fríggjadagur 28. desember 2012síða 22

Fríggjadagur 28. desember 2012 · Nr. 150 22 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Ítróttur - fólkaheilsa, úrvals­ítróttur og verkløg Góðir rørsluvanar, sum eru lærdir á ungum árum, kunnu fáa avgerandi týdn­ing fyri heilsuna seinni í lívi­ num. Nú um ársskiftið er upp­lagt hjá okkum øllum at steðga á eina løtu og hyggja eitt sindur nærri at ym­isk­um viðurskiftum í sam­fe­ lag­num. Sum forseti í Ítrótta­sam­ bandi Føroya kenni eg tað sum eina skyldu serliga at hugsa um tað, sum rørir seg á ítróttarøkinum. Niðanfyri fari eg at tríva í trý ymisk viðurskifti, sum hava ser­ ligan týdning í løtuni: fólkaheilsa, úr­valsítrótt og ítróttarverkløg. Fólkaheilsa Ítróttasamband Føroya átti í síni tíð hugskotið at skipa fyri einum rørsluári, og varð hetta fyriskipað í 2009. Endamálið við árinum - at varpa ljós á týdningin av rørslu fyri fólka­ heilsuna - varð væl og virðiliga rokk­ið. Afturat fjølbroyttum rørslu- og fólkaheilsutiltøkum við ym­isk­um fyriskiparum og einum stór­um luttakaraskara, varð ein neisti birtur, sum síð­ani hevur verið væl stimbr­aður av stóra talinum av fólki, ungum sum gomlum, sum røra seg í skipaðum og óskip­aðum ítrótti. Vit fegn­ast um hetta. Men ynskiligt er, at enn fleiri koma at kenna væl­ver­una og heilsu­ligu ágóðarnar við at vera likam­liga virkin. Nógv av teimum, sum íðka motiónsítrótt, hava verið virk­in stóran part av lívin­um. Tíanverri hoyra vit javnan um, at okkara børn og ungu hinvegin gerast alt meiri óvirkin. Samstundis sum nógv taka lut í skipaðum ítrótti, eru tað alsamt fleiri, sum fáa lítla rørslu útyvir ítróttatíman í skúlanum. Eg vil tí heita á landsins mynd­ug­ leikar at royna at fáa fleiri ítrótta­ tímar inn í skúlagongdina. Øll børn ganga í skúla, og tí hava vit í skúl­ anum eitt gylt høvi at fáa øll børn í Føroyum til at gerast meiri virkin. Eitt hóskandi mál kundi verið, at øll børn frá 1.-10. flokk skulu røra seg minst ein tíma um dagin í skúlanum. Áðrenn vit missa endamálið burtur í útrokningum av kost­n­ að­inum av einum slík­um átaki, er vert at minn­ast til, at ítróttarfeløg kring landið hava útbúnar venj­ arar, sum dagliga taka sær av at venja børn og ung. Tað kundi tí verið eitt hugskot, at al­mennu myndugleikarnir sam­starvaðu við ítróttar­fe­løgini um at veita øllum skúlabørnum rørslutilboð í tilknýti til skúlagongdina, t.d. seint seinnapartin. Tað kundi samstundis ver­ið ynskiligt, at skúlarnir taka táttin uppaftur við lands­umfatandi ítrótt­ ar­døg­um, sum afturat sosialu sam­ veruni millum næmingar úr øllum landinum varpa ljós á ítróttin innan skúlagátt. Í skúlunum hevur tað eis­ini stóran týdning, at skúla­garðar og uttanumøki eru skip­aði, soleiðis at næmingar fáa hug og umstøður fyri rørslu í fríløtunum. Endamálið við rørslu­til­boð­unum í skúlanum er, at okk­ara børn og ungu fáa hug til rørslu og likamligt virksemi fyri lívið. Góðir rørslu­ vanar, sum eru lærdir á ungum árum, kunnu fáa av­ger­andi týdning fyri heilsuna seinni í lívinum. Úrvalsítrótt Komandi summar verða Oyggja­ leikir aftur fyriskip­að­ir - hesuferð á Bermuda. Eini 100 føroysk ítrótta­ fólk fara longu leiðina yvir um hav at luttaka á leik­un­um. Hesi 100 eru úrvals­ítrótta­fólk innanfyri sínar ítrótta­greinir. Í summar høvdu vit tveir íðk­ arar við á