mikudagur 8. august 2012síða 19
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
19
Mikudagur 8. august 2012 · Nr. 91
Sosialurin
Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000
Diana Nygaard
Fuglarnar
sungu,
bláur
himmal og spenningur í
luftini. Men hetta vardi ikki
longi.
Hetta var mín fyrsti dag
ur í skúla. Vit vóru nógv
ir næmingar saman við
foreldrum og systkin, ið
stuðlandi fylgdu við henda
dag. Vit heilsaðu uppá øll,
og sungu. Eg kendi tvey
í flokkinum, men aftan á
nakrar vikur vildu tey ikki
kennast við meg meira...
við tíðini kendi eg ikki meg
sjálva meira.. eg var horvin.
At læra fall mær lætt, og
av tí sama føldi eg meg væl í
skúlanum, men lítið visti eg,
at hetta var eisini ein orsøk
at eg bleiv eitt offur fyri onn
ur í flokkinum.
Fingurin upp tá ein vildi
nakað, men tá ið eg gjørdi
tað, byrjaði láturin og tey
ondu orðini, ið píndu meira
enn nøkur avbuking, eg
nakrantíð fekk.... »feita heks«,
»forkelaði snotungi«, »halt
kjaft eingin vil hoyra teg« og
onnur minni hugnalig orð...
eisini bleiv teskað og gløtt
at mær, sum um eg var eitt
djór, innibyrgt í búri. Eitt
djór uttan rødd..eitt djór..hví
eg, hví eg.
Tað var mangan, eg gekk
og hugsaði um, hví tingini
vóru soleiðis, sum tey vóru.
Aldrin gekk eg í barnagarð,
og av tí sama var eg nokk
eisini øðrvísi. Eg fekk aldrin
somu »venjing«, ið at verja
meg, sum tey, ið gingu í
barnagarð, fingu. Ein plagar
at siga »survival of the
fittest«, hetta var ikki neyð
ugt áðrenn skúlaaldur, tí
tá vóru tað bara eg og míni
systkin.
Tíðin gekk spakuligt, og
klokkan gekk ongan veg.
Happingin versnaði, frá bert
at verða psykiskt til at blíva
meira fysiskt.
Tað
vóru
dagar
har
man kom heim, blámeltað.
»Eg datt í trappunum, eg
smekkaði meg í, eg datt av
súkkluni!« Hetta vóru bert
nakrar fáar umberingar, ið
eg kom við heima við hús,
eg skammaðist at fortelja
hvat tað var, ið gekk fyri seg
í skúlanum. Heldur ikki tordi
man at verða ein »slatrit-
aska«, hetta hevði gjørt alt
verri.
Árini gingu, og nú gekk
man í fimta flokki. Tingini
vóru tey somu. Enn var
man eitt sosialt útskot. Men
tíverri hevði man vant seg til
tað. Enn sat man við spurn
inginum hví?.. Mínir tveir
vinir høvdu nú fingið arðar
vinir, ið vóru populer, og
av tí sama var eg nú teirra
fíggjandi, hetta píndi. Føldi
meg meira einsamalla enn
nakrantíð. Í tímunum royn
di eg sum best bara at klára
meg væl og ignorera orðini
og teskið í krókunum. Hetta
megnaði eg væl, og eg kláraði
meg væl í skúlanum, her
føldi eg meg tryggan.
Men í fríkorterurnum var
eg bangin. Har var einki hol,
eg kundi krógva meg í. Einki
stað har eg kundi merkja
tryggleika.
Heimafturkomin merkti
mamma, sum altíð var har,
broytingar í dóttir síni. Eg
tosaði minni, orkaði minni,
var hovin um eyguni, og vildi
helst ikki út. Men at seta meg
við sjónvarpinum tímdi eg
væl.
Eg merkti eisini eina sorg
hjá mínum foreldrum um, at
dótturin var ólukkulig, men
tey vistu nokk ikki annað at
gera enn at taka um meg, ella
geva mær friðin, ið eg ikki
fekk, tá eg var í skúla. Frið
at verða tann persónur, ið eg
var. Frið at verða eg. Eg bleiv
meira og meira illsint, vreið
in fylti allan dagin. Tað, ella
sorgin.
