hósdagur 28. november 2013síða 41

nr. 138 · 29. november 2013 9 VIKUSKIFTI Gev Emily ein kjans! Tað tók sína tíð, men nú er ævisøgufilmur um Nelson Mandela farin út millum fólk Sunnudagin verður familjugudstænastu í Nes kirkju Nú verður filmurin »Mandela: Long Walk to Freedom« um­ síðir frumsýndur. Tað hevur næstan tikið eins langa tíð at fáa filmin gjørdin, sum Nelson Mandela sat í fongsli. Men í gjárkvøldið skuldi film­ urin frumsýnast í Suðurafrika, í dag í nøkrum stórbýum í USA, og beint eftir ársskiftið kem­ ur hann til Norðurlond. Filmurin byggir á sjálvævi­søg­ una hjá Nelson Madela frá 1994. Meðan Mandela sat í fongsli, hevði filmsframleiðarin Anant Singh samband við hann og vitjaði hann. Hann fekk rættindini til at filmatiera bókina. 16 ár seinni gjørdi William Nicholsen eitt filmshandrit burtur úr bókini, og nú hevur Justin Chadwick leik­stjórnað ævisøgufilmin. Filmurin var sýndur á films­ stevnuni í Toronto í september, ein sýning var í Hvítu Húsunum fyrst í november, men nú kemur filmurin so umsíðir út til stóru fjøldina. Høvuðsleiklutirnar í filminum hava Idris Elba og Naomie Harris, og írski rockbólkurin U2 hevur gjørt sang til filmin. Filmurin snýr seg um lívið hjá Nelson Mandela. Um ungdóms­ árini, um útbugvingina, um tíðina í fongsli, og um at gerast for­seti og fáa ein avgerandi leik­lut í nýggja Suðurafrika. Sunnudagin, sum er fyrsti sunnu­dagur í advent, verður familjugudstænasta í Nes kirkju, har tey 170 árini hjá kirkjuni verða hátíðarhildin. Hans Eiler Hammer, prestur, fer at tala, umframt at eitt gentukór eisini luttekur. Eftir guðstænastuna eru øll boðin til døgura í kirkjukjallara­ num í Fríðrikskirkjuni. Nes Kirkja stendur á somu grund, sum allar tær undanfarnu kirkjurnar hava staðið. Nú eru liðin 19 ár, síðani Fríðrikskirkjan varð vígd, og síðani tá hava bert fáar gudstænastur verið í Nes kirkju árliga. Eitt tipp um psykadeliskan rokk til eitt vetrarvikuskiftið Hevur tú rætta aldurin, og vart tú veruliga rokk­áhugaður í 1970’unum, kennist tú kanska við bólkin Fairfield Parlour. Men tað er ikki tann bólkurin, ið føroy­ ingar kenna best frá stóru rokk­tíðini, tá ið ikki minst bretar vóru frammarliga á pallinum. Bólkurin Fairfield Parlour hevur eisini spælt og givið sangir og plátir út undir øðrum nøvnum. Einu tíðina var tað sum Kaleidoscope í 60’unum, og aðrar tíðir var tað sum The Sidekicks, The Key og I Luv Wight. Í 1970 gav Fairfield Parlour út plátuna From Home To Home, og hon er frálík. Hon er ógvuliga tíðarmerkt, men tað er í grundini ikki nakar vansi. Góður progressivur – og eitt sindur psykadeliskur rokkur – kann verða fínur. Og á hesi plátuni eru nakrir frálíkir sangir. Vita, um tú kanst finna plát­una í leivdunum frá 70’unum ella far á YouTube og gev sangum sum Aries, Emily og Soldier In The Flesh ein kjans hetta vikuskiftið! LURTA! sterkir og sum vildu gera vart við seg. Teir gjørdu rok burtur úr ymiskum, sum vanligt var at gera innan­hýsis, sum ikki átti at farið um allar geilar og alt hetta gjørdi, at tey í Býráðnum áttu pláss í V4-skemtinum. Undirhaldsvirðið í V4 Við nútíðareygum var undir­halds­ virðið at líta á neyvan tað heilt stóra, tí at har stóðu skemtararnir uppi á pallinum og lósu upp úr pappíri; men vit mugu minnast til, at V4 ikki var skemt at líta á, tað var útvarpsskemt. Lurtarin kundi sita heima og ímynda sær alt, sum fyrifórst í útvarpinum. Tað skal eisini viðmerkjast, at tað ikki var so nógv undirhald í Føroyum fyrst í sjeytiárunum. Tað verður sagt, at mong veitsla mátti laga seg eftir V4-sendingunum, og tað var so galið, at søgur vóru um, at onkrir brúdleypsgestir høvdu útvarp við sær til borðs. V4 reinur hugsjónarandi Tey í V4 trúði upp á, at tey tæntu einum góðum endamáli. Peninga­ liga loysti tað seg jú als ikki hjá skemtarunum. Tað er stórur munur á V4-skemtinum og nútíðar skemti. Hitt seinna minnir mest um eina vinnugrein, har pengar ráðandi. Í V4 lá tankin um pengar sjálv­sagt frammarlaga, tí Útvarpið skuldi hava pengar inn, so nýtt útvarpshús kundi byggjast; men tað var ikki marknaðarhugsanin, ið var tann ráðandi. Tað var ikki ein tanki um egna vinning hjá skemt­arum og sangarum, men aðal­tátturin í skemtinum var at vinna Útvarpi Føroya pening. V4- mann­ingin trúði upp á, at útvarpið átti at vera ein mentanarberi, og tey tóku hesa ábyrgd á seg. V4 – ein roykstovumentan Sendingin savnaði tjóðina leygar­ kvøldini. Frá kl. 7 savnaðust fólk at lurta eftir sendingunum. Í sending­unum vóru góð frásøgu­ fólk, ið søgdu frá søgum og skemti, fólk ið sungu ella kvóðu. Vit høvdu frásøgufólk og lurtarar eins og í gomlu roykstovuni, sum var skift út við útvarpsstovu. Skal ein góð frásøgn eydnast, so má frásøgufólkið hava góðar lurtarar, og tað høvdu tey í V4. Tey høvdu góðar áhoyrarar bæði í salinum og kring landið, ið lyftu innihaldið upp á eitt høgt stig. Vit kunnu siga, at bæði frá­søgu­ fólk og áhoyrarar eggjaðu hvør øðrum, og kann hetta líknast við roykstovumentanina í gamla bóndasamfelagnum í fluttari merking. V4 bygdi onkurs­ vegna á gott føroyskt skemt og undirhald, sum hevði eitt kjøl­festi, og tí munnu vit enn dáma so væl tilfarið úr V4. myndánari: Petra Arge Mandela-filmur frumsýndur Nes kirkja 170 ár Talan var ikki um visuelt skemt. Her síggja vit m.a. Hera Smith, Óla Kurt Hansen og Niels Juel Arge V4-manningin fekk íblástur frá fólki kring landið. Her síggja vit m.a. Oskar Hermannsson og Olivur Næss