradagin í Havn fríggjamorgunin klokk­an 10. Borgarstjórin segði, at ST sam­tykti fyrst í nítiárunum, at 1. oktober skuldi vera al­ tjóða eldradagur. Í granna­ lond­um okkara hevur verið van­ligt, at dagurin verður hild­in, og tað eru eldraráðini, sum í stóran mun skipa fyri hes­um. ST ásetir evnið fyri dag­in, sum so er felags evni kring allan heim. - Her hjá okkum mæltu vit eisini til, at hesin dagur verð­ur dagur teirra eldru. Við tiltakinum verða Tórs­ havn­ar kommuna og eldra­ ráð­i­ð partar av tí altjóða týdn­ing­armikla arbeiði, sum set­ir fokus á umstøðurnar og lívsdygdina hjá teimum eldru. Ríkari samfelag Heðin Mortensen segði, at øll skjótt kunnu gerast samd um, at vit eiga at tryggja okk­um, at vit hava eitt samfelag, har tað er gott og trygt at ger­ast gamal. - Men vit standa við stór­ um avbjóðingum. Miðal­ aldur­in hækkar støðugt, tí fólk liva longri. Summi kalla hetta eina eldrabyrði – summi kalla tað eina eldra­bum­bu. Hetta er ein løgin hugs­un­ar­háttur, tá fólk held­ur áttu at fegnast um, at tað eru fleiri frísk eldri sum hava eitt virkið lív longri - og har­við eru við til at skapa eitt ríkari samfelag fyri øll ættar­liðini. Heðin segði, at so mangan hevur verið víst á, at okkara sam­felag er samansett av øll­um aldursbólkum. - Áður vóru ættarliðini knýtt saman náttúrliga gjøgnum arbeiði í gerandis­ deg­num. Ættarliðini høvdu brúk fyri hvørjum øðrum, og omma og abbi høvdu sín náttúrliga leiklut í húsar­haldinum, eisini eftir pensjóns­aldur. Í dag tykist tíverri ofta sum yngru ættar­lið­ini hava gloymt tørvin á tí lívs­vís­dómi, sum tey eldru sita inni við. Heðin Mortensen vísti á, at fyri tveimum árum síðan prentaði Tórshavnar kommu­na ein faldara við til­ boð­um til eldru borgar­ar­nar í kommununi. - Og rætt skal vera rætt: Tað er nógv at fara til! Men vit – kommunan – vit skapa bara karmarnar, og tað er ein avbjóðing fyri okkum øll at fylla karmarnar, legði borgar­stjórin aftrat. Fjølbroytt samfelag Heðin Mortensen helt fyri, at dagliga er tað honum ein fragd at síggja, at vit taka ímóti avbjóðingunum og fylla karmarnar, tí vit hava virk­in fólk, ið skapa trivna og eisini vegleiða og læra tey yng­ru. - Eg haldi, at okkara eldru eru besta prógv um, at her er ikki talan um viknaðar sál­ir ella boygdar kroppar, men um virkin og vakin fólk, ið hava eina innara orku og eitt vit, sum bert lívsins lær­dóm­ur gevur. Hann helt fyri, at politik­ arar ofta hava hug at skera alt yvir ein kamb og gloyma, at pensjónistar eins og allir aðrir samfelagsbólkar eru ein fjølbroyttur sam­felags­ bólk­ur. - Tá vit møta eldri fólki, sum eru virkin, hava vit lyn­di at gloyma, at tað eisini eru eldri, sum eru óhjálpin. Tí er tað gott, at vit hava virk­in eldrafeløg, ið kunnu seta okkum politikarar uppá pláss og siga okkum, hvar skáp­ið skal standa. Og borgarstjórin helt fram: - Virkin og vakin, kalla tit átakið. Tilvitanin um, at matur og ítrótt og rørsla eru heilsugóð, er grund­ leggj­andi, og tí hevur rørsla stóran týdning og er við­ kom­andi fyri øll, sum kunnu røra seg. Júst hetta, at aktivera borgarar – at eggja til ítrótt