mánadagur 2. desember 2013síða 9

9 Mánadagur 2. desember 2013 · Nr. 139 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 LOBBYISMA at standa sum eigari av helvtini. Lív var tá eins og nú alment parta­felag, so tað má hava verið við vælsignilsi frá lands­stýrismanninum í vinn­u­mál­um, at hetta hendi. Í vár keypti Lív helvtina hjá Eik Banka og fór inn í eitt samstarv við nógv um­ rødda danska felagið CIP. Um nevndarlimir og stjóri í Lív sjálvi hava tik­ið stig til hetta, uttan at boð eru komin um tað frá lands­ stýris­manninum, man vera iva­samt. Men eftir stendur, at ongin kennir til innihaldið í avtalu­ni millum Lív og CIP, hvørki almenningur ella trygg­ing­ar­takararnir í Lív. Alt hetta hendir, með­an stór fakfeløg, sum annars skulu eitast at vera aktiv­ir loybbyistar fyri gjøgnum­ skygni og fyri at verja pengarnar hjá teirra lim­um, royna at keypa helvt­ina av Lív. Fakfeløgini eru væl og virðiliga vavd inn í eitt myrka­spæl, sum lim­ir­nir ong­an kjans hava at gjøgn­ um­skoða - Tað er negativ lobby­ isma, tá ið politikarin endar í lummanum á onkrum, ið letur honum ella henni pen­ ing. Til dømis til valstríð, sum okkurt bendir á hevur hug at vinda uppá seg her heima. Ella við beinleiðis korrup­sjón, sum vit tó tí­ bet­ur ikki hava fingið inn í okkara politisku mentan enn. Men við gráu elituni er tað øvugt, tí her er eru fólk úr vinnu- og fakfelagsleiðslum í lumma­num á politikarum og embætisfólki í mið­fyri­ sit­ing­ini. Gjaldið er nevnd­ ar­sess­ir við tí, sum fylgir við av pengum og valdi, sigur Jógvan Mørkøre. Ingolf S. Olsen - Jú sjálvandi royna lobby­ istar eisini at fáa teirra søk fram í miðlunum, men tað gera í prinsippinum øll, sum venda sær til tíð­ inda­deil­d­ina. Í so máta eru tey øll lobbyistar. Tað eru vit tilvitað um, og alt, sum kem­ur inn á redaksjónina, og allar áheitanir verða krit­ iskt viðgjørdar. Vit gera tað, sum vit altíð eiga at gera. Tað sigur Liljan Weihe, tíðinda­leiðari í Kringvarpi Føroya, KvF. Hon heldur tó ikki, at lobby­ist­ar­nir, sum royna at ávirka politiska valdið her heima, eins miðvíst royna at ávirka tíðindaflutningin. - Í øllum førum kunnu vit ikki tosa um eina harða kjarnu, sum vit kenna uttan­lands, staðfestir hon. Søgusnaring Men tað kemur meira enn so fyri, at áhugabólkar brúka orku upp á miðla­strategi­ir og royna at fáa redak­sjónirnar at snara tíð­ind­unum soleiðis, sum áhuga­bólk­urin vil hava tey at venda. - Eitt dømi er, tá Fólka­ heilsu­ráðið fyrr í ár lanseraði úrslitið av einari gallupp-kanning, tey høvdu lat­ið gjørt um, hvussu nøgd­ ir føroyingar eru við lívið. Tey royndu at fáa pressuna og almenningin annars at foku­sera á nøkur ávís svar í kann­ingini, sum, um tey stóðu einsamøll, staðfestu, at føroyingar eru heimsins eydn­u­ríkasta fólk, og at Før­oy­ar eru besta landið í heimi­num at búgva í. Men tá vit nærlósu kanningina, sást millum annað eisini, at vit føroyingar hava lítið álit á politisku skipanini, og at lutfalsliga nógv halda, at korrup­sjón er púra vanlig her heima. Tað bleiv so okk­ara fokus, greiðir Liljan Weihe frá. Pressan hevur skyldu at hava eina kritiska og eftir­ kann­andi tilgongd til alt tilfar, eisini um tað snýr