Míni foreldur gjørdi eina
roynd at snakka við lærar
arnar, men her bleiv bert
sagt, at tey ikki vistu, hvat
tey snakkaðu um. Tey sóu
einki. Ein lygn. Mín sorg var
ikki nøkur lygn, og tað sóu
míni foreldur. Og sorgina
eg sá í eygunum á mínum
foreldrum
og
systkjum,
gjørdi meg meira sorgbund
na, føldist sum eingin vón
var. Bert myrkur.
Í fjølmiðlunum bleiv man
bombarderaður av myndum
av teimum perfektu kvinnu
num, hetta skuldi man líkna,
um man vildi hava tað per
fekta lívið.
Hetta
eydnaðist
eisini
summum í mínum flokki, ella
soleiðis sá eg tað tá, meðan í
mínum spegli var tað bara eg.
Nakað, ið ikki kundi verða
nakað annað, ein feilur. Eg
merkti eina pínu í mær, eina
pínu ið bert vaks.. eg vildi
hava hesa pínu at støðga.
Tað var tá, eg fór at skera
meg. Eg kann ikki forklára,
hvat hetta gjørdi við meg.
Men tá ein merkir eina pínu
innan, ið bara veksir og
veksur? Og har pínutablettur
ikki virka, har gav rakiblaðið
mær eina pínu, ið eg kundi
hondtera
og
medicinera,
hetta síggi eg tann dag í dag.
Eisini kann nevnast, at ein
fekk etingarólag í kampinum
at
røkka
tí
fullkomna
kvinnukroppin..
at
fáa
sosiala accept ímillum mínar
javnlíkar í skúlanum. Fuck
mínar javnlíkar í skúlanum!
Sum
14
ára
gomul
var tað fyrstu ferð, míni
foreldur
blivu
tilkallað
til
foreldrakreppufund
í skúlanum. Aftan á ein
harðan umgang av teimum
í mínum »kæra« flokki, fekk
eg nokk, fór á wc, og – lat
okkum bara siga – skar men
á skeiva stað, og bleiv funnin.
Á fundinum høvdu tey sagt,
at eg var farin frá at klára
meg væl til at klára meg ikki
so væl. Innilæst. Fjaldi meg,
eisini innan í mær sjálvari. Eg
var nú bert eitt skal. »Ljósini
eru tendrað men eingin er
heima«, var eitt útrykk, ið
ofta bleiv brúkt um meg.
Eisini kom kommunan
uppí,
ella
rættari
sagt
barnaverndin.
Í
byrjani
fingu vit ein stuðul heima,
hetta so tey kanska kundi
síggja, hvat kundi gerast
øðrvísi fyri at venda tað
skaðiligu
gongdini.
Tey
komu við einum tilboði ið æt
»psykologiska viðgerð« fyri
at finna rótina til pínuna, og
læra meg at sleppa og koma
víðari. Hesum tilboð tók
míni foreldur av, tó var hetta
ikki snakkað um við nakran
annan, hetta var, tá nakað, ið
var »skomm«, orsaka tabu, og
manglandi information síggi
eg í dag.
Psykologurin bað meg
fortelja
eitt
sindur
um
meg sjálva. Hvat havi eg at
fortelja, ið er vert at fortelja,
spurdi eg. Tað sum hon segði
síðani fekk meg at gráta og
lata meg sum eina bók. Hon
segði, »tú ert alt verd«, tú ert
her, tí tað eru nøkur rundan
um teg, ið elska teg, og vilja
hjálpa tær. Eg vil hjálpa tær,
men fyri at kunna gera hetta,
mást tú eisini vísa ein vilja til
at hjálpa tær sjálvum.
Í hesum læruríku tíðini
eg kom til hana, lærdi eg
nógv um meg sjálva. Eisini
um øll hini í mínum lívi. Tað
var ein sera hørð process,
ein gongd, ið mangan breyt
meg meira niður, enn hvat
tað bygdi upp. Psykologurin
fekk meg at ásanna, at eg
hevði givið skarvin yvir.
