mánadagur 22. apríl 2013síða 6

Mánadagur 22. apríl 2013 · Nr. 45 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Lægri aldursmark fyri at koyra prutl Tey, sum koma fram á eitt ferðsluóhapp, hava skyldu at hjálpa til. Tað verður skorið út í papp í ferðslulógini, sum lands­stýrismaðurin í inn­ lendis­málum, Kári P. Høj­ gaard, fer at leggja fyri Løg­ ting­ið í heyst. Løgtingið hevur sam­ tykt, at tey, sum taka koyri­ kort fyrstu ferð, skulu hava skeið í fyrstuhjálp. Tí heldur hann eisini, at tað er neyðugt at tað verður orðað púra greitt, hvørjar skyldur ein hevur í sambandi við eitt ferðslu­ óhapp, ella –van­lukku. Tí verður tað nú skrivað í lógina, at ein og hvør, sum, sekur ella ósekur, kemur upp í ferðsluóhapp, skal steðga beinanvegin. Hetta merkir, at øll ferð­ andi, bæði fólk til gongu og koyr­andi, sum koma uppí ferðslu­óhapp, hava skyldu til beinanvegin at steðga og veita fyrstuhjálp. Tað merkir, at tann ferð­ andi skal, eftir førimuni, veita meiddum, sum kunnu hava fingið skaða, hjálp og taka lut í teimum til­tøk­ um, sum eru neyðug fyri at tryggja ferðsluna. Hetta merkir, at hin ferð­ andi skal skapa trygd, tvs, trygg­ja seg sjálvan og har­ eft­ir onnur, soleiðis at ikki fleiri fáa skaða. Samstundis skal tann ferð­andi, sum kemur fram á eitt ferðsluóhapp, eisini kanna um nakar er uttan vit, við at rista í akslarnar og tosað hart og týðiliga. Liggja fólk í óviti, skulu luft­vegir kannast og høvdið skal boyggjast afturyvir at trygg­ja frían luftveg. - Andar fólkið ikki, skal ringj­ast 112 beinanvegin og eftir hetta verður byrjað upp­á hjarta-lunga bjarging. Annars skal sjálvandi ringj­ast eftir hjálp, alt eftir um­støð­unum. Tað stendur eisini í upp­ skoti­num, at tað hevur týdn­ing at samstarva við hin skadda, við at vera rólig­ur og stuðla tí skadda. - Verður neyðugt at fara frá fólki, sum hevur meiðsl­ að seg, skal tað leggjast í læsta síðulegu, fyri at trygg­ ja fríar luftvegir. Annars vísir Kári P. Høj­ gaard á, at nógv ferðslu­ óhapp verður fráboðað løg­reglu­ni, hóast tað ikki er neyð­ugt. Í nýggju lógini verður so­ statt ásett, at í sambandi við óhapp, har skaði bert er á ogn ella lutir, kunnu part­ar­ nir semjast um lata hvørjum øðr­um navn og bústað, og ikki neyðturviliga boða poli­ ti­num frá. Áki Bertholdsen Aldursmarkið fyri at fáa koyri­kort til prutl, verður nú lækk­að úr 16 ár, niður í 15 ár. Tað stendur í einum upp­ skoti, Kári P. Højgaard, lands­ stýris­maður í inn­lendis­ mál­um, ætlar at leggja fyri Løg­ting­ið í heyst. Í hesum sambandi er upp­ skotið sent alskyns pørtum, sum hava áhuga í málinum, til hoyringar áðrenn tað verð­ur endaliga orðað. Tvey sløg av prutlum Higartil hava vit havt eitt slag av prutli, har aldurs­ mark­ið fyri at fáa koyrikort er 16 ár. Men ein partur í broyt­ ing­un­um, sum ætlanin nú er at seta í verk, er, at hereftir skulu prutlini býtast sundir í tveir bólkar, lítil prutl og stór prutl. Prutlini, vit kenna í dag, og sum koyra 30 km/t, vera í lítil prutl og aldursmarkið fyri at fáa koyrikort til tey, verð­ur nú lækkað niður í 15 ár. Kári P. Højgaard sigur, at