fríggjadagur 2. november 2012síða 13

13 Fríggjadagur 2. november 2012 · Nr. 128 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 BankNordik stuðlar sendingini »Kanst tú ikki goyma bróstið hjá tær eitt sindur ella fara útum at gera tað?” Mundi sett í hálsin, men fekk allíkavæl stama meg fram til: »Ehhm, jú, sjálv­andi kann eg tað«. Sjálv­andi? »Pína doyð vil eg ei«, átti eg at sagt. Eg var júst blivin mamma. Og vit vóru til morgundrekka í rundum før­ oyskum føðingardegi. Júst nevnda dømi er einki eindømi – í øllum før­um ikki her í stórbýnum, Keyp­manna­ havn. Um vit ditta okkum at fóðra lítla av­komið við móður­ mjólk, so skulu yvir­spentu bróstini hjá mammuni goym­ ast væl so eingin skal síggja. So væl, at lítla barnið næstan ikki fær luft millum øll hesi løgini av turrikløðum, toppum og blusum, ið skulu goyma flót­ andi matpakkan við móður­ mjólk. Ein matpakki, ið danska Heilsuráðið mælir mammum at brúka til ungin er ársgamal. Men hóast hetta herjar hetz­in móti bróstageving við jøvn­um millumbili í donsku fjøl­miðl­ unum. Herfyri tveitti ein mat­ stova í Tivoli eina kvinnu á dyr, tí hon sat og gav bróst. Og ein »matstovuguide« er gjørd til teirra, ið vilja sleppa und­an at síggja ber bróst, meðan tey eru úti og eta. Og á alt fleiri kaffihúsum eru forboðs­kelti á hurðunum: Hvørki barna­ vongnar ella boppur sleppa inn her. Tí nýforelskaðu pør­ ini og gomlu og grenjutu kon­ urnar fáa vaml, tá tey síggja mjólkarbróst. Somu bróst, sum heldur enn fegin skulu vera ber á strondini, tá vit grilla pylsur. Her missir eingin matar­lystin – tvørturímóti. Bróst við mjólk í eru bara ikki líka kul sum bróst uttan mjólk. Held­ur ikki, um tey eru nógv meira prýð og rundlig enn sløppu, fløtu hangiboppurnar eru, tá barnið endiliga sleppur at sita til borðs og eta tvíflís saman við øllum hinum. Men ókey, ja. Tað kann gott vera, at eg eri óskikkað at koma við hesum gorrinum við einum smádrongi á arm­ inum. Lortablæur og tinnitus­ gangur eru ein partur av ger­ andisdegnum her heima. Heilin venir seg við tað. Og sjálv­andi skal tað eisini vera pláss fyri nýforelskaðu pør­ unum í kaffihúsunum, sum vilja hava frið til at mussa oyra­lippuna hjá hvørjum ørð­ um uttan at fáa mjólk sproyt­ aða í eyga. Men bara tað at geva bróst er so fløksjasligt, at vit næstan missa mótið, áðr­enn gongd kemur á. Eym­ar boppur. Sár. Svampur. Og so lekur hasin forbrendi bróst­ vørtu­ventilurin eisini í heilum. So tað hevði bara verið so for­biðið lekkurt, um vit bara onkun­tíð sleppa at geva bróst úti uttan at fáa eygu sendandi. Tí nú hava vit endiliga pakk­ að puslitaskuna. Skift lorta­ blæuna. Busta spýggið av her­ unum. Funnið burturvilstu húgv­una. Og hálv huga blak­að eitt lastikk í hárið, so vit eru nøkunlunda nossligar. Noss­ ligar til endiliga at fara úr asosialu holuni og út millum fólk í veruliga heiminum. Men millum fólk í veruliga heim­inum – á kaffistovum og í føð­ingar­døgum – er bara ikki altíð pláss fyri bróstum. Altso mjólkar­bróstum. Ikki tí, eg rulli eisini eyguni, tá tríggir fyrstuflokkar koma skrálandi inn í buss­ in. Øll í skitnum og vát­um regnklæðum á veg í svimji­ hylin. Eg siti jú og lesi og slappi av, áðrenn lítli drong­ urin hjá mær kemur heim at gar­tera. Men har frá og til at biðja barna­flokkin fara úr buss­inum ella at seta forboðs­ skelti fram er nokk so langur vegur… Matpakka­bróst Ghetto klumman Bæði Hildur Enni og Asbjørn Olsen traðkaðu sum nógv onnur beint út í arbeiðsloysi, tá tey høvdu fingið sína útbúgving. – Tað snýr seg um at fáa sær góð sam­bond og ikki geva upp, halda tey, eru bestu ráðini til fólk, sum enda í einari tílíkari støðu. Asbjørn Olsen varð útbúgvin bygningsverkfrøðingur í summar, har hann fekk góðar karakterir. Enn hevur hann tó ikki kunnað brúkt útbúgving sína til nakað sum helst. – Tað er fulltíðar starv at royna at fáa fatur á einum góðum ar­beiði, segði hann. Hildur Enni varð útbúgvin fysio­tera­peutur fyri tveimum ár­um síðan og hevur eisini havt tor­ført við at finna eitt við­kom­ andi starv. – Eg havi fingið tvey børn, so eg havi verið í barnsburðarfarloyvi tað mesta av tíðini, men tað er ikki so lætt at fáa starv, segði hon. Tað vísir seg, at í summum fakbólkum eru upp til helvtin av teimum, sum júst eru útlærd, ið ikki hava fingið eitt viðkomandi starv eitt ár eftir, at tey vóru lið­ ug. Hetta hevur fingið ávísar danskar politikarar at tosa um, at tey nýútbúnu eru ov snobbut og kunnu royna at fáa sær størv í til dømis handlum, til tíðirnar ger­ast betur. Hildur Enni og Asbjørn Olsen skilja væl tankagongdina, men vísa á, at veruleikin ikki er so ein­faldur. – Tað er í hvussu so er øgiliga gott, at mann kann fáa eitt ar­ beiði, sum hevur samanhang við ta útbúgvingina, sum mann hev­ur fleiri ár uppá, segði Hildur Enni. Bæði Asbjørn Olsen og Hildur Enni hava hugsað um møgu­leik­ an at flyta heim til Føroya, har arbeiðsloysið er lækkandi,. Bæði tvey staðfesta tó, at sum støðan er beint nú, so eru tað ymisk per­ sónlig ting, sum hava við sær, at tað ikki liggur fyrst fyri í løtuni. – Og so er tað eisini soleiðis, at skuldi eg arbeitt heima í Føroyum samstundis sum eg søkti eitt áhugavert starv niðri, so høvdu flog­ferðaseðlarnir kostað so nógv, at tað ikki hevði loyst seg pen­ inga­liga, segði Asbjørn Olsen. Hóast bæði tvey hava roynt ikki at fáa størv tey kundu hugs­ að sær, so eru ráðini til tey les­ andi, sum eru um at vera liðug rætt­iliga positiv. Tey staðfesta nevniliga bæði tvey, at tað er avgerandi at byggja sær eitt netverk upp, og at syrgja fyri at hava nógv ymiskt virk­ semi við síðurnar av sjálvum lesn­að­inum, so umsóknin endar ovast í bunk­anum. Úbúgvin til arbeiðsloysi Ghetto Føroyar er sending hjá Rás2, beinleiðis úr Keypmannahavn hvønn hósdag klokkan 14-16. Talan er um frískt, frekt og festligt útisetaradio. Lív Højsted Horsdal, Barbara Holm, Rógvi Nybo, Eirikur í Jákupsstovu og Rólant Waag Dam gera sendingina, saman við Búgva Øster og Magna Høgnesen, ið standa fyri tekniska partinum. Á hesum síðum sæst nakað av tí, borðreitt var við í seinastu sending. »Dáma« Ghetto Føroyar á Facebook, har tú sært myndir, kanst hoyra kjak og aðrar samrøður, umframt at føstu tættirnar, sum eru live tónleikur, Klumman, Útisetin og Endabresturin. Graskerssuppa var á skránni í Ghetto Føroyum. Jákup Sumberg, kokkur á Nimb Terasse í Tivoli og Sylvester Andersen, kokkur á Alberto K í Keypmannahavn, matgjørdu og hetta var snotiliga og vælsmakkandi úrslitið Helena Heinesen Rebensdorff framførdi tvey løg í Ghetto Føroyar í gjár