hósdagur 10. oktober 2013síða 42

nr. 117 · 11. oktober 2013 10 VIKUSKIFTI Vín Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Ein av endamálsorðingunum hjá Rús­ drekk­asølu landsins er, at tey skulu vera við til at tálma samlaðu rús­drekka­ nýtsluni í landinum. Ein háttur, sum frá byrjan er valdur í hesum sambandi, er at royna at flyta føroyska drekki­ mynstrið, sum fyrr bar brá av, at gulløl og Akvavit var tað, sum stóð á einum góðum døgurðaborði. Rúsdrekkasølan hevur søluhagtøl aftur til 2. november 1992, tá latið varð upp á fyrsta sinni, og hesi tøl tala sítt greiða mál. – Vit hava havt vøkstur í søluni av víni øll árini uttan undantak. Í pro­sent­ um er vøksturin fallandi, men tað er nú heldur ikki so løgið, tá talan er um øking 21 ár á rað, sigur Rúni Herup Olsen, sum er innkeypsleiðari hjá Rúsuni. Breitt úrval Fyrstu tíðina var úrvalið kanska heldur avmarkað hjá Rúsuni. Upprunaskipanin, har keypt varð um diskin, gav ikki møgu­leika fyri sama talinum av hilla­ metrum, og hvørki brúkarin ella Rúsan sjálv høvdu tann kunnleikan um vín, sum tey hava í dag. – Nøkur einstøk víndrekkarafeløg vóru longu til, tá vit opnaðu, men kunn­leikin var ikki tann stóri. Ofta var tað Mattheus ella Piesporter, sum stóð á borðinum, tá veitslur vórðu hildnar, og heldur ikki her hjá okkum var kunn­ leikin serliga stórur. – Vit gjørdu tí rættiliga skjótt av, at vit í samstarvi við veitarar breiðkaðu okkkara vitan um vín, og í dag haldi eg, at vit hava eitt hampuliga gott úrval av víni. Sjálvandi kann tað altíð betrast – og tað royna vit eisini. Men vit hava í dag eitt breitt úrval, bæði í vínøkjum, drúv­um, prísflokkum og so framvegis. Og saman­lagt hava vit í dag á leið 300 ymisk sløg av víni. – Sjálvandi fáa vit av og á serligar fyrispurningar. Ikki minst er talan ofta um fólk, sum hava verið uttanlands, og tí vilja hava okkurt serstakt vín, sum tey hava roynt á ferðini. Aloftast eydnast tað at fáa fatur á rætta víninum, men tá talan er um serbíleggingar, kann prís­urin ofta gerast í hægra lagi, sigur Rúni. Pappið vinnur fram Eitt, sum hevur eyðkent søluna av víni seinnu árini er, at sonevnda papp-víni – altso har tú keypir 3 litrar í einum pakka, hevur vunnið nógv fram. – Tað eru ikki so nógv ár síðani, at hetta vínið av álvara kom fram, og at byrja við høvdu vit ikki serliga stórt úr­val av hesum. – Men betraðir framleiðsluhættir gera, at hetta vínið er vorðið alsamt betri. Alu-posin, sum vínið verður goymt í, ber við sær, at pakkin heldur sær einar fýra vikur, eftir at hann er opn­að­ur, og tað kanst tú altso ikki við eini vanligari fløsku. Vansin er so kanska, at við at hava ein pakka av víni stand­andi, drekkur tú at kalla altíð sama slag av víni. – Í dag hava vit eini 15 sløg av pakka­víni, og í sølu umboða hesi yvir 40% av allari vínsøluni hjá okkum. Vit kundu kanska havt enn fleiri sløg, men sum einkar­søla skulu vit eisini taka atlit til ymiskleika í okkara vøruúrvali, og tann partin kunnu vit nógv betri røkka við at hava vín á fløskum. veksur hvørt ár Frá at hava verið ein marknaður, har gulløl og sterkt spiritus átti bróðurpartin av marknaðinum, drekka føroyingar nú í nógv størri mun vín. Vínsølan hjá Rúsuni er økt á hvørjum ári síðani 1992 Vínsølan Eftir nøkur ár í skugganum tykjast europisku vínini nú aftur at vinna smakkin hjá føroyskum vín­drekk­arum. – Í dag merkja vit týðuliga, at vín úr Fraklandi og serliga úr Italia aftur vinna marknaðarpartar. Hetta eru líkasum tey siðbundnu vín­økini, men vit skulu ikki nógv ár aftur, fyri at síggja, at hesi mistu marknaðarpartar. – Tá vóru tað serliga vín úr Chile, Australia og Suðurafrika, sum vunnu fram, men hetta er so aftur í ferð við at flyta seg móti Europa, sigur Rúni Herup Olsen. Europa aftur á dagsskrá