og rørslu – er eitt av hjartamálunum hjá okkum, sum varða av landsins størstu kommunu. Vit eru tilvitað um henda týdn­ing, bæði heilsuliga og sosialt. Men, sum eg havi sagt so mangan, at kommu­nal­po­li­ ti­kar­ar og umsiting kunnu bert tryggja, at karmarnir eru í lagi. Tað nyttar einki við eini flottari FIMI-høll ella eini Tórsbreyt og smáum hugna­ligum fríøkjum, um vit ikki standa saman og gera nýtslu av tilboðunum og fylla karmarnar. Eg ivist onga løtu í, at okkara borgar­ar yvirhøvur fegnast um møgu­leikan at sleppa at røra seg í góðum umhvørvi innanfyri góðar og tryggar karmar. Nøgdsemi - Borgarstjórin vísti á, at ein stór kanning fyri ikki so langari tíð síðan vísti, at bara seks av hvørjum hundr­að fólkapensjónistum eru illa nøgdir við tilveruna. Sam­stundis vísti kanningin, at her í høvuðsstaðnum er nøgd­semið størst, tí 81% siga seg vera væl nøgd við til­veru­na, meðan tilsvarandi 70% aðra­staðni í landinum vóru nøgd. - Vónandi eru hetta tøl, ið vísa, at vit eru á rætt­ari leið og støðugt fáa undir­ bygt visjónina um okkara kommunu sum vakstr­ ar­depil – og eisini sum eitt trivnaðarsterkt øki fyri okkara eldru. Okkum tørv­ar tó als ikki nakað grein­ing­ar­arbeiði fyri at staðfesta, at tað eru eldri, sum hava stóran bráð­ feingis tørv á røkt, tí tað eru bíðilistar til røktarheim og eldrasambýli. Vit vita, at tað eru pensjónistar, sum ikki hava nógvan pening at liva fyri. Eisini á hesum øki ger Tórshavnar kommuna alt, ið tilber, til tess at tørvur­in verður nøktaður. Borgarstjórin segði, at bý­ ráð­ið hevur eitt stórt ynski um, at kommunan skal vera eitt gott og trygt stað hjá øll­ um, yngri sum eldri, og alla tíð­ina hevur kommunan fyri eyga, at trivnaðurin skal standa í hásæti, tí uttan hann kann alt hitt líkasum gera tað sama. - Við hesum fari eg at ynsk­ja okkum øllum ein góð­an eldradag við vón um, at eisini hesin dagurin fer at økja um trivnað og samanhald og at stór nytta verður í teimum átøk­um og tilboðum, sum stan­da øllum í boði í dag, segði borgarstjórin, Heðin Morten­sen. vilmund@sosialurin.fo Tey eldru skapa eitt ríkari samfelag - Vit standa við stórum avbjóðingum. Miðalaldurin hækkar støðugt, tí fólk liva longri. Summi kalla hetta eina eldrabyrði – summi kalla tað eina eldrabumbu. Hetta er ein løgin hugsunarháttur, tá fólk heldur áttu at fegnast um, at tað eru fleiri frísk eldri sum hava eitt virkið lív longri - og harvið eru við til at skapa eitt ríkari samfelag fyri øll ættarliðini, segði Heðin Mortensen, borgarstjóri, tá hann setti eldradagin í Havn Tað var borgarstjórin í Tórshavnar kommunu, Heðin Mortensen, sum setti eldradagin í Havn fríggjamorgunin Hóast røðan hjá Maritu Arge Magnussen var eitt sindur lemjandi mótvegis býráðnum í Havn, endaði hon kortini við at siga, at nógv verður bøtt um viðurskiftini hjá teimum eldru í kommununi, tó at hon ynskti eitt betri samstarv millum kommunu og eldraráð Mynd: Vilmund Jacobsen Eftir setan hjá Heðini Mortensen, borgarstjóra og røðu hjá Maritu Arge Rasmussen var fimleikur á parkeringsplássinum millum Hotel Tórshavn og Posthúskjallaran Myndir: Álvur Haraldsen