fríggjadagur 11. januar 2013síða 13

13 Fríggjadagur 11. januar 2013 · Nr. 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 nøvn var bara tá politikkurin kom á dagsskránna, at vit sótu á hvør sínari gongustjørnu. Diametralir mótsetningar, hann sam­bands­maður og eg tjóð­veldis­maður, men tí­ betur hava vit megnað at rætta okk­um inn soleiðis um okkara leiðir, at til ber at samtala tvørtur um politisk mørk, annars steðgar alt sam­skifti upp, og oyggin verð­ur, til mikl­an trega fyri øll, klovin í tvinn­ar lutir í øllum málum - av tjóð­skapar­ mál­inum. Hann var fryntligur, mang­an ómetaliga skemti­ ligur, og tú hómaði altíð eina latenta ferð í honum, hóast hann steðgaði á eina løtu og útstoytið ikki samsvaraði við viljan at flyta seg skjótari enn øll onnur. Vit sum hava búleikast við fjørðin hava varnast, at dagarnir vóru langir. Ómetaliga drúgv­ir mangan. Áðrenn tey flestu vóru frammi, fór hann stim­ andi út um Salt­nes, út um Grynnuna, og ofta vóru tey flestu farin niður í rekkju­ váð­ina, táið sigl­ingar­ljósini dag­aðu undan Nesinum aft­ur. Tað kemur mær fyri, at tú kanst hava arbeitt í hundr­að ár, hóast gregori­ anski kalendarin sigur, at tú bara fekst 68 ár upp á hesp­ una, og øvut kanst tú liva í hundrað ár, og bara hava arbeitt í 32 av teimum. Helst er hetta ikki eitt val, heldur saman­skrúvingin av íleguni, ana­tomiska løð­ingin, sum skrykkir so ymiskt í hold og heila. Hann spardi ongan­ tíð seg sjálvan, gekk altíð fremstur. Ivaleyst hevði hann sum øll vit deyði­ligu onk­rar skavankir, kobl­aði onkra løtuna burtur frá hes­ um ekstremt harða arbeiðs­ lív­in­um, sum hevði slitið kropp­in upp í nakka. Rendi seg okkurt andar­hald­ið í Skalla­gríms Egil, sum vísu­ sangarin kári p. so skemti­ liga kann lýsa tær løt­ur­nar, ið sanniliga eisini kunnu vera góðar. Kortini kámar hetta alt als ikki fyri, at mað­urin var ein brandur og ein bjørn sum sjálv­støðugur vinnu­ rekandi dastið av lív­in­um, og tað krevur sanni­liga sín mann. Hann var ikki funktio­ nertýpan. Hevði helst verið vorðin óður í høvdinum, skuldi hann sitið dagin lang­ an aftanvert eitt skriv­ara­ borð við sátum av pappír­ um. Hann treivst best á front­inum, sum generalur á her­mótinum. Magnus Dam Jacob­sen rør í bókini fram­ undir, at kendi skiparin hjá Jack London, Ulf Larsen, onk­un­tíð hevur verið uppi og vent niðri á banjaranum á Kongshavn. Kanska hava teir báðir Niclas umrøtt hesa útdoyggjandi rasuna. And­sagnirnar hittast, táið Ulf finnur hitt heimsfjara, blóðleysa og forfínaða ands­ menni, Van Veyden, í tok­uni á Thames ánni í San Franci­s­ co. Van Veyden gerst kokka­ drongur. Og Magnus heldur fram: “Eyguni lýsa sum mur­ eldar, Veyden skilir einki. Skilir ikki, at Ulf Larsen er Gud og Djevul og hevur viður­kent hetta. At skipið er hansara kongadømi, jørðin øll. At hann trýr uppá viljan, tað einstaka menniskjað. At eitt menniskja fyrst og seinast bert hevur ein vin, seg sjálvan. At evnini eru, at síggja tættirnar í sjálvum sær. Sjálvur at flætta sær tog­endar og spleisingar. Ulf Larsen er handan allan eym­ an og sentimentalan roma­n­ tik. Hann sær verðina, sum ein bardaga, eitt ør­grynni av møgu­leikum.” Góður mundi hann kort­ ini vera at vera við, Niclas, tí menn hava siglt saman við hon­um í mans­aldrar, teir stóðu við lúnn­ingina á morgni og á seinum náttar­tíma, sveiggj­aðu við maritimu broytuni, kon­ver­ teraðu sandin úr hav­sins djúpu námum til stórar havnir, skúlar og sethús í ótelj­andi tali, - men nú var fjørð­urin rógvin. Kapp­rógv­ ingin á før­oyskum firð­um og vágum, eitt nú við Tjaldri­ num á ungum árum, táið vundið varð burturúr øllum, og kapp­rógvingin