Tað ringasta, nakar kann
gera ímóti sær sjálvum, eg
ivaðist í mær sjálvari. Allar
kenslurnar, ið komu fram
undir hesi process vóru
ótrúligar og óhugnaligar. Tað
at lata verða við at skera meg
sjálva fyri at fáa kontrol, og
fullkomuliga lata meg sjálva
upp og føla allar kenslurnar,
ið fjaldu seg innan í mær.
Eg visti ikki eg bar upp á so
nógva vreiði, ella tað at eg
var so beisk. Eg mátti læra
at føla og lova mær sjálvum
at føla.
Heimafturkomin og aftur
komin í skúla aftan á eina
sindur forlongda summar
feriu, føldi eg meg stríðsfúsa
at fara í skúla. Tó við nervum.
Hvussu fóru næmingarnar
og lærarnar at síggja meg, og
ikki minst familjan. Men her
var ikki nógv at koma eftir,
tey hugdu enn eftir mær,
sum um eg var eitt djór, og
ljót orð vóru enn gerandis
kostur. Men við at brúka tey
amboð, ið eg hevði lært frá
psykologinum, dugdi eg betri
at takla trupulleikarnar.
Heima
millum
mína
familju merkti eg eisini eina
broyting, ja tey vóru enn
stuðlandi, elskandi og mo
tiverandi, men tey hugdu at
mær við øðrvísi eygum, við
nervøsum eygum, merkt av
nervøsiteti fyri í ókenda, ner
vøs fyri tabu'i, ið var so farligt
at bróta tá í tíðini. At bróta
hetta var so at siga sum ein
sosialur deyði. Eg føldi tað,
sum um at eg »vaks« innan
av nýggjari vitan, nýggjari
styrki, og at míni avvarðandi
vóru noydd at royna at fylgja
við, tó tey ikki høvdu amboð
at arbeiða við, ongan at fylla
tey við forstáilsi og lærdómi
um seg sjálvan, og tað at
verða avvarðandi. Ja eg eri
takksom at hava fingið hjálp,
men míni avvarðandi blivu
gloymd, og nú ferðaðist okur
á hvørjum sínum staði í lívi
num.
Míni kæru systkin, eg
havi sera ringa samvitsku av,
at øll uppmerksomheitin um
mínir trupulleikar tók upp
merksomheitina vekk frá
tykkum. Eg sá eisini tykkaru
pínu. Mín kæri bróður eg
minnist tína sorg, tá mamma
og pabba avgjørdu, at tú
og systi skuldi norður til
ommu í summaferiuni, so
at mamma og pabba kundi
koncentrera seg um meg og
mínir trupulleikar. Umskylda
eg aldrin kundi verða tann
systurin, ið tú hevði brúk
fyri, tann systurin, ið eg
átti at vera. Mín kærleiki til
tykkum var har, men eg hvø
rki orkaði ella dugdi tá at
vísa tað.
Í dag eri vaksin, mett av
árum, eg havi lært av lívi
num. Í dag dugi eg at síggja,
at ymiskt skuldi verið gjørd
ørvísi. Í dag vita vit betur.
Lærarar skuldi traðka inn
beinavegin við fyrsta tekn
við happing, og trúgv mær,
har vóru tekin. Kommunan
átti at bjóða mínum avvarð
andi líknandi tilboð, so tey
kundu lært at skilt meg,
dóttur teirra, og mína pínu
og lært, at tey skuldu ikki
ikki havt følt, at tað var teirra
skyld, at eg hevði tað so ringt.
Góðasta mamma mín, hevði
eg kunnað tikið tína pínu
eisini.
Landið hevur eina ábyrgd
fyri okkum borgarum. Tað
skal verða pláss fyri okkum
øllum, stór sum smá, frískt
sum sjúk.
Hvør loftar mær??
Søgan er ein blanding av veruleika og fiktión. Eitt nú kom kommunan ikki
upp í, men nú eg líti aftureftir síggi eg, at tað átti hon at havt gjørt
Modellmynd