mikudagur 12. september 2012síða 20

Mikudagur 12. september 2012 · Nr. 106 20 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kjak Átaksleiðarin hjá Tórs­ havnar Sløkkiliði, Hans Dávid Hansen, legg­ur eftir Degi&Viku fyri at manipulera í ein­um innslagi, sum segði søg­ una, um tá ið mann­in­ ingi­n á pólsku jaktini Rzeszowiak kom í land av Brimli. Fyrst er neyðugt at undirstrika, at har verður einki manipulerað. Í journalistikki er neyðugt at klippa. Vit klippa millum fleiri støð og vit klippa eisini í tíð, soleiðis at hendingar og søgur kunnu sigast uppá nakrar fáar minuttir. Støðan hendan dag- in var tann, at Brimil kom á Havnina við átta av manningini á Rzes­ zowiak, harav ein av mann­ingini var deyð­ur. Lík­ið varð borið í land fyrst, og seinni kom rest­in av manningini. Dagur&Vika spann ong­ an enda burturúr hes­ um, hvørki tann eina ella hin vegin. Tað varð bara klipt í tí raðfylgju, sum tað hendi. Síðani leggur Hans Dávid Hansen Dag&Viku undir at hava sagt, at borg­arstjórin bað um mynda­tøku á staðnum, men tað er ikki so. Dag­ ur&Vika hevur onki sagt um, at borgarstjórin bað um myndatøku. Vit søgdu, at Heðin Mort­ en­sen gekk á odda og syrgdi fyri, at ein góð fe­ lagsmynd var tikin. Tað vísa myndirnar eisini greitt at borgarstjórin ger. Hans Dávid Hansen er átaksleiðari hjá Tórs­ havnar Sløkkiliði, og í sín­um starvi er tað hann, sum kemur á stað- ­ið saman við borgar­ stjór­anum. Átaks­leið­ arin fýlist á, at Dagur & Vika valdi ikki at senda sam­røðuna við borg­ar­ stjóran. Tað er heldur ikki rætt. Borgarstjórin var í einum sjónvarpsinnslagi á heimasíðu Kring­varp­ sins, sum varð lagt út miku­dagin. Samrøðan við borgarstjóran var ikki endurnýtt í sam­an­ um­tøkuni hóskvøldið, tí tað var alment kent tá, at pólska manningin búði á Hotel Føroyum. Innslagið av bryggj­ uni, sum vit sendu hós­ kvøldið, er so reint sum til ber. Tað er tað sum hendir á staðnum. Borgarstjórin gong­ur á odda fyri pólsku mann­ ingini í land, og hann gongur á odda at syrgja fyri eini felagsmynd. Samskiftisráðgevin hjá borgarstjóranum er á stað­num og tekur myndir av tí sum borg­ ar­stjórin ger. Sama dag sendir hann út eitt tíð­ inda­skriv, har borg­ar­ stjóran sæst gera tað sama sum í innslag­ num í Degi&Viku. Sam­ skiftisráðgevin sæst ei­s­ini taka myndir í inn­ slagnum hjá Degi&Viku. Her er einki mani­ pule­rað. Hatta er tað sum hendi hasa løtuna, tá ið manningin á Rzes­ zo­wiak kom í land av Brimli. Ongin manipulasjón Høgni í Jákupsstovu redaktørur, Dagur&Vika Hví ikki spara upp í góðum tíðum fyri at lána í ringum tíðum? Fróði Magnussen Eftir 7 góð ár koma 7 rak ár stendur í halgubók. Gamal vísdómur. At vit hava skift­ andi tíðir, har vit eitt skifti hava búskaparliga við­rák fyri síðan at koma í búskap­ ar­liga mótgongd er framvegis galdandi. Nú verður ført fram at til ber at lána pening í ringum tíðum, men hvat við at gera tað øvugta? Hvat við at spara upp í góðum tíð­um? Hevði hetta ikki ver­ið betri fyri okkum, sum her búleikast? Hjáárini av búskaparligari sveiggjum høvdu verið minni (sjá striku­ mynd niðanfyri). Hví sparir landið, tá ikki upp í góðum tíðum? Svarið er heilt einfalt, at politiska skip­ anin megnar ikki at standa ímóti ynskjum veljarans í góðum tíðum. Tað er nærum ógjørligt at føra fram, at ein uppgáva ikki verður loyst samstundis, sum fíggjarlógin vísir eitt yvirskot á t.d. 500 milliónir. Fáir politikarar høvdu haft dirvið at staðið fram við slíkum boðskapi og teir, sum høvdu haft hettar dirvið, høvdu neyvan verið afturvaldir. Hugsi tykkum at staðið “fyri opnari mikrofon” og nokta at gjørt okkurt átak innan sosiala økið meðan fíggjarlógin vísti eitt yvirskot uppá fleiri hundrað milliónir við tí próvgrund, at vit skula spara upp til verri tíðir. Skal landið spara upp í góðum tíðum, so vit hava nakað at standi ímóti við í ringum tíðum, tá er neyðugt við greiðum lógar karmum fyri okkara fíggjarpolitikki. Høvdu vit tað, tá varð ikki neyðugt enn einaferð at fara út at lána pening soleiðis, at útreiðslurnar til rentur ger­ ast ovurhonds stórar, um­ framt vit liva av nái frá lán­ veit­ar­um. Seinastu árini eru átøk gjørd rættan vegin. Vit hava t.d. fingið Búskapar-skip­an Landsins (1996), játtanar­lóg­ ina (2009), búskaparskipan fyri kommunurnar (2010) og búskapargrunnin (2011), men skal tað eydnast at spara upp í góðum tíðum, verður neyðugt at fara longur á hesi leið. Hyggur ein eftir tilmælum frá serfrøðini, tá sigur OECD millum annað í fylgjandi frágreiðing “FISCAL CONSOLIDATION: LESSONS FROM PAST EXPERIENCE” (Kelda h tt p : / / w w w. o e c d . o r g / dataoecd/21/33/38628499.pdf) at skila­gott og neyðugt er at hava hesar reglar: - “Budget target” tvs. javn­ vág millum inntøkur og útreiðslur yvir tíð t.d. 5 ár. - “Expenditure target” eitt hægsta mark fyri vøkstri í útreiðslunum. - “Rule to deal with windfall revenues” óvæntaðar inn­ tøkur verða beindar í bú­ skapargrunn. - “Golden rule” tað er ikki loyvt at læna til nýtslu bert til íløgur, sum koma framtíðar ættarliðum til­ góðar. Fleiri av hesum tilmælunum eru sjálvsøgd, tó at reglan um javnvág millum út­reiðs­ lur/inntøkur “Budget target” og eitt hægstamark fyri út­reiðslu­vøkstri “Expendi­ ture target” sýnast at røkka sama enda­málið. Hví so hava báðar? Jú í góðum tíðum, tá inn­tøk­urnar vaksa skjótt, er neyðugt at tálma vøksturin í almennu útreiðslu vøkstri­ num. Hetta til tess at tálma ein búskap, sum framman­ undan er heitur, men eisini at tryggja okkum, at vit ikki átaka okkum útreiðslur, ið vit ikki klára at varðveita tá búskapurin javnar seg aftur. Við øðrum orðum mugu vit Talvan
er
fyri
tíðarskeiðið
2001
til
2010.