ávíkavist Olympisku og Paralympisku leikunum. Eisini í øðrum ítrótta­greinum taka úrvals­ ítrótta­fólk lut í lands­dyst­um og øðr­um millum­tjóða­kapp­ingum kring heim. Seinnu árini hevur ver­ið arbeitt miðvíst við eini ser­stakari játtan til úrvals­ítrótt. Hetta arbeiði hevur stóran týdning fyri okkara bestu ítróttafólk, men so sanni­liga eisini fyri okkara ungu íðkarar, sum finna sær fyrimyndir millum tey vaksnu. Eitt miðvíst úrvalsarbeiði, ið gevur ungum talentum og úrvals­ íðkarum møguleikan at gerast so góð, sum til ber, kann hjálpa okkum at røkka málinum at kappast í fremstu røð í heiminum og enntá at vinna heiðursmerkir í evropeiskum og alheims kapp­ingum. Samfelagsliga hevur lut­tøkan hjá okkara úr­vals­ítróttafólkum í altjóða kapp­ingum eisini ovur­ honds týdning. Ítróttur er fremsta brand­ingin hjá Føroyum. Fót­ bólts­landsliðið og avrikini hjá Pál Joensen innan svimjing eru livandi dømi um hetta. Samstundis sum ítrótt­ar­feløg kring land­ið, ser­sam­bondini og ÍSF, kommunur og landsmyndugleikar royna at geva breiða hópinum av føroyingum ítróttartilboð, sum eru skipaði í mun til støðið hjá tí ein­staka, hev­ur tað stóran týdn­ing at skipa fyri tilboðum til úr­vals­ ítróttarfólkini, sum mynda før­ oyska ítróttar­sam­leikan í mun til umheimin. Ítróttaverkløg Ein týðandi partur av øllum ítrótt­ ararbeiði eru tær hallir og teir vallir, sum skulu nýt­ast til at íðka ítróttin í og á. Vit hava góðar ítrótta­um­støður í føroyum, og tað eru vit takksom fyri. Land og kommunur útbyggja støð­ugt karmarnar, so lokalu ítrótt­arfeløgini kunnu skipa fyri virksemi sínum. Eitt rák, sum gerst alt meiri sjón­ligt, er, at verk­løg verða bygd saman í depl­ar. Hetta fegnast vit um, eftirsum ítrótturin og lokal­ sam­feløgini annars fáa størri gagn av verkløgum, ið kunnu hýsa ymiskum fjølbroyttum virk­semi og størri tiltøkum. Ymiskt er, hvussu rað­fest verður, og nær ítróttar­ver­kløgini verða gjørd. Afturat natúrligu menningini eru tíðarskeið, tá neyðugt er við ein­ um eyka innsatsi. Fram til Oyggja­ leikirnar í 1989 vórðu eyka tøk tikin, m.a. við økinum til frælsan ítrótt á Svangaskarði. Og nú bjóða vit okkum fram til at skipa fyri Oyggja­leik­unum í 2019. Tað er tí ein hóskandi løta hjá okk­ um beint nú at hyggja at, hvussu støðan er við ítrótt­arverkløgum í Føroyum. Hvussu hava vit ment okk­um síðani 1989? Hvørji verk­løg mangla, ella hava tørv á endur­ nýggjan? Tað er greitt, at tørvurin er stórur á einum golfvølli í Føroyum, og eru fyrstu stig­ini tikin at gera ein vøll á Glyv­ursnesi. Ítróttasamband Føroya fer í næs­ tum at taka stig til eina kort­legging av føroysku ítróttar­verkløgunum, so­leiðis at myndugleikar, ítrótt­ar­ feløg og sersambond betur gerast før fyri at meta um tørvin. Føroyskur ítróttur er í støð­ugari menning - í lut­tak­aratølum, í breidd, í dygd og í týdningi fyri sam­felagið. Ein fortreyt fyri hesi menning er, at vit øll samstarva um ítróttin - úti í okkara lokalsamfeløgum og í landshøpi. Ítøkiliga er tørvur á, at ítrótt­ urin verður raðfestur í fíggjar­ ætlanunum hjá landi og komm­ unum, bæði tá tað snýr seg um hallir og vallir, og tá tað kemur til beinleiðis stuðul til sjálvbodna ar­ beið­ið í ítróttarfeløgum, ser­sam­ bond­um og Ítrótta­sam­band­inum. Petur Elias Petersen Forseti Ítrótta­samband Føroya tíðargrein