við at lækka aldursmarkið, fylg­ir hann eisini eini sam­ tykt, sum er gjørd á fleiri ung­dóms­ting­um. Hinvegin skal talan verða um eitt rættiligt koyrikort, har tann, sum vil hava loyvi at koyra eitt lítið prutl, skal bæði upp í teori og koyring. Men ætlanin er at leggja undir­vísingina í sambandi við koyrikortið, í fólkaskúlan, har frálæran í teori og koyr­ ing, skal vera valfak í 9. flokki. Men tað verður Akstovan, sum skal standa fyri próv­ tøku­ni. Men nú verður eisini ein nýggj­ur bólkur av prutlum. Tað er ein bólkur, sum eitur stór prutl, hetta eru prutl, sum kunnu koyra 45 km/t og aldursmarkið fyri at fáa koyri­kort til tey, verður 16 ár. Samstundis kunnu tey, sum hava koyrikort til stórt prutl, motorsúkklu ella bil, eisini koyra lítil prutl. Men harafturat kann við­ festis­vognur nú heftast upp í stór prutl. Tann, sum tekur koyrikort til lítil prutl, fær avsláttur í teori­tímum, tá ið koyrikortið til stórt prutl verður tikið. Lætt at missa prutlið Samstundis um hesar broyt­ ingar verða gjørdar, verður tað eisini hereftir skjótari at missa prutlið, um so er, at tað verður útborað, ella á annan hátt broytt, so at tað koyrir skjótari enn loyvt er. Revsingin verður herd so­ leið­is, verður eitt lítið prutl tik­ið tríggjar ferðir í trý ár, og tað er broytt, so at tað kann koyra 43 km/t, ella 13 km/t skjót­ari enn loyvt, leggur løg­ regl­a­n halda á tað. Annars verður talan um bót. Verður eitt stórt prutl tik­ ið tríggjar ferðir í trý ár, og tað er broytt so at tað koyrir 64 km/t, ella 19 km/t skjótari enn loyvt, leggur løgreglan hald á tað. Annars verður talan um bót. Samstundis skal løgreglan hava rullfelt, so at tað ber til at máta á staðnum, hvussu skjótt eitt prutl koyrir. Skjótt at missa koyrikortið Somuleiðis verður eisini skjótari at missa koyrikortið til prutl. Koyrikortið til lítið prutl kann verða tikið treytað, um so er, at førarin, við stór­ um fyrilitarloysi fyri ferðslu­ trygd­ini, hevur volt fólki ella luti skaða ella elvt til vanda fyri tí. Tað merkir, at ger førarin aft­ur líknandi lógarbrot í trý ár, missur hann koyrikortið. Men revsingin kann eisini herð­ast í aðrar mátar, verða lógar­brot endurtikin fleiri ferð­ir. Annars verður koyrkortið til stór prutl sum heild við­ far­in, sum vanlig koyrikort. Ein avleiðing av tí er, at miss­ ur ein koyrikortið til stór prutl, kann tað eisini ávirka møgu­leikan at fáa koyri­kort­ ið til bil. Tað merkir, at missur ein 17 ára gamal koyrikortið til stórt prutl í tvey ár, ber heldur ikki til at taka koyri­ kort til bil, fyrrenn við­kom­ andi er 19 ár. Verður ein, sum er undir 18 ár, tikin fyri rús­drekka­koyr­ ing, kann viðkomandi eisini verða dømdur at fara undir eftir­lit av barnaverndini. Hava skyldu at hjálpa til Andar fólk­ið ikki, skal ringj­ ast 112 beinan­ vegin FERÐSLULÓGIN Aldursmarkið fyri at fáa koyrikortið til at koyra prutl, verður nu lækkað, men samstundis kann løgreglan skjótari leggja halda á ólóglig prutl Verður ein, sum er undir 18 ár, tikin fyri rúsdrekkakoyring, kann viðkomandi eisini verða dømdur at fara undir eftirlit av barnaverndini