hósdagur 27. mars 2014síða 13

13 Fríggjadagur 28. mars 2014 · Nr. 37 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 her, eisini vildu læra at súkla, og tað lærdu tey. Hetta vísir, at børn læra av børnum," siga tær. Marte meo Á Miðstovninum arbeiða tey námsfrøðiliga við samskifti og samspæli. Fyri at røkka hesum betur, eru tey farin undir at brúka eitt háttalag, sum verður rópt Marte Meo. Hetta er eitt háttalag (meto­ da), sum stavar úr Hollandi. Marte Meo merkir “við egnari megi”. Hetta er eitt háttalag, sum tey vaksnu á Miðstovninum nýta soleiðis, at tey gerast tilvitað um, hvat riggar í sam­ bandinum við barnið. "Relasjónin er avgerandi fyri menningina hjá barn­in­ um. Hvat gera vit til dømis fyri at røkka inn til eitt barn, sum hevur onkra avbjóðing at dragast við." Høvuðsamboðið í Marte Meo-háttalagnum eru sjón­ bandaupptøkur. Serligar regl­ur eru fyri, hvussu upp­ tøk­urnar verða brúktar og goymdar, meðan arbeitt verður. Tá uppgávan er loyst, verða allar upptøkur slett­ aðar. Tá mett verður, at eitt ávíst mál skal loysast við hes­um nýggja háttalagnum, venda tey sær beinleiðis til foreldrini hjá viðkomandi børnum fyrst. “Í sjónbandaupptøkunum síggja vit, um eitt ávíst samskifti ikki riggar. So kunnu vit hyggja víðari, og tá kunnu vit síggja, at har er okkurt, ið riggaði. Tá verður dentur lagdur á tað sum riggar væl og hetta verður brúkt víðari. Soleiðis kunnu vit koma fram til, hvat riggar í samskiftinum við eitt barn, sum tað kann hava verið trup­ult at fingið veruligt sam­band við,” sigur Asta í Toft, leiðari. So við og við fara tey nú undir at flætta tað, sum rigg­ aði við einstaka barn­in­um, í spælið við hini børnini. “Í slíkum upptøkum sært tú so ómetaliga væl, hvat riggar í samskiftinum við eitt barn. Og soleiðis kanst tú fara at dyrka tað góða, tað, sum barnið dugir og kennir seg væl við,” sigur Tórhild Joensen. Umframt leiðaran, Astu í Toft, eru tríggir náms­frøð­ing­ ar í Miðstovninum útbúnir Marte Meo-terapeutar. Rammur mugu ikki stýra øllum Leiðarin í Miðstovninum heldur tað vera í lagi at hava ávísar rammur um bygnaðin og arbeiðið á einum stovni. Men hon heldur, at rammurnar mugu ikki stýra øllum. "Rammur eru neyðugar, men tað er neyðugt at eftirkanna rammurnar, so at tær ikki eru har bara fyri at hava rammur. Rammur eru eisini til at broyta - lagast til, so at vit øll kunnu vera her. Til dømis hava vit skipað dag­arnar við ymiskum aktivitetum, t.d. túrar, verk­ stað, fimi o.s.fr. Vilja børnini okk­urt annað, kunnu vit broyta aktivitetin," sigur Asta í Toft. “Skal eitt barn kenna seg væl, skal tað eisini merkja rúmligheit. Lat okkum siga, at í dag fara vit at svimja. So kann tað vera, at ein drongur ikki tímir at svimja. Jamen, so kann tað vera rætt at sleppa honum undan at svimja tann dagin." "Fyrr varð eisini gingið høgt upp í, at foreldur skuldu møta til tíðina við børnunum. Í dag hugsa vit, at tað er gott fyri familjuna, at tey geva sær stundir, og at børnini merkja, at foreldur hava tíð at vera saman við teimum. Tí er tað kanska eisini gott, at tey koma seint á stovnin," halda tær báðar. "Foreldur gera sjávi av, nær tey koma við børnunum. Tað kann henda, at vit ikki eru í húsinum, tá tey koma, men so hava vit sett eitt telefon nummar á talvuna í gongini, sum tey kunnu ringja til. Tey kunnu eisini velja at bíða, til vit koma aftur," sigur Asta í Toft. Miðstovnurin hevur ikki stovur, men ymisk rúm, verkstaðir, sum verða brúktir eftir funksjónunum, sum eru í húsinum. Og starvs­fólkini hava breiðar út­búgvingar umframt náms­frøðiligar út­ búgvingar. Tvey fólk arbeiða við rørslu og ítrótti, tvey ar­ beiða á kreativa verk-stað­ num, og trý arbeiða við sam­ spæli og sam­skifti. Haraftrat koma leiðarin, ein kókikona og ein urta­garðskvinna. Umframt námsfrøð­ing­ arnar, sum eisini eru útbúnir Marte Meo-terapeutar, hev­ur ein námsfrøðingur eftir­útbúgving sum rørslu­ menningar vegleiðari, og tveir námsfrøðingar hava eisini handaligar útbúgvingar. Hendan dagin, eg vitji í Miðstovninum er altjóða down-syndrom-dagur. Tá eg komi innar, ganga starvs­ fólkini við bláðum naglum. Og har gongur ein lítil fittur smádrongur. Tað er ongin hýrur á honum. Hann hevur ilt í búkinum, og vil sleppa heim. “Hví vilt tú sleppa heim,” spyr ein námsfrøðingur. “Tí, eg vil ikki hava bláa negl,” svarar hann. Tá hann fær at vita, at honum ikki nýtist at ganga við bláum naglum; restina av degnum, er hann sum fjøruti. Spillfrískur stendur hann nú til reiðar at taka ímóti. Tá ein námsfrøðingur so kemur løtu seinni, er han skjótur: “Kom nú, tú skal hava bláa negl.” Tað fyrikemur mær, at huglagið í Miðstovninum er avbera gott. Lóa, Asta og Silja í kreativa horninum Mynd: Grækarisa Navn: Asta í Toft Aldur: 51 ár Útbúgving. Námsfrøðingur, Marte Meo- terapeutur Hjúnafelagi: Oluf Børn: (Signy 31 ár og Jóhan 11 ár) Starv: Leiðari í Miðstovninum í Gundadali Bústaður: Heiðriksmørk, Leirvík Fakta Miðstovnurin í Gundadali liggur miðskeiðis í hjartanum í høvuðsstaðnum, tá hugsað verður um allar upplivingar møguleikarnar í grannalagnum Mynd: Grækaris Navn: Tórhild Joensen Aldur: 55 ár Útbúgving: Námsfrøðingur og Marte Meo- terapeutur Hjúnafelagi: Thummas Christophersen Børn: (Rógvi 34 ár Jóhanna 21 ár Kristina 17 ár) Starv: Námsfrøðingur á Miðstovninum Bústaður: Fjalsgøta 70 Tórshavn Fakta