seg um humanar og vælgerandi felags­skapir. Og tað vissar tíðinda­leiðarin um, at KvF hevur, sjálvt um tað kann tykjast langt millum krit­ isku spurn­ing­arnar til hesar felags­skapir, til dømis til LGBT. - Jú, vit hava eisini havt kriti­sku brillurnar á nøsini við­víkjandi LGBT. Tá tey gjørdu eina veljarakanning, sum vísti, at stórur meiriluti er fyri borgarligari vígslu av samkyndum í Føroyum, gjørdu vit av ikki at brúka hana. Ikki tí at vit hildu, at nakað var galið við henni, men tí vit ikki kundu garant­era fyri trúvirðinum. - Vit hava eisini víst onkr­ um søgum um vána­ligu støðuna hjá einstøkum veik­ um bólkum frá okkum, tí tað ikki hevur borið til at finna nakran í hesum bólk­unum, sum kundu stað­ið fram og vátta hesar støðu­lýsi­ng­ar. - Men annars er at siga, at ein óheft pressa per defini­sjón altíð kennir seg hava eina skyldu mót­veg­ is veikum bólkum, og tí standa vit vanliga týðu­lig­ ari í leiklutinum sum teirra ad­vo­katur heldur enn teirra ídn­asti kritikari, sigur Liljan Weihe. Drúgvur kritikkur Tá hon ikki heldur teir tradi­sjonellu lobbyistarnar vera so ágangandi mótvegis Kring­varpinum, hvussu ber tað so til, at tíðindadeildin har javnt og samt fær skot­ið í skógvarnar, at hon rennir ørindi fyri politiska vinstra­veingin? - Eg veit ikki, men eitt boð er, at borgarligu flokk­ ar­nir hava sitið so leingi við stjórnarvaldinum. Press­an skal jú altíð vera á varð­haldi og hava eitt kritiskt eyga við valdinum, og tá teir hava sitið so leingi við tí, hevur kritsikt fokus eis­ini verið á teimum í eins langa tíð. Tað er púra náttúr­ligt, men summi fáa tað so til tað, at vit bara eru úti eftir borgarligu sam­gongu­flokkunum og eru í parti við andstøðuni, sigur Liljan Weihe. taka sær valdið ann­ar bólkur – eitt nú Lands­felag Pensionista og “Í menniskjum góður tokki”, sum Annlis Bjark­ham­ar, mak­in hjá Sonju Jógvans­ dótt­ir, stendur á odda fyri. - Eg haldi ikki, at LGBT tek­ur nakað frá nøkrum, sjálvt um felagsskapurin kanska betri megnar at seta dagsskránna enn onk­ur annar. Tvørturímóti eig­ur tað at lyfta øll onnur upp, tá LGBT fær viðrák, tí felags­ skapurin stríðist fyri grund­ leggjandi manna­rætti­ndum. Tað eigur at merkja, at um LGBT’arar hava tað gott í einum samfelag, so er tað sann­líkt, at aðrir bólkar eisini hava tað gott har, staðfestir Sonja Jógvansdóttir. Jógvan Mørkøre, samfelags­ frøðingur, var formaður í Ognar­felagnum Lív, sum sam­bært lóg skal hava aðra helvtina í Lív frá lands­stýri­ num, meðan hin helvtin skal seljast til privat. Um hálvan apríl í ár segði hann seg frá sum for­mann og fór samstundis úr umboðs­ ráðnum fyri tryg­g­ing­ artakararnar hjá felagnum Tíðindaleiðari: - Lobbyisma er sum øll onnur ávirkan Tíðindaredaksjónirnar eru altíð undir trýsti frá seráhugamálum, eisini frá teimum, sum loybbyistarnir royna at trýsta. Á tíðindadeildini í KvF er ongin serstøk lobbytilbúgving, tí tilgongdin er altíð kritisk, sama hvør keldan er - Øll sum venda sær til tíðindadeildina eru í prinsippinum lobbyistar. Tað eru vit tilvitað um, og alt, sum kemur inn á redaksjónina, og allar áheitanir verða kritiskt viðgjørdar, sigur Liljan Weihe, tíðindaleiðari í Kringvarpinum