ímóti egn­ um evn­um, hóast tey vóru óvan­liga máttmikil, er nú søga. Niclas er farin um jarð­ isku sýnina, nú stóðu inn­ siglingar­vit­ar­nir yvir eitt, og hann smoygdi sær varis­ liga inn um tær himmalsku grindir, og situr nú við føtur Hansara, sum øllum ræður. Friður verið við minninum um frægan mann. Skoðandi út ígjøg­num gluggan, her á Havnar­skriv­ stovuni, vetrarniðan kámar alt fyri eygunum, síggjast ljós­ini um keysingina á Bur­ gundiu framvegis skyggja sum mureldar í sævar­málan­ um. Friður er á henni og eitt ávíst sorgblídni, dandar sam­ an við æðunum á floti, men samstundis liggur hon sum eitt súmbol um, at tað kann grógva um gangandi fót. Eftir­burðurin Bárður tók hand­verkið upp eftir páp­an og synirnir Álvur, An­finn og Jan hava ment virk­semið hjá abbanum og pápanum munandi hesi seinru árini. Sigla um Norður­høv á seks kjølum og á høvuðs­skriv­ stovuni úti á Rókalandinum logar í kertum frá morgni til myrkurs, og frekvensurin á goymsluni við alskyns sand­ sløgum er vaksandi. Grabb­að verður til og frá, hildið verð­ ur fast um tað kenda gebetið, samstundis sum sjónin, víðsjónin, skoðar út í hina stóru havsbrúgv. Tað eru tey, sum ikki hava livað til fánýtis. tórbjørn jacobsen Halda er farin Ein fyrimynd er farin. Halda Olsen, fødd Gregersen, ættað úr Guttastovu í Syðrugøtu, rakk 87 árum, nú hon vikn­ aði gamlaárskvøld, og fór stillisliga yvir um til sín æviga hvíldarstað; staðin, sum hon so trygt sá fyri sær nærk­ast og skuldi flyta til. Halda kom sum ung genta til Havnar, giftist Ják­upi Paula á Lava, sum var postmaður í Havn. Tey fingu Per og Elgeir. Tað ser­ liga við Haldu var, at tað lá henni til at hava um­sorg­an fyri øðrum. Trongdi onkur í familj­uni til móður­liga um­ sorgan, so gav hon burturav frá sær. For­eldur og ver­for­ eldur tók hon sær trúliga av, tá tey blivu óhjálpin, tað sama við eldru systrunum. Hon tók sær av teimum, sum vóru tey hennara egnu børn. Eisini vit og børn okkara kendu hennara um­sorgan og nær­veru frá fyrsta degi. Eingi nevnd og eingi gloymd. Halda misti mannin, með­ an hon var í góðum árum. Tann brot­sjógvin tók hon, og reisti av nýggjum eitt heim í Keyp­manna­havn, sum hálv­vaksnu dreing­ir­ nir við vin­fólki teirra kundu leita til – fáur hevði gjørt tað henni eftir. Seinni knýtti hon familju­bond við Aksel Simon­sen í Hoyvík. Hansara børn tók hon til sín, og tey, ikki minni, kendu nýggjan fløva í heim­inum. Soleiðis var Halda. Hon gav so nógv. Í sjeytiárunum tók hon sær út­búgv­ingar í – ja, fak­øki­ num at hava umsorgan fyri og vera um fólk, ið trongdu hjálp. Og lagnan lagaði tað so, at hon í mong ár fekk høvið at hava leiðsluna á tí, vit kalla Ellisheimið á W.U Hammershaimbsgøtu 7 í Havn; haðani hon andaðist, með­an vetrarsólin setti hand­ an Reynið. Ein viti slókn­aði. Halda var glað fyri lívið. Mótgongd bar hon við fyri­ myndarligari virðing. Við­ gongdina býtti hon ríkliga út til øll okkum, sum møttu henni á lívsvegnum. Hon for­taldi okkum um ljós­ glottar í trongdarløtum og um gleðina, sum styrkti, tá hon hevði viðgongd. Hon lat sítt hjarta upp og legði alt hetta so inniliga í okkum. Eg haldi hon gjørdi tað tilvitað, fyri at rudda okkum tann góða vegin gjøgnum lívið. Ja, soleiðis kunnu summi vera øðrum ein fyrimynd og til upp­bygging á ein serliga gev­ andi hátt. Eftirmælið hennara er, sum um vit hoyra hana: “Alt gott skal fylgja tykkum allar dagar tykkara.” Vit blivu ríkliga signað; vit, sum kendu Haldu, og hon fer ongantíð frá okkum. Harrans friður veri við minninum um eina mammu, fosturmammu, vermammu, ommu, langommu og trúgva vini okkara, Haldu Olsen. P og S … Látin er hann Niclas